Yeni - Unutulma Hakkı (Unutulma Hakkının Arama Motorları Özelinde Değerlendirilmesi)

HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) -- 1 of 44 -- -- 2 of 44 -- 1 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) 73 -- 3 of 44 -- 2 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) KVKK Yayınları No: 73 Nisan 2025, Ankara KİŞİSEL VERİLERİ KORUMA KURUMU Adres: Nasuh Akar Mahallesi 1407. Sokak No: 4 Çankaya/ANKARA Telefon: 0 312 216 50 00 Web: www.kvkk.gov.tr -- 4 of 44 -- 3 “Bu kitapta yer alan içeriklerin, bireysel kullanım dışında izin alınmadan kısmen ya da tamamen kopyalanması, çoğaltılması, kullanılması, yayınlanması ve dağıtılması kesinlikle yasaktır. Bu yasağa uymayanlar hakkında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca yasal işlem yapılacaktır. Ürünün tüm hakları saklıdır.” ©Kişisel Verileri Koruma Kurumu -- 5 of 44 -- -- 6 of 44 -- 5 İÇİNDEKİLER ÖZET .................................................................................................................7 I. GİRİŞ .................................................................................................................. 9 I. UNUTULMA HAKKININ GELİŞİMİ ............................................................ 11 1.1. Uluslararası Hukukta Unutulma Hakkı ........................................11 1.2. Ulusal Hukukta Unutulma Hakkı ................................................. 14 1.2.1 6698 sayılı Kanun Kapsamında Unutulma Hakkı .................. 16 1.2.2. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 23/06/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı Kararı ....................................................................... 18 1.2.3. Kişisel Verileri Koruma Kurulu Tarafından Kişilerin Ad ve Soyadı ile Arama Motorları Üzerinden Yapılan Aramalarda Çıkan Sonuçların İndeksten Çıkarılmasına İlişkin Değerlendirmede Dikkate Alınacak Kriterler ............................ 24 II. İLGİLİ KİŞİNİN HAK ARAMA YÖNTEMLERİ ............................................35 2.1. İlgili Kişinin Veri Sorumlusuna Başvurusu ................................. 35 2.2. Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Şikâyet .................................36 III. KİTAPÇIK HAZIRLANIRKEN FAYDALANILAN KAYNAKLAR ............. 40 -- 7 of 44 --

II. İLGİLİ KİŞİNİN HAK ARAMA YÖNTEMLERİ ............................................35 2.1. İlgili Kişinin Veri Sorumlusuna Başvurusu ................................. 35 2.2. Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Şikâyet .................................36 III. KİTAPÇIK HAZIRLANIRKEN FAYDALANILAN KAYNAKLAR ............. 40 -- 7 of 44 -- UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) -- 8 of 44 -- 7 ÖZET Bu kitapçık; kişilerin ad ve soyadı ile arama motorları üzerin- den yapılan aramalarda çıkan sonuçların indeksten çıkarılma- sına yönelik talepleri hakkında alınan Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 23/06/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı Kararı çerçe- vesinde, arama motorları nezdinde unutulma hakkının kulla- nılmasına açıklık getirmek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada, öncelikle unutulma hakkı ve gelişimi ile unutulma hakkının uluslararası ve ulusal hukuktaki yerine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Akabinde, ilgili kişinin unutulma hakkına ilişkin hak arama yöntemleri detaylı olarak açıklanmıştır. -- 9 of 44 -- 8 Ara -- 10 of 44 --

öncelikle unutulma hakkı ve gelişimi ile unutulma hakkının uluslararası ve ulusal hukuktaki yerine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Akabinde, ilgili kişinin unutulma hakkına ilişkin hak arama yöntemleri detaylı olarak açıklanmıştır. -- 9 of 44 -- 8 Ara -- 10 of 44 -- 9 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) I. GİRİŞ Günümüzde gelişen teknoloji sayesinde veriler kolayca kay- dedilebilmekte ve uzun yıllar boyunca saklanabilmektedir. Bununla birlikte herhangi bir kişinin, yaşamındaki her anının, özellikle geçmişte yaşadığı olumsuz olayların veya zamanla de- ğiştirdiği fikirlerinin çeşitli mecralarda sonsuza kadar saklan- ması ve bunlara dileyen herkes tarafından kolayca erişilmesi ilgililerin hayatını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu çer- çevede, her türlü kişisel verinin kayıt altına alındığı ve bir kere kayıt altına alındıktan sonra hızlı ve geniş paylaşım nedeniyle ortadan kaldırılmasının oldukça güç olduğu günümüz teknolo- jisinde, ilgili kişinin verilerinin üçüncü kişiler tarafından takip edilememesi bireyin yaşamını özgürce sürdürmesi adına önem arz etmektedir. Bu anlamda bireyin kişisel verilerine, üçüncü kişiler tarafından erişimin (kısmen) kısıtlanması sağlanarak; onurlu yaşamının -- 11 of 44 --

jisinde, ilgili kişinin verilerinin üçüncü kişiler tarafından takip edilememesi bireyin yaşamını özgürce sürdürmesi adına önem arz etmektedir. Bu anlamda bireyin kişisel verilerine, üçüncü kişiler tarafından erişimin (kısmen) kısıtlanması sağlanarak; onurlu yaşamının -- 11 of 44 -- 10 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) 10 güvence altına alınması, toplumdan dışlanmasının engellen- mesi ve geçmişinden bağımsız bir şekilde yeni bir başlangıç yapabilmesi adına kişisel verilerin korunması hakkının bir gö- rünümü olarak “Unutulma Hakkı” gündeme gelmektedir. Yargı kararları, doktrin ve uluslararası kurumların görüşleri doğrultusunda literatürde, unutulma hakkı “bireyin geçmişte hukuka uygun olarak yayılmış ve doğru nitelikteki bilgilerinin zamanın geçmesine bağlı olarak erişimden kaldırılmasını ya da gündeme getirilmemesini talep edebilmesi” olarak tanım- lanmaktadır. Diğer bir ifadeyle, unutulma hakkı, genel olarak bireylerin kişisel verilerine erişimin engellenmesini talep ede- bilmesi hakkını ifade etmektedir. Dolayısıyla bireylerin itibarla- rını kötü etkileyecek haber, yorum ve içeriklere erişimi azaltma taleplerini yerine getirmek adına unutulma hakkı uygun bir araç sağlamaktadır. -- 12 of 44 --

bireylerin kişisel verilerine erişimin engellenmesini talep ede- bilmesi hakkını ifade etmektedir. Dolayısıyla bireylerin itibarla- rını kötü etkileyecek haber, yorum ve içeriklere erişimi azaltma taleplerini yerine getirmek adına unutulma hakkı uygun bir araç sağlamaktadır. -- 12 of 44 -- 11 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 11 I. UNUTULMA HAKKININ GELİŞİMİ 1.1. Uluslararası Hukukta Unutulma Hakkı Uluslararası alanda Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi tarafından kişisel verilerin korunmasına ilişkin yapılan dü- zenlemelerde unutulma hakkının tanımına yer verilmediği görülmektedir. Ancak özel hayata saygı, özel hayatın gizliliği, şöhret ve itibarın korunması, kişisel verilerin korunması gibi bazı haklar kapsamında unutulma hakkına yer verilen kararlar ya da raporlar bulunmaktadır. Avrupa Birliği bakımından ise Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Bu Tür Verilerin Serbest Dolaşımına Dair Bireylerin Korunması Hakkındaki 95/46/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifi’nde (Direk- tif) meşru amaçlarla uyumsuz bir biçimde depolanan veya eksik /yanlış olan verilerin engellenmesi veya silinmesi talebi ilgili kişiye tanınmakla birlikte metinde ayrıca “Unutulma Hak- kı” ile ilgili bir düzenleme bulunmamaktadır. Unutulma hakkına yönelik talebin yargı mercileri önüne taşın- dığı ilk dava Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (ABAD) 13.05.2014 tarihinde karara bağladığı, İspanyol Veri Koruma Otoritesi ile Mario Costeja Gonzalez’in; La Vanguardia Ediciones SL, Google ve Google İspanya ile karşı karşıya geldiği davadır. Söz konusu karar sonrası unutulma hakkı Avrupa’da birçok ülkede günde- me geldiğinden bu karar unutulma hakkına ilişkin en önemli yargı kararı olarak değerlendirilmektedir. 1 1 Avrupa Birliği Adalet Divanı,13.05.2014, K.131-12. -- 13 of 44 --

