Son sürümde değişti Önceki sürümde değiştiMülga
Madde Bilinmiyor — KVKK Yayãnlarã No: 50
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN
BANKACILIK SEKTÖRÜ
âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
ARALIK 2024
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN
BANKACILIK SEKTÖRÜ
âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
ARALIK 2024
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN
BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
KVKK Yayãnlarã No: 50
Kiăisel Verileri Koruma Kurumu
Adres: Nasuh Akar Mahallesi 1407. Sokak No: 4 Balgat / ANKARA / TÜRKâYE
Telefon: +90 312 216 50 00
Web: www.kvkk.gov.tr
Baskã: G.M. Matbaacãlãk ve Tic. A.Ă.
100. Yãl Mah. MAS-SâT 1.Cad. No: 88 BaÛcãlar - âstanbul
Tel.: 0212 629 00 24 Sertiƻka No: 45463
Baskã Tarihi: Ocak 2025
Bu rehber, Kiăisel Verileri Koruma Kurumu ve Türkiye Bankalar BirliÛi tarafãndan iăbirliÛi
içerisinde hazãrlanmãătãr.
2
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
3
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
âÇâNDEKâLER
6698 SAYILI KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASI KANUNU’NUN BANKACILIK
SEKTÖRÜNDE UYGULANMASI 13
I. Giriă 13
II. Kurum Tanãtãmã 14
III. Amaç ve Kapsam 16
IV. Veri Sorumlusu-Veri âăleyen âliăkileri 17
1. Veri Sorumlusu- Veri âăleyen Arasãnda Yapãlacak Olan Veri âăleme
Sözleămesi 21
2. Destek Hizmetleri 24
3. âătirakler ve BaÛlã Ortaklãklar 25
4. Açãk Bankacãlãk 25
5. Bankalarãn Acente Sãfatãyla Hareket EttiÛi Durumlar 26
V. âlgili Kiăi 28
VI. âălenen Kiăisel Veriler 29
VII. Kiăisel Veri âăleme Ăartlarã 30
1. Açãk Rãza 31
Madde Bilinmiyor — . âătirakler ve BaÛlã Ortaklãklar 25
4. Açãk Bankacãlãk 25
5. Bankalarãn Acente Sãfatãyla Hareket EttiÛi Durumlar 26
V. âlgili Kiăi 28
VI. âălenen Kiăisel Veriler 29
VII. Kiăisel Veri âăleme Ăartlarã 30
1. Açãk Rãza 31
1.1. Açãk Rãzanãn Unsurlarã 33
1.1.1. Belirli Bir Konuya âliăkin Olma 33
1.1.2. Özgür âradeyle Açãklanmãă Olma 33
1.1.3. Bilgilendirmeye Dayanma 34
1.2. Kanala Özgü âyi Uygulama Örnekleri 34
1.2.1. Ăube 35
1.2.2. ATM 35
1.2.3. ânternet/Mobil Bankacãlãk 35
1.2.4. ÇaÛrã Merkezi 35
1.2.5. SMS 35
1.2.6. Elektronik Posta 36
2. Kanunlarda Öngörülmesi ve Hukuki YükümlülüÛün Yerine Getirilmesi 36
2.1. Bankalarãn Tabi OlduÛu Mevzuata âliăkin Yükümlülüklerinin
DeÛerlendirilmesi 38
2.1.1. Mevzuat 38
2.1.2. Bankacãlãk Faaliyetleri Kapsamãnda Kanunlarda Öngörülen
âălemeler 38
6
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
2.1.2.1. Bankacãlãk Kanunu Madde 73 ve Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin
Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik 39
2.1.2.2. Risk DeÛerlendirmesi 42
2.1.2.3. DiÛer Kanuni Yükümlülükler GereÛi Veri âăleme ve Paylaăãm 43
2.1.3. âyi Uygulamalar 45
3- Sözleămenin TaraƼarãna Ait Kiăisel Verilerin âălenmesi 45
4- Meăru Menfaat 46
4.1. Bilgi GüvenliÛinin SaÛlanmasã Amacãyla 49
4.1.1. Dolandãrãcãlãk Tedbirleri 50
4.2. Bankacãlãk Alanãnda Müăteri Gruplarãnãn (Segmentasyon)
Belirlenmesi Amacãyla 50
4.3. Müăterilere Hitap Eden Ürün Hizmetlerin Tespiti Amacãyla 51
4.4. Strateji Çalãămalarãnãn Yürütülmesi 53
4.5. Müăteri Memnuniyetinin SaÛlanmasã 56