karar sonrası unutulma hakkı Avrupa’da birçok ülkede günde- me geldiğinden bu karar unutulma hakkına ilişkin en önemli yargı kararı olarak değerlendirilmektedir. 1 1 Avrupa Birliği Adalet Divanı,13.05.2014, K.131-12. -- 13 of 44 -- 12 12 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) Bu davanın konusu, Costeja Gonzales’in arama motoru Goog- le’da adını yazması sonucunda La Vanguardia isimli gazetenin iki farklı tarihli sayfasında çıkan, kişinin sosyal güvenlik borç- larını ödeyemediği için mülkünü satmak zorunda kalmasına ilişkin bilgilerin, gazete sayfalarından ve Google ile Google İspanya arama sonuçlarından kaldırılmasını ve gizlenmesini talep etmesine ilişkindir. Gonzales bu talebini temelde, ken- disiyle ilgili prosedürün yıllar önce sonuçlandığı ve artık bu haberlerin tamamen yersiz ve ilgisiz olduğu gerekçesine da- yandırmıştır. İspanya Veri Koruma Otoritesi tarafından yapılan değerlendir- mede; ulusal mevzuat çerçevesinde ilan verilmesinin zorunlu olduğu ve birçok kişinin bu bilgiye ulaşmasında veri sorum- lusunun menfaatinin bulunduğu gerekçesi ile La Vanguardia hakkındaki şikâyet reddedilirken, arama motoru işletmecile- rinin veri koruma mevzuatına tabi oldukları gerekçe göste- rilerek Google’ın ilgili linkleri kaldırmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine Google temyiz yoluna başvurmuş, İspanya Yük- sek Ulusal Mahkemesi de konu hakkında görüş bildirmesi için davayı ABAD’a taşımıştır. ABAD’ın 2014 yılında verdiği kararında özetle; arama motorun- da yapılan aramada çıkan sonuçlar “geçersiz, eksik, tamamen ilgisiz veya sonradan ilgisiz hale gelmiş” ise arama motorları tarafından internet ortamına yüklenme amacını aşan söz ko- nusu kişisel verilerin ve buna ilişkin sonuç listesinde yer alan bilgilerin silinmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca, kişinin özel -- 14 of 44 --

ilgisiz veya sonradan ilgisiz hale gelmiş” ise arama motorları tarafından internet ortamına yüklenme amacını aşan söz ko- nusu kişisel verilerin ve buna ilişkin sonuç listesinde yer alan bilgilerin silinmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca, kişinin özel -- 14 of 44 -- 13 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 13 hayatının gizliliği hakkının, arama motorunun ekonomik çıka- rı ile söz konusu kişi adına yapılan arama üzerine kamunun bilgiye erişim hakkının üzerinde olduğu değerlendirmesinde bulunulmuş, bu kuralın yalnızca kamunun bilgiyi öğrenme- sinde üstün bir yararı var ise uygulanmayacağı, verilerin işle- me amacı bakımından yetersiz, ilgisiz olması veya bu amacı aşması, güncellenmemesi ve gereğinden uzun tutulmaması gerekliliği gibi nedenlerle silme talebinde bulunulabileceği vurgulanmıştır. ABAD tarafından unutulma hakkına ilişkin verilen karar Direk- tif’in ilgili hükümlerine göre alınmıştır. Karar’da; arama mo- torlarının faaliyetleri gereği kişisel veri de işledikleri ve hem içeriğin hem de amacına göre verilerin yayılmasında ciddi bir güce, kontrol yeteneğine ve belirleyici bir role sahip oldukları da dikkate alınarak veri sorumlusu olarak kabul edilmeleri gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. İlerleyen süreçte Avrupa Birliği tarafından kişisel verilerin korunması alanında ortaya çıkan ihtiyaçları karşılamak üze- re yeni bir tüzük çalışması başlatılmış ve bunun sonucunda Avrupa Parlamentosu, Avrupa Konseyi ve Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan Avrupa Genel Veri Koruma Tüzüğü 25 Mayıs 2018 tarihinde, Direktif’i ilga ederek yürürlüğe girmiş- tir.25 Mayıs 2018 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Genel Veri Koruma Tüzüğü’nün “Silme hakkı (Unutulma Hakkı)” başlıklı 17. maddesinde de unutulma hakkı ayrıca tanımlanmamış ancak “silme” yükümlülüğü kapsamında değerlendirilmiştir. Anılan -- 15 of 44 --

Koruma Tüzüğü’nün “Silme hakkı (Unutulma Hakkı)” başlıklı 17. maddesinde de unutulma hakkı ayrıca tanımlanmamış ancak “silme” yükümlülüğü kapsamında değerlendirilmiştir. Anılan -- 15 of 44 -- 14 14 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) düzenlemede, bu hakkın kullanımı bakımından veri işleme şartlarının ortadan kalkmış olması gerektiği durumuna atıf- ta bulunularak hakkın istisnalarına (yasal yükümlülük, kamu yararına gerçekleştirilen bir görevin yerine getirilmesi, halk sağlığı alanındaki kamu yararı, kamu yararına arşivleme, bi- limsel veya tarihi araştırma amaçları, istatistiki amaçlar, yasal iddialarda bulunulması, bu iddiaların uygulanması veya savu- nulması) yer verilmiştir. 1.2. Ulusal Hukukta Unutulma Hakkı Ülkemizde “Unutulma Hakkı” başlığı altında, kavramsal ola- rak bu hakka yer verilen hukuki bir düzenleme bulunmamak- la birlikte hukukumuzda bu hakkı gerçekleştirmeye yönelik araçların bulunduğunu söylemek mümkündür. Öncelikle, Ana- yasa’nın 20. maddesinde kişisel verilerin korunmasını iste- me hakkının; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmenin yanı sıra bunların dü- zeltilmesini veya silinmesini talep etme hakkını da kapsadığı belirtilmiştir. Bu çerçevede Anayasa, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Ya- pılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun unutulma hakkı- nın tesisine yönelik çeşitli araçlar barındırmaktadır. Bununla birlikte, ulusal hukukta arama motorları özelinde ol- mamakla birlikte unutulma hakkının yer verildiği bazı yargı -- 16 of 44 --

UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 15 kararları mevcuttur.2 2 Unutulma hakkı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce de yargı karar- larına konu olmuştur. İnternet haber arşivinde bulunan bir haberin içeriğinin yayından kaldırılması talebine ilişkin olarak Anayasa Mahke- mesi’nin 03.03.2016 tarihli ve 2013/5653 Başvuru Numaralı Kararında, “bireyin geçmişte haber yapılmış ve gerçeğe aykırılığı ileri sürülmemiş davranışlarının artık hatırlanmasının engellenmesi”nin hukuki mesele olarak ortaya konulmuştur. İnternet haber arşivlerindeki kişisel verile- re erişimin engellenerek kişilerin yaptıklarının unutulmasının sağlan- ması yönündeki talep unutulma hakkı olarak nitelendirilmiştir. Ayrıca kararda; “Başvuru tarihi itibarıyla söz konusu haberin yaklaşık on dört yıl önceki bir olaya ilişkin olduğu ve böylelikle güncelliğini yitirdiği açıktır. İstatistiki ve bilimsel amaçlar yönünden de yukarıda ifade edi- len gerekçelerle bu bilgilere internet ortamında kolaylıkla ulaşılmayı gerekli kılan bir neden bulunmamaktadır. Bu bağlamda kamu yararı bakımından siyasi veya medyatik bir kişiliğe sahip olmayan başvurucu hakkında internet ortamında yayınlanan haberlerin kolaylıkla ulaşıla- bilirliğinin başvurucunun itibarını zedelediği açıktır.” denilmek suretiyle unutulma hakkının nasıl ele alınması gerektiğine ilişkin kriterler belir- lenerek haberlerin kişinin Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan şeref ve itibarın korunması hakkını ihlal ettiğine karar verilmiştir. Diğer bir karar ise davacının isminin rumuzlanmadan bir kitapta yer almasına ilişkin olarak verilmiş olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.06.2015 tarihli E:2014/4-56, K:2015/1679 sayılı Kararıdır. Anılan ka- rarda unutulma hakkı; üstün bir kamu yararı olmadığı sürece, dijital hafızada yer alan geçmişte yaşanılan olumsuz olayların bir süre sonra unutulmasını, başkalarının bilmesini istemediği kişisel verilerin silinme- sini ve yayılmasının önlenmesini isteme hakkı olarak ifade edilmiştir.

şekillendirebilmesinin bireyin yararına olduğu gibi toplumun kalitesi- nin gelişmişlik seviyesinin yükselmesine de etkisinin tartışılmaz olduğu ifade edilerek unutulma hakkının gereği gibi sağlanmasının bireye fay- dası olduğu kadar topluma da faydası olduğu vurgulanmıştır. Bununla birlikte kararda unutulma hakkı tanımlarına bakıldığında bu hak her ne kadar dijital veriler için düzenlenmiş ise de hakkın özellikleri ve insan

-- 17 of 44 --

16 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) 1.2.1 6698 sayılı Kanun Kapsamında Unutulma Hakkı 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun (Kanun) kişisel verilerin işlenmesine ilişkin genel ilkelerin düzenlen- diği 4. maddesi, kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesinin düzenlendiği 7. maddesi ve kişi- sel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme hakkının da yer aldığı ilgili kişinin haklarının düzenlendiği 11. maddesi unutulma hakkının yerine getirilmesine ilişkin araçlara daya- nak teşkil etmektedir. Bunlara ek olarak Kişisel Verilerin Si- linmesi, Yok Edilmesi ve Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesinde de konu ile ilgili düzenlemelere yer verilmiştir. haklarıyla arasındaki ilişkisi dikkate alındığında; yalnızca dijital ortamda- ki kişisel veriler için değil, kamunun kolayca ulaşabileceği yerde tutulan kişisel verilere yönelik olarak da kabul edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Unutulma hakkına ilişkin olarak Kanunun yürürlüğe girmesinin ardın- dan verilen Yargıtay 19.

K:2017/5325 sayılı kararında da; bir internet sitesinde yer alan haberin güncellik değerini yitirdiği, dolayısıyla haberin o tarihte “gerçeklik ve doğruluk” kriterlerini karşılamasının artık bir önemi kalmadığı, adı geçen habere istenildiği zaman ulaşılmasının, toplum açısından yanlış algıla- maya yol açabileceği, haberin yayında kalmasının toplumun ilerlemesi, gelişmesi için bir katkı sağlamayacağı, kamu yararına toplum hafızasın- da yer etmesi gibi bir etkisi olmadığı, haberin içeriğini oluşturan kişilerin toplumu temsil ve topluma hizmet etme gayesiyle seçilmiş veya atanmış siyasilerden olmadığı gibi, topluma kendini anlatma ve toplumu aydın- latma gayesiyle eser veren sanatçılardan veya aydınlardan da olmaması nedeniyle suç geçmişlerine dair bilgilerin kamuyu ilgilendirmediği belir- tilerek unutulma hakkının ifade ve basın özgürlüğüne üstün tutulduğu, ayrıca kararda Kanuna atıf yapılmasa da unutulma hakkının kişisel veri- lerin korunması hakkı içinde ele alınmıştır.

17 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 17 Bu çerçevede anılan düzenlemeler vasıtasıyla, iç hukukumuz açı- sından söz konusu hakkın tesisi mümkün olduğundan, unutulma hakkının ayrı bir hak olarak tanımlanmasına gerek olmaksızın ilgili kişilerin bu hakka yönelik taleplerinin yerine getirilebileceği ve söz konusu hükümler aracılığıyla Kanunla hedeflenen ama- cın gerçekleşmesine katkı sağlanabileceği değerlendirilmiştir. Dolayısıyla unutulma hakkı pek çok hakkı içinde barındıran bir üst kavram olarak değerlendirildiğinde bu hakkın tesisi ve gereklerinin yerine getirilmesi adına; “silme”, “yok etme veya anonim hâle getirme” ile “indeksten çıkarma” işlemi gibi so- mut olaya göre belirlenen birçok araç söz konusudur. Bu çerçevede, ilgili kişilerin verilerinin, yayımlandıkları kay- naklardan silinmesine dair taleplerine yönelik şikâyetleri Anayasa’nın 20. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü ile 6698 sayılı Kanunun 4., 7. ve 11. maddelerinde ve Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hak- kında Yönetmelik’in 8. maddesinde yer verilen düzenlemeler çerçevesinde ele alınarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, günümüzde arama motorlarının veriler üze- rindeki kontrol gücü dikkate alındığında, unutulma hakkının kullanımına ilişkin talepler açısından, arama motorlarının Ka- nun karşısındaki durumu ve bu kapsamda ilgili kişinin adı ve soyadı arama motoruna yazıldığında ortaya çıkan sonuçlarda yer alan bağlantıları kaldırmakla yükümlü olup olmadığı hu- suslarında ilgili kişilerin haklarını nasıl kullanacaklarına ilişkin usul ve esaslarının belirlenmesine gerek duyulmuştur. -- 19 of 44 --

soyadı arama motoruna yazıldığında ortaya çıkan sonuçlarda yer alan bağlantıları kaldırmakla yükümlü olup olmadığı hu- suslarında ilgili kişilerin haklarını nasıl kullanacaklarına ilişkin usul ve esaslarının belirlenmesine gerek duyulmuştur. -- 19 of 44 -- 18 18 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) 1.2.2. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 23/06/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı Kararı Arama motorlarının verilerin yayılmasında belirleyici bir role sahip oldukları dikkate alınarak ilgili kişilerin ad ve so- yadları ile arama motorları üzerinden yapacakları aramalar neticesinde çıkan sonuçların indekslenmeyecek şekilde tek- nik düzenlemeye tabi tutulması konusunda Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından 23/06/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı Karar ile bazı usul ve esasların belirlenmesi yoluna gidilmiştir. Bu çerçevede söz konusu Karar ile; • Kuruma intikal eden bu nitelikteki başvuruların “Unutul- ma Hakkı”nın bir üst kavram olarak ele alınmak suretiyle Anayasa’nın 20. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü ile 6698 sayılı Kanunun 4., 7. ve 11. maddelerinde ve Kişisel Verile- rin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesinde yer verilen düzen- lemeler çerçevesinde değerlendirilmesine, • Kuruma yapılan başvurularda yer verilen arama motorla- rından ad ve soyadı ile yapılan aramalarda kişinin kendi- siyle bağlantılı sonuçlara ulaşılmamasını isteme hakkının indeksten çıkarılma talebi olarak nitelendirilmesine, • Arama motorlarının, üçüncü tarafla- ra ait internette topladıkları verile- rin işlenmesinin amaç ve vasıtalarını belirledikleri göz önünde bulundu- rularak Kanunun 3 üncü maddesin- Arama motorları veri sorumlusudur. -- 20 of 44 --