Madde Bilinmiyor — 50
4.2. Bankacãlãk Alanãnda Müăteri Gruplarãnãn (Segmentasyon)
Belirlenmesi Amacãyla 50
4.3. Müăterilere Hitap Eden Ürün Hizmetlerin Tespiti Amacãyla 51
4.4. Strateji Çalãămalarãnãn Yürütülmesi 53
4.5. Müăteri Memnuniyetinin SaÛlanmasã 56
5- Bir Hakkãn Tesisi ve Korunmasã âçin Zorunlu Olma 56
6- Bankalarca âălenen Özel Nitelikli Kiăisel Veriler 57
6.1. Özel Nitelikli Kiăisel Veriler – Genel Olarak 57
6.1.1. Mevzuat 57
6.1.2. Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesinde Alãnmasã Gereken
Yeterli Önlemler 60
6.2. Bankacãlãk Sektöründe Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesi 63
6.2.1. Kimlik Belgesi Suretleri 63
6.2.2. SaÛlãk Raporlarã 65
6.2.3. Adli Sicil Kayãtlarã ve Ceza Mahkumiyeti ve Güvenlik Tedbirleriyle
âlgili Mahkeme Kararlarã 66
6.2.4. Çalãăanlarã SaÛlãk Verileri 68
6.2.5. Sigorta Acentesi Sãfatãyla Alãnan SaÛlãk 68
6.3. Kimlik DoÛrulamada Kullanãlan 69
VIII. Kiăisel Verilerin Aktarãlmasã 72
1. Kiăisel Verilerin Yurt âçinde Aktarãlmasã 72
1.1. KVKK Madde 8/3 Uyarãnca Yapãlabilecek Kiăisel Veri Aktarãmlarã 76
1.1.1 Bankalardan Bilgi Talep Etmeye Yetkili Mercilere Gerçekleătirilen
Kiăisel Veri Aktarãmlarã 77
1.1.2. Ăüpheli âălem Bildirim ZorunluluÛu Çerçevesinde Gerçekleătirilen
Kiăisel Veri Aktarãmlarã 80
7
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
1.1.3. Ana Ortak/BaÛlã Ortaklãklara Gerçekleătirilen Kiăisel Veri
Aktarãmlarã 81
1.1.4. Muhtemel Alãcãlara Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã 81
1.1.5. Bankalar ve Finansal Kuruluălara Gerçekleătirilen Kiăisel
Veri Aktarãmlarã 82
1.1.6. Risk Merkezi, Bankalar Arasã Kart Merkezi ve Kredi Kayãt
Madde Bilinmiyor — ilen Kiăisel Veri
Aktarãmlarã 81
1.1.4. Muhtemel Alãcãlara Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã 81
1.1.5. Bankalar ve Finansal Kuruluălara Gerçekleătirilen Kiăisel
Veri Aktarãmlarã 82
1.1.6. Risk Merkezi, Bankalar Arasã Kart Merkezi ve Kredi Kayãt
Bürosu’na Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã 82
1.1.7. âătiraklere Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã 82
1.1.8. DeÛerleme, Derecelendirme ve Destek Hizmeti Kuruluălarãna
Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã 83
1.2. âă Ortaklarãna Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã 83
2- Yurtdãăãna Veri Aktarãmã 84
2.1. Yurtdãăãna Veri Aktarãmã Yöntemleri 84
2.1.1. Yeterlilik Kararã 85
2.1.2. Uygun Güvenceler 85
2.1.3. Arãzi Haller 87
2.1.4. Kanunun 9 uncu Maddesinin Onuncu Fãkrasã Uyarãnca
Yapãlacak Aktarãmlar 89
IX. Genel âlkeler 91
X. Veri Sorumlusunun Yükümlülükleri 94
A. Aydãnlatma YükümlülüÛü 94
1- Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde âçerik 94
1.1. Katmanlã Aydãnlatma 97
2- Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilme Zamanã 99
3- Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde Usul 99
3.1. Ăube 100
3.2. ânternet Sitesi 100
3.3. ânternet Ăube 101
3.4. Mobil Ăube ve Mobil Uygulama 101
3.5. ÇaÛrã Merkezi/IVR 101
3.6. Elektronik Posta 102
3.7. Fiziki Posta 102
3.8. SMS 102
3.9. ATM 102
4- Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde Özel Durumlar 103
8