indeksten çıkarılma talebi olarak nitelendirilmesine, • Arama motorlarının, üçüncü tarafla- ra ait internette topladıkları verile- rin işlenmesinin amaç ve vasıtalarını belirledikleri göz önünde bulundu- rularak Kanunun 3 üncü maddesin- Arama motorları veri sorumlusudur. -- 20 of 44 -- 19 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 19 de yer verilen tanım çerçevesinde veri sorumlusu olarak kabul edilmesine, “Arama motorları veri sorumlusudur” • Arama motorunun işletmecisinin otomatik, düzenli ve sis- tematik olarak internette yayınlanan bilgiyi bulduğu, daha sonra kendi indeksleme programları çerçevesinde alıp, kay- dedip, organize ettiği kişisel verileri arama sonuçlarının listesi formunda düzenlediği, sunucuları üzerinde sakladı- ğı, belirli durumlarda açıkladığı ve kullanıcılarına sunduğu dikkate alındığında arama motorları tarafından gerçekleş- tirilen faaliyetlerin Kanunun 3 üncü maddesi kapsamında “kişisel veri işleme” faaliyeti olarak değerlendirilmesine, • Kanunun başvuru ve şikâyet hakkına ilişkin hükümlerinde belirtilen usul ve süreler esas alınarak ilgili kişilerin, ara- ma sonuçlarının indeksten çıkarılmasına yönelik talepleri ile ilgili olarak öncelikle arama motorlarına başvuruda bu- lunmaları, veri sorumlusu arama motorlarının söz konusu talepleri reddetmeleri veya başvuru sahibine cevap ver- memeleri halinde ilgili kişilerce Kurula şikâyette buluna- bileceklerine, • İlgili kişilerce yapılacak başvurunun şekli ve istenilecek bilgi ve belgelerin arama motorları tarafından belirlene- ceğine, • İlgili kişinin arama motorları üzerinden kendi adı ve soyadı ile yapacağı bir arama sonucunda gösterilen sonuçların in- deksten çıkarılmasına yönelik yapılacak değerlendirmede, ilgili kişinin temel hak ve özgürlükleri ile kamunun söz ko- -- 21 of 44 --

bilgi ve belgelerin arama motorları tarafından belirlene- ceğine, • İlgili kişinin arama motorları üzerinden kendi adı ve soyadı ile yapacağı bir arama sonucunda gösterilen sonuçların in- deksten çıkarılmasına yönelik yapılacak değerlendirmede, ilgili kişinin temel hak ve özgürlükleri ile kamunun söz ko- -- 21 of 44 -- 20 20 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) nusu bilgiyi edinmesinden sağlayacağı menfaatler arasında bir denge testi yapılmasına, yarışan menfaatlerden han- gisinin ağır bastığının gözetilmesine ve bu değerlendirme yapılırken öncelikli olarak karar ekinde yer verilen açıkla- maların dikkate alınmasına, ancak bu konudaki şikâyetlerin değerlendirme sürecinde dikkate alınacak kriterlerin bun- larla sınırlı olmayacağına, her somut olay özelinde Kurulca ilave ölçütlerin de gündeme gelebileceğine, • İlgili kişilerin, arama motorları üzerinden kendi ad ve so- yadları ile yapılacak aramalar neticesinde gösterilen so- nuçların indeksten çıkarılmasına yönelik taleplerinin, veri sorumlusu arama motorları tarafından reddedilmesi veya taleplerine cevap verilmemesi halinde Kurula başvuruda bulunulurken aynı zamanda doğrudan yargı yoluna baş- vurmalarının da mümkün olduğuna, • Bu kararda yer alan usul ve esasların arama motoru iş- leticisi şirketlere bildirilmesine ve ilgili kişilerce internet siteleri üzerinden unutulma hakkının uygulanabilmesini teminen iletişim kanallarının ülkemiz vatandaşları tara- fından da kullanılabilmesine yönelik gerekli aksiyonların alınmasının sağlanmasına karar verilmiştir. İlgili kişilerce unutulma hakkının tesisine ilişkin talepler veri işleme şartları kapsamında ileri sürebileceği gibi veri işleme şartı olmaksızın üçüncü kişiler tarafından işlenen ve yayılan içerikler ile ilgili olarak da ileri sürebilmektedir. Aynı zamanda -- 22 of 44 --

karar verilmiştir. İlgili kişilerce unutulma hakkının tesisine ilişkin talepler veri işleme şartları kapsamında ileri sürebileceği gibi veri işleme şartı olmaksızın üçüncü kişiler tarafından işlenen ve yayılan içerikler ile ilgili olarak da ileri sürebilmektedir. Aynı zamanda -- 22 of 44 -- 21 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 21 bu hakkın yalnızca kişisel verisi işlenen ilgili kişi tarafından kullanılması mümkün olup ilgili kişi olmayan üçüncü kişiler tarafından kullanılması mümkün değildir. Diğer taraftan ilgili kişilerin verile- rinin, veri işleme amacı karşısında yanlış, elverişsiz, ilgisiz ya da ölçüsüz olması halleri gibi belirli şartlar al- tında, kişisel verileriyle ilgili bağlan- tıların arama sonuçlarından çıkarıl- masını arama motorlarından talep edebilmeleri mümkündür. Bu kapsamda unutulma hakkı ilgili kişiler tarafından her koşulda ileri sürülebilen mutlak bir hak olmayıp istisnai bir hak niteliğinde olduğundan her somut olay özelinde kriterler çerçevesinde değerlendirme yapılarak karar verilmektedir. Arama sonuçlarının indeksten çıkarıl- masına yönelik olarak unutulma hak- kı kapsamında alınan karar açısından vurgulanması gereken diğer bir hu- sus, bu hak çerçevesinde internette yer alan verilerin erişiminin tamamen engellenmemesidir. Unutulma hakkı kapsamında yapılan işlem, esas olarak, kişisel verilerin yayıl- masının önüne geçilmesini sağlamak amacıyla arama sonuç- larından ‘kısmen’ bağlantı kaldırma olarak nitelendirilebilir. Diğer bir ifadeyle, unutulma hakkı kapsamında internetten Unutulma hakkı mutlak değil, istisnai bir haktir İndeksten çıkarma, içeriğin kayna internet sitesinden kaldırılması anlamına gelmez. -- 23 of 44 --

larından ‘kısmen’ bağlantı kaldırma olarak nitelendirilebilir. Diğer bir ifadeyle, unutulma hakkı kapsamında internetten Unutulma hakkı mutlak değil, istisnai bir haktir İndeksten çıkarma, içeriğin kayna internet sitesinden kaldırılması anlamına gelmez. -- 23 of 44 -- 22 22 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) ulaşılan verilere ilişkin içerik kaldırma işlemi yapılmamakta, söz konusu bilgiler internet ortamında tamamen yok olma- maktadır. Bu çerçevede, arama motorlarında konuya ilişkin farklı kelimelerle arama yapıldığında ortaya çıkan sonuçlarda, ilgili içeriğe erişilebilmesi mümkündür. Dolayısıyla ilgili kişi- nin talebi üzerine bir arama sonucunun bağlantısının kısmen kaldırılmış olmasının, yayımlanan içeriğe hiçbir şekilde erişim sağlanmayacağı anlamına gelmemekte, bahse konu verilere farklı kombinasyonlarla yapılan aramalarda ya da doğrudan kaynaktan erişilebilecektir. Öte yandan, Kurulca yapılan değerlendirmeler neticesinde arama motorları, internette üçüncü kişiler tarafından yayım- lanan ve ilgili kişiler hakkında bilgi içeren, ilgili kişilerin adı ve soyadı ile yapılan aramalarla ortaya çıkan sonuçları kaldır- makla yükümlüdür. Bu yükümlülük yerine getirilirken, arama motorları tarafından ilgili kişilerin öncelikle kaynak internet sitesine yönlendirilmesi söz konusu değildir. Anılan Kurul Kararı uyarınca arama motorları tarafından yapıl- ması gerekenlerin taraflarına bildirilmesini teminen ülkemizde sıklıkla kullanılan arama motorlarına konuya ilişkin bilgilen- dirmeler yapılmıştır. Söz konusu bilgilendirmeleri müteakip arama motorları tarafından ilgili kişilerin unutulma hakkı kap- samındaki taleplerini elektronik ortamda iletebilmeleri adına adımlar atılmıştır. (Bkz. Görsel-1) Bununla birlikte, Kurul tarafından unutulma hakkı kapsa- mında ilgili kişilerin verilerinin kaynak internet sitelerinden -- 24 of 44 -- 23 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 23 Görsel-1

Bununla birlikte, Kurul tarafından unutulma hakkı kapsa- mında ilgili kişilerin verilerinin kaynak internet sitelerinden -- 24 of 44 -- 23 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 23 Görsel-1 -- 25 of 44 --

Bununla birlikte, Kurul tarafından unutulma hakkı kapsa- mında ilgili kişilerin verilerinin kaynak internet sitelerinden -- 24 of 44 -- 23 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 23 Görsel-1 -- 25 of 44 -- 24 24 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) (gazete, dergi arşivi, blog vb.) kaldırılmasına yönelik talepleri ile ilgili olarak ise Kanundan istisna tutulan kişisel verileri işleme faaliyetlerinin düzenlendiği Kanunun 28. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında (Kişisel verilerin millî savunmayı, millî güvenliği, kamu güvenliğini, kamu düzenini, ekonomik güvenliği, özel hayatın gizliliğini veya kişilik hakla- rını ihlal etmemek ya da suç teşkil etmemek kaydıyla, sanat, tarih, edebiyat veya bilimsel amaçlarla ya da ifade özgürlüğü kapsamında işlenmesi) ilgili içeriklerin özel hayatın gizliliğini veya kişilik haklarını ihlal ya da suç teşkil edip etmediği husus- ları göz önünde bulundurularak ifade özgürlüğü açısından ele alınıp alınmayacağı noktasında değerlendirme yapılmaktadır. Bu değerlendirmede ilgili içeriğin kamu ilgi ve yararı taşıması, gerçek ve güncel olması ve özü ile biçimi arasındaki denge vb. kriterler kapsamında değerlendirilmesi suretiyle hangi hakka üstünlük tanınması gerektiği incelenerek ilgili başvurular Ku- rul tarafından ayrıca sonuçlandırılmaktadır. 1.2.3. Kişisel Verileri Koruma Kurulu Tarafından Kişilerin Ad ve Soyadı ile Arama Motorları Üzerinden Yapılan Aramalarda Çıkan Sonuçların İndeksten Çıkarılmasına İlişkin Değerlendirmede Dikkate Alınacak Kriterler Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 23/06/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı Kararında belirtilen kişilerin ad ve soyadı ile arama motorları üzerinden yapılan aramalarda çıkan sonuç- ların indeksten çıkarılmasına ilişkin değerlendirmede dikkate alınacak ve her somut olay üzerinde incelenecek kriterlere anılan Kararın ekinde yer verilmiştir. Bu kriterler;

2020/481 sayılı Kararında belirtilen kişilerin ad ve soyadı ile arama motorları üzerinden yapılan aramalarda çıkan sonuç- ların indeksten çıkarılmasına ilişkin değerlendirmede dikkate alınacak ve her somut olay üzerinde incelenecek kriterlere anılan Kararın ekinde yer verilmiştir. Bu kriterler; -- 26 of 44 -- 25 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 25 • İlgili kişinin kamusal yaşamda önemli bir rol oynaması • Ara- ma sonuçlarının öznesinin çocuk olması • Bilginin içeriğinin doğruluğu, • Bilginin kişinin çalışma hayatı ile ilgisi, • Bilginin ilgili kişi hakkında hakaret, onur kırıcı, iftira niteli- ğine sahip olması, • Bilginin özel nitelikli kişisel veri niteliği taşıması • Bilginin güncelliği, • Bilginin kişi hakkında önyargıya sebep olması • Bilginin kişi açısından risk doğurması, • Bilginin kişinin kendisi tarafından yayımlanma durumu, • İçeriğin gazetecilik faaliyeti kapsamında işlenen verileri kapsaması, • Bilgilerin yayınlanmasında yasal zorunluluk olması, • Bilginin ceza gerektiren bir suçla ilgili olması şeklinde belirlenmiştir. Söz konusu kriterler unutulma hakkı içerikli şikâyetlerin Ki- şisel Verileri Koruma Kurul’unca değerlendirilmesi sürecinde öncelikli olarak dikkate alınacak kriterler olarak nitelendiril- miştir. Ancak ihtiyaç duyulması halinde güncellenmeleri söz konusu olabilecektir. Bununla birlikte veri sorumlularınca da kendilerine yapılan başvurularda bu kriterler esas alınarak değerlendirme yapılması uygun olacaktır. İlgili şikâyetlerin de- ğerlendirmesinde göz önünde bulundurulacak ölçütler aşağı- da detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. -- 27 of 44 --

konusu olabilecektir. Bununla birlikte veri sorumlularınca da kendilerine yapılan başvurularda bu kriterler esas alınarak değerlendirme yapılması uygun olacaktır. İlgili şikâyetlerin de- ğerlendirmesinde göz önünde bulundurulacak ölçütler aşağı- da detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. -- 27 of 44 -- 26 26 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) İlgili Kişinin Kamusal Yaşamda Önemli Bir Rol Oynaması Diğer bireylere göre kamusal yaşamda rolü olan bireylerin ve- rilerine erişimde daha fazla kamu yararı olduğu bir gerçektir. Bu anlamda, ilgili kişilerin ad ve soyadları ile arama motorları üzerinden yapacakları aramalar neticesinde çıkan sonuçların kaldırılmasına ilişkin bir değerlendirme yapılırken kişinin ka- musal yaşamda ayırt edilebilir bir rolünün olup olmadığının değerlendirilmesi önem arz etmektedir. İlgili kişinin temel hak ve özgürlükleri ile karşılaştırıldığında arama sonuçlarından elde edilen bilgilere erişimde toplumun daha üstün menfaati olduğunu söyleyebilmek için bir kişinin sahip olması gereken rolü kesin hatları ile tanımlamak zor ola- bilmektedir. Bununla birlikte, siyasetçilerin, üst düzey kamu yöneticilerinin, iş adamlarının, ünlü sanatçı ve sporcuların, dini liderlerin ve bazı meslekleri icra eden kişilerin kamusal hayatta rol oynadıkları kabul edilmektedir. Ayrıca, açıklamaları ya da eylemleri nedeniyle medyada sıklıkla yer alan kişiler de bu kapsamda değerlendirilebilmektedir. Kamusal yaşamda rol üstlenen kişilerin adı ile yapılacak ara- malar vasıtasıyla ulaşılan sonuçlara erişim sağlanması, söz konusu arama sonuçlarının bu kişilerin profesyonel hayatları açısından kamunun bilgisine sunulmasını gerektiren bazı ve- rileri de içerebilmektedir. Dolayısıyla bu bilgilerin açıklanması neticesinde toplumun bazı meslekleri icra eden profesyonel- lerin uygulamalarından korunabileceği dikkate alındığında ka- musal yaşamda önemli rolü olan ilgili kişilerin bu kapsamda yapacakları başvuruların kabul görme olasılığı daha düşüktür. -- 28 of 44 --