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
4.1. âmza Yetkilileri ve Gerçek Faydalanãcãlarãn Aydãnlatãlmasã 103
4.2. Risk Grubu’ndakilerin Aydãnlatãlmasã 103
Madde Bilinmiyor — inde Özel Durumlar 103
8
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
4.1. âmza Yetkilileri ve Gerçek Faydalanãcãlarãn Aydãnlatãlmasã 103
4.2. Risk Grubu’ndakilerin Aydãnlatãlmasã 103
4.3. VarlãÛãn Sahibi Dãăãndaki Kiăilere âliăkin Kiăisel Verilerin ve Çek-
Senetlerde Son Ciranta Dãăãndaki Kiăilerin Kiăisel Verilerinin âălenmesi 104
4.4. Maaă Ödeme Anlaămalarã 105
4.5. Kredi Kartlarã ve Banka Kartlarã âălemleri 106
B. Veri Sorumlularã Sicili, Sicile Kayãt ve Kiăisel Veri âăleme Envanteri
Hazãrlama YükümlülüÛü 106
1- BankacãlãÛa Özgü Veri Kategorileri 108
2- Kiăi Gruplarã 109
3- Alãcã Gruplarã 109
4- Azami Süreler 109
C. Kiăisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi, Anonim Hale Getirilmesi 111
1- Bankacãlãkta Bilgilerin Saklanmasã 111
2- âăleme Amacãnãn Ortadan Kalkmasã 112
3- âmha Yöntemleri 115
D. Veri GüvenliÛi 119
1- Bankalarãn Yasal Mevzuattan Kaynaklanan Yükümlülükleri 119
1.1. Bankacãlãk Kanunu 119
1.2. Bankalarãn âç Sistemleri ve âçsel Sermaye YeterliliÛi DeÛerlendirme
Süreci Hakkãnda Yönetmelik 119
1.3. Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri
Hakkãnda Yönetmelik 119
1.4. Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik 119
1.5. Bilgi GüvenliÛine âliăkin Teknik ve âdari Önlemler 119
2- Denetim 126
E. âlgili Kiăinin Haklarã ve Ăikâyetlerin Yönetilmesi 128
1- Veri Sorumlusu Temsilcisi 128
2- Baăvuru ve Ăikayetlerin Alãnmasã ve Yanãtlanmasã 129
2.1. Veri Sorumlusuna Baăvuru 129
2.1.1. Ăekil ve Usul 130
2.2. Kurula Ăikayet 132
2.2.1. Kimlik Tespiti/DoÛrulama 133
9
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
12
Madde Bilinmiyor — 2.1. Veri Sorumlusuna Baăvuru 129
2.1.1. Ăekil ve Usul 130
2.2. Kurula Ăikayet 132
2.2.1. Kimlik Tespiti/DoÛrulama 133
9
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
12
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
6698 SAYILI KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASI
KANUNU’NUN BANKACILIK SEKTÖRÜNDE UYGULANMASI
I. Giriă
Bankalar, bireylerin gündelik hayatãnda sãklãkla muhatap olduklarã
kuruluălarãn baăãnda gelmekte olup bankacãlãk faaliyetleri kapsamãnda
bankalar tarafãndan çeăitli kanallar üzerinden yoÛun bir biçimde kiăisel
veri elde edilmekte ve bunu müteakiben söz konusu kiăisel veriler çeăitli
amaçlarla iălenmektedir. Bu sebeple, hâlihazãrda bankacãlãk mevzuatãna
uygun olarak faaliyetlerini yürüten bankalarãn 6698 sayãlã Kiăisel Verilerin
Korunmasã Kanunu (6698 sayãlã Kanun/Kanun) ve ilgili ikincil mevzuat
çerçevesinde uymasã gereken usul ve esaslar ile yerine getirmesi gereken
yükümlülüklerin iyi uygulama örnekleri vasãtasãyla ortaya konulmasã
hususunda bir ihtiyaç bulunmaktadãr.
Madde Bilinmiyor — ãn 6698 sayãlã Kiăisel Verilerin
Korunmasã Kanunu (6698 sayãlã Kanun/Kanun) ve ilgili ikincil mevzuat
çerçevesinde uymasã gereken usul ve esaslar ile yerine getirmesi gereken
yükümlülüklerin iyi uygulama örnekleri vasãtasãyla ortaya konulmasã
hususunda bir ihtiyaç bulunmaktadãr.
DiÛer taraftan, her