neticesinde toplumun bazı meslekleri icra eden profesyonel- lerin uygulamalarından korunabileceği dikkate alındığında ka- musal yaşamda önemli rolü olan ilgili kişilerin bu kapsamda yapacakları başvuruların kabul görme olasılığı daha düşüktür. -- 28 of 44 -- 27 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 27 Ayrıca, ilgili kişinin özel yaşamı ile ilgili verilere ilişkin başvuru- ların arama sonuçlarından kaldırılma olasılığı daha yüksektir. Bu nitelikteki veriler, kamusal yaşamda rolü olan kişiler hak- kında da olsa arama sonuçlarından kaldırılabilir. Arama Sonuçlarının Öznesinin Çocuk Olması İlgili kişi, kendisine ait verilerin yayımlanması sırasında reşit değilse, söz konusu veriye dayalı arama sonuçlarına ilişkin bağlantının kaldırılması talebinin kabul görme olasılığı yük- sektir. Nitekim reşit olmayanlara diğer bir ifade ile çocuklara ilişkin bu yöndeki taleplerin değerlendirilmesinde “çocuğun üstün (yüksek) yararı” ilkesi göz önünde bulundurulmalıdır. Bilginin İçeriğinin Doğruluğu Bilginin doğru olması, gerçeğe uygun olması anlamına gelmek- tedir. Bu noktada, gerçeğin yorumlanması ile gerçeğin payla- şılması arasındaki farka dikkat edilmelidir. Bilginin doğru ol- maması ya da yanıltıcı olması bu konudaki başvuruların kabul edilme olasılığını yükseltirken, bilginin doğru ve gerçeklere dayanması da başvuruların kabul edilme olasılığını düşürmek- tedir. Yayımlanan bilgi, gerçeği yansıtmıyorsa ve bu durum ilgili kişi hakkında doğru olmayan ve yanıltıcı bir izlenim edi- nilmesine neden oluyorsa, söz konusu bilgiye ilişkin bağlantı kaldırılması taleplerinin uygun görülmesi daha olasıdır. Önemle belirtmek gerekir ki, ilgili kişi, kendisi hakkında yanlış bir bilgi olduğunu ileri sürüyorsa, bu iddiasını ispat etmesi beklenmektedir. -- 29 of 44 --

nilmesine neden oluyorsa, söz konusu bilgiye ilişkin bağlantı kaldırılması taleplerinin uygun görülmesi daha olasıdır. Önemle belirtmek gerekir ki, ilgili kişi, kendisi hakkında yanlış bir bilgi olduğunu ileri sürüyorsa, bu iddiasını ispat etmesi beklenmektedir. -- 29 of 44 -- 28 28 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) Öte yandan, bilginin doğruluğu konusunda bir ihtilaf varsa, (örneğin ilgili kişi hakkında devam etmekte olan bir yargılama ya da polis soruşturması olduğunda), süreç tamamlanıncaya kadar bu hususta herhangi bir eylemde bulunulmaması yolu- na gidilmesi de mümkündür. Bilginin Kişinin Çalışma Hayatı İle İlgili Olması Bir kişi ile ilgili tüm veriler kişisel veri olmakla birlikte, o kişiyle ilgili tüm veriler özel değildir. Genel olarak, bilginin ilgili kişinin iş yaşamı ile ilgili olması, bu bilginin arama motorlarından bağ- lantısının kaldırılması talebinin kabul edilmesini zorlaştırmak- ta iken, özel yaşama dair olması bu yöndeki talebinin kabul edilmesinde önemli bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Kamu hayatında rol oynamayan bir kişinin özel hayatına dair bilgileri kamuyu ilgilendirmeyen bilgilerdir. Bu açıdan bakıl- dığında kamunun bu bilgilere erişmesinde herhangi bir fayda bulunmadığı dikkate alınarak bu bilgilerin arama sonuçlarında yer almasının gerekli olmadığı değerlendirilebilecektir. Bu- nunla birlikte, yukarıda yer verildiği üzere, belli durumlarda kamuya mal olmuş kişiler de, özel hayatlarına ilişkin bilgilerin yayılmamasını isteme hakkına sahiptirler. Ancak, burada iki hususa dikkat edilmelidir. Kişinin hâlihazırda aynı işi yapıp yapmadığı ve ilgili kişinin işine ilişkin yayımlanan verilerin olması gerekenden fazla bilgi içerip içermediği bu kriterin değerlendirilmesinde ayrıca göz önünde bulundurul- malıdır. -- 30 of 44 --

Ancak, burada iki hususa dikkat edilmelidir. Kişinin hâlihazırda aynı işi yapıp yapmadığı ve ilgili kişinin işine ilişkin yayımlanan verilerin olması gerekenden fazla bilgi içerip içermediği bu kriterin değerlendirilmesinde ayrıca göz önünde bulundurul- malıdır. -- 30 of 44 -- 29 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 29 Bilginin İlgili Kişi Hakkında Hakaret, Onur Kırıcı, İftira Nite- liği Taşıması Arama motorunda listelenen sonuçlarda kişi hakkında haka- ret, nefret söylemi içeren, onur kırıcı ya da aşağılayıcı ifadeler bulunan suç niteliği taşıyan içeriklerin bağlantılarının kaldı- rılması hususunda veri sorumlusuna yapılacak başvuruların reddedilmesi halinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet yoluna gidilmesi yerine başvuruların mahkemeler vasıtasıyla çözüme kavuşturulması daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Bilginin Özel Nitelikli Kişisel Veri Niteliği Taşıması Özel nitelikli kişisel veriler (hassas veri) öğrenildiği takdirde ki- şinin mağdur olabilmesine ya da ayrımcılığa maruz kalmasına neden olabilecek nitelikteki veriler olarak kabul edilmektedir. Bu kapsamda, ilgili kişilerin hassas (cinsel hayata, dini inancı- na, sağlığına ilişkin bilgiler vb.) bilgilerinin arama motorların- dan bağlantılarının kaldırılmasına yönelik taleplerinin kabul görme olasılığı özel nitelikli olmayan kişisel verilere göre daha yüksektir. Bununla birlikte, kamuya mal olmuş kişilerin özel nitelikli ki- şisel verileri söz konusu olduğunda ise toplumun bu bilgilere erişmedeki menfaatinin ilgili kişinin haklarına üstün gelip gel- mediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir. Bunun yanı sıra özel nitelikli kişisel veri olmamakla birlikte, kişiyi tanımlayıcı bilgileri (adres, telefon numarası, parola vb.), mali bilgileri gibi bireyin mahremiyetinin ön plana çıktığı bilgi- -- 31 of 44 --

mediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir. Bunun yanı sıra özel nitelikli kişisel veri olmamakla birlikte, kişiyi tanımlayıcı bilgileri (adres, telefon numarası, parola vb.), mali bilgileri gibi bireyin mahremiyetinin ön plana çıktığı bilgi- -- 31 of 44 -- 30 30 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) lere ilişkin bu yöndeki taleplerin kabul görme olasılığı da yine yüksek olarak değerlendirilmektedir. Bilginin Güncelliği Aradan geçen zaman verinin güncel olma özelliğini yitirme- sine neden olabilmekte ya da içeriğin konu ile ilgisi azalabil- mektedir. Bu durum da kişisel verinin işlenme amacı ile olan bağını koparabilmektedir. Bu nedenle, aradan geçen zaman indeksten çıkarma taleplerinin kabul edilme ihtimalini artıran bir unsurdur. Ancak, diğer kriterlerde de olduğu gibi aradan geçen zaman da mutlak bir kural değildir. Örneğin, politikacılara veya kamuo- yunca tanınan kişilere ilişkin veriler ya da tarihsel ve bilimsel veriler üzerinde aradan geçen zamanın etkisi sınırlı olacaktır. Bilginin Kişi Hakkında Ön Yargıya Sebep Olması İlgili kişinin arama sonucunda ulaşılan bilginin kendisi hak- kında önyargıya sebep olduğunu iddia etmesi halinde, söz konusu iddianın kanıtlanabilir nitelikte olması, bağlantının arama sonuçlarından kaldırılması yönündeki talebinin kabul görme olasılığını artıracaktır. Bilginin Kişi Açısından Bir Risk Doğurması Arama sonucunda ulaşılan bilgiler ilgili kişiyi kimlik hırsızlığı veya takip edilme gibi risklere açık hale getiriyorsa, söz konu- su bilgilerin arama motoru listelerinden kaldırılması olasılığı artabilecektir. -- 32 of 44 --

Bilginin Kişi Açısından Bir Risk Doğurması Arama sonucunda ulaşılan bilgiler ilgili kişiyi kimlik hırsızlığı veya takip edilme gibi risklere açık hale getiriyorsa, söz konu- su bilgilerin arama motoru listelerinden kaldırılması olasılığı artabilecektir. -- 32 of 44 -- 31 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 31 Bilginin Kişinin Kendisi Tarafından Yayınlanması İlgili kişi tarafından ya da onun açık rızası ile yayımlanan bil- gilerin bulundukları yerden kendileri tarafından kaldırılması imkânı söz konusu ise arama sonuçlarından kaldırılmasına yönelik talebin kabul görme olasılığı azalmaktadır. Eğer ilgili kişi kişisel verisinin yayımlanmasına açık rıza vermiş ancak daha sonra kendisine açık rızasını geri alma imkânı ta- nınmamışsa veya kişisel verisinin işlenmemesine ilişkin talebi reddedilmişse, ilgili kişinin arama sonuçlarından bağlantının kaldırılmasına yönelik talebinde bu hususun da değerlendi- rilmesi gerekmektedir. Orijinal İçeriğin Gazetecilik Faaliyeti Kapsamında İşlenen Verileri Kapsaması Bilginin kaynağı ve yayımlanma amacı da kişilerin kendileri- ne yönelik arama sonuçlarında bağlantılarının kaldırılmasına ilişkin taleplerin değerlendirilmesi sürecinde dikkate alınması gereken önemli bir etkendir. Nitekim ifade özgürlüğü çoğulcu ve anayasal demokrasilerin temel taşıdır. İfade özgürlüğü genel hatları ile; düşünce ve bilgiye ulaşma, edindiği fikir ve düşüncelerden dolayı kınan- mama, bunları meşru yöntemlerle dışa vurabilme imkân ve serbestisi olarak tanımlanmaktadır. Basın özgürlüğü de görüş ve düşünceleri, yazılı ve görsel bi- çimde, basın ve yayın yoluyla, yerli ve yabancı tüm muhatap- larına açıklayabilme ve yayabilme hakkı şeklinde kendini gös- -- 33 of 44 --

serbestisi olarak tanımlanmaktadır. Basın özgürlüğü de görüş ve düşünceleri, yazılı ve görsel bi- çimde, basın ve yayın yoluyla, yerli ve yabancı tüm muhatap- larına açıklayabilme ve yayabilme hakkı şeklinde kendini gös- -- 33 of 44 -- 32 32 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) teren bir temel hak ve özgürlüktür. Basın özgürlüğü kavramı, toplumun bilgiye ulaşması, yorum süzgecinden geçirdikten sonra kendi düşüncelerini ifade edebilmesi açısından ifade özgürlüğü kavramıyla bir bütün halinde değerlendirilmelidir. Bu bağlamda, haber ve fikirlerin yayılmasını ve bunların ka- muya ulaşmasını kolaylaştıran internetin toplum hayatındaki önemli rolü yadsınamaz. İnternet üzerinde arşiv oluşturma, aktüalitenin ve haberlerin saklanmasına ve erişilebilirliğine büyük ölçüde hizmet etmektedir. Bu nitelikteki arşivler özellik- le doğrudan halkın erişimine açık ve genelde ücretsiz olmaları nedeniyle tarih eğitimi ve araştırma faaliyetleri için kaynak sunmaktadır. Öte yandan, demokratik bir toplumda basının ilk işlevi olan “gözetleyici” rolünün bir sonucu da arşivlerin halkın erişimine sunulmasıdır. Bu sebeple Anayasada koruma altına alınan şeref ve itibarın korunmasını isteme hakkı ile basın özgürlüğü ve bu özgürlükle bağlantılı olarak ifade özgürlüğü arasında belli kriterler çerçe- vesinde bir denge kurulması gerekmektedir. Bu kapsamda, kamunun arama sonuçlarına erişiminin sağlan- ması önemli olmakla birlikte, başkalarının özel ve aile hayat- larının korunması için konulan sınırların da aşılmaması ge- rekmektedir. Bu durumlarda, gazetecilik içeriğiyle ilgili olarak arama sonuçlarının kaldırılması da mümkün olabilecektir. Do- layısıyla, her bir şikâyet özelinde kamunun arama sonuçlarına erişiminin sağlanması ve ifade özgürlüğünün yansıması olan basın özgürlüğü arasında denge kurulması gerekliliği gündeme gelecektir.

arama sonuçlarının kaldırılması da mümkün olabilecektir. Do- layısıyla, her bir şikâyet özelinde kamunun arama sonuçlarına erişiminin sağlanması ve ifade özgürlüğünün yansıması olan basın özgürlüğü arasında denge kurulması gerekliliği gündeme gelecektir. -- 34 of 44 -- 33 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 33 Bilgilerin Yayımlanmasında Yasal Bir Zorunluluk Olması Bir kamu kurumu ya da yasal bir zorunluluk nedeniyle kendi- sine yetki tanınan kuruluşlar tarafından kişisel verinin yayım- lanması zorunluluğu varsa ve bu zorunluluk geçerliliğini sür- dürüyorsa, bu durum ilgili kişilerin ad ve soyadları ile arama motorları üzerinden yapacakları aramalar neticesinde çıkan sonuçların kaldırılması yönündeki talebinin değerlendirilme- sinde olumsuz bir etken olarak görülecektir. Bununla birlikte, her olayda konunun ayrıca değerlendirilmesi gerekliliği unu- tulmamalıdır. Bilginin Ceza Gerektiren Bir Suçla İlgili Olması İlgili kişinin uzun zaman önce işlediği bir suça ilişkin bilgiyle ilgili çıkan arama sonuçlarının daha kısa zaman öncesinde gerçekleşen suça oranla kaldırılması olasılığı daha yüksektir. Ayrıca, göreceli olarak ağır nitelikteki bir suça oranla hafif ni- telikteki bir suç bilgisiyle ilgili çıkan arama sonuçlarının kaldı- rılması da daha olası olacaktır. Ancak, bu kriter kesin bir kural şeklinde algılanmamalı ve her somut olay özelinde dikkatle incelenerek ele alınmalıdır. -- 35 of 44 -- 34 34 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) Bul -- 36 of 44 --

şeklinde algılanmamalı ve her somut olay özelinde dikkatle incelenerek ele alınmalıdır. -- 35 of 44 -- 34 34 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) Bul -- 36 of 44 -- 35 II. İLGİLİ KİŞİNİN HAK ARAMA YÖNTEMLERİ 2.1. İlgili Kişinin Veri Sorumlusuna Başvurusu İlgili kişilerin, arama motorları üzerinden ad ve soyadı ile ya- pılan aramalarda ulaşılan sonuçların indeksten çıkarılmasına yönelik taleplerinin yerine getirilmesi için Kanunda belirtilen yöntemlerin izlenmesi zorunludur. Bu kapsamda ilgili kişilerin unutulma hakkı çerçevesinde Ku- ruma şikâyette bulunmadan önce Kanunun “Veri Sorumlusuna Başvuru” başlıklı 13. maddesi uyarınca ilgili kişi tarafından, ki- şisel verilerini işleyen veri sorumlusuna başvuruda bulunması zorunludur. Kanunun 13. maddesi: “(1) İlgili kişi, bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili taleplerini yazılı olarak veya Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle veri sorumlusuna iletir. (2) Veri sorumlusu başvuruda yer alan talepleri, talebin ni- teliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücret- siz olarak sonuçlandırır. Ancak, işlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi hâlinde, Kurulca belirlenen tarifedeki ücret alınabilir. (3) Veri sorumlusu talebi kabul eder veya gerekçesini açık- layarak reddeder ve cevabını ilgili kişiye yazılı olarak veya -- 37 of 44 --

siz olarak sonuçlandırır. Ancak, işlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi hâlinde, Kurulca belirlenen tarifedeki ücret alınabilir. (3) Veri sorumlusu talebi kabul eder veya gerekçesini açık- layarak reddeder ve cevabını ilgili kişiye yazılı olarak veya -- 37 of 44 -- 36 36 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) elektronik ortamda bildirir. Başvuruda yer alan talebin ka- bul edilmesi hâlinde veri sorumlusunca gereği yerine geti- rilir. Başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynaklan- ması hâlinde alınan ücret ilgiliye iade edilir.” Bu çerçevede, bahse konu maddeye dayanılarak hazırlanan Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğin (Tebliğ) 2.2. Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Şikâyet İlgili kişiler veri sorumlusuna başvuru şartını yerine getirdik- ten sonra Kurula şikâyette bulunabilecektir. Kanunun “Ku- rula Şikâyet” başlıklı 14. maddesi uyarınca başvurunun veri sorumlusu tarafından reddedilmesi, verilen yanıtın yetersiz bulunması veya ilgili kişiye cevap verilmemesi hallerinde ilgili kişi tarafından, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul’a şikâyette bulunulması mümkündür. Kanunun 14. maddesi: “(1) Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde başvuruya cevap verilmemesi hâllerinde; ilgili kişi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden iti- baren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. (2) 13 üncü madde uyarınca başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz. -- 38 of 44 --

hâllerinde; ilgili kişi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden iti- baren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. (2) 13 üncü madde uyarınca başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz. -- 38 of 44 -- 37 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 37 (3) Kişilik hakları ihlal edilenlerin, genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır.” İlgili kişilerin unutulma haklarına yönelik talepleri çerçeve- sinde izlenecek yöntem aşağıdaki şemada da gösterilmekte- dir. Öte yandan, ilgili kişilerin veri sorumlularına yapacakları başvurular ve Kurula iletecekleri şikâyetlerin usul şartlarına ilişkin yayımlanan kamuoyu duyurusuna https://kvkk.gov.tr/ Icerik/6938/Kurumumuza Yapilan-Sikayetlerin-Usul-Sartlari- na-Iliskin-Kamuoyu-Duyurusu bağlantısından da ulaşılabil- mektedir. -- 39 of 44 -- 38 38 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) İLGİLİ KİŞİ TALEP MAHKEME Kişilik hakları ihlal edilenler genel hükümlere göre yargı yoluna gidebilir. Tazminat hakları saklıdır. Yazılı ya da Kurul’un uygun gördüğü başka bir yöntemle yapılır. RED Gerekçeyi açıklar ve cevabı yazılı veya elektronik ortamda ilgili kişiye bildirir. VERİ SORUMLUSU Talebi en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. İlave maliyet varsa ücret istenebilir. KABUL Cevabı ilgili kişiye yazılı veya elektronik ortamda bildirir. Talebin gereğini yerine getirir. Başvuru kendi hatasından kaynaklanıyorsa ücreti ilgili kişiye iade eder. -- 40 of 44 --

içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. İlave maliyet varsa ücret istenebilir. KABUL Cevabı ilgili kişiye yazılı veya elektronik ortamda bildirir. Talebin gereğini yerine getirir. Başvuru kendi hatasından kaynaklanıyorsa ücreti ilgili kişiye iade eder. -- 40 of 44 -- 39 UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) | 39 İLGİLİ KİŞİ KURUL CEVAP Karar İlgililere tebliği edilir 60 gün içinde cevap vermezse RET sayılır. Başvurunun reddi cevabın yetersiz olması/cevap verilmemesi halinde cevabı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün/ başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde Kurul’a şikayette bulunabilir. İLGİLİ KİŞİ VERİ SORUMLUSU Tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde kararı yerine getirir. -- 41 of 44 --

verilmemesi halinde cevabı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün/ başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde Kurul’a şikayette bulunabilir. İLGİLİ KİŞİ VERİ SORUMLUSU Tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde kararı yerine getirir. -- 41 of 44 -- 40 40 | UNUTULMA HAKKI (UNUTULMA HAKKININ ARAMA MOTORLARI ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ) III. KİTAPÇIK HAZIRLANIRKEN FAYDALANILAN KAYNAKLAR • 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. (2016). ABAD, Avrupa Birliği Adalet Divanı. K.131/12 (13/05/2014). • Ahi, Ş. (2014). Kişilere Kişisel Verileri Üzerinde Kontrol Yetkisi Veren Hak. Bilişim Dergisi. Y.42, S.161. • Akgül, A. (2015). Kişisel Verilerin Korunmasında Yeni Bir Hak: ”Unutulma Hakkı” ve AB Adalet Divanı’nın Google Kararı. TBB Dergisi, C.0, S.116. • Avrupa Genel Veri Koruma Tüzüğü. (2018). AYM. Anayasa Mah- kemesi. B.N. 2013/5653 (03/03/2016). • Kurul. Kişisel Verileri Koruma Kurulu. K.2020/481 (23/06/2020). tarihli ve 2020/481 sayılı Kararı • Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi ve Anonim Hale Ge- tirilmesi Hakkında Yönetmelik. (2017). • Sözüer, E. (2017). Unutulma Hakkı, İnsan Hakları Perspekti- finde Bir İnceleme. Onikilevha Yayıncılık. • Yargıtay. Yargıtay 19. Ceza Dairesi E:2016/155-K.2017/5325 (05/06/2017). • Yargıtay. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu. E:2014/4-56- K:2015/1679 (17/06/2015). • Yavuz, C. (2016). İnternetteki Arama Sonuçlarından Kişisel Verilerin Kaldırılması Unutulma Hakkı. Seçkin Yayıncılık. -- 42 of 44 -- -- 43 of 44 -- Adres: Nasuh Akar Mahallesi 1407. Sokak No: 4 Çankaya/ANKARA Telefon: 0 312 216 50 00 Web: www.kvkk.gov.tr kvkkurumu -- 44 of 44 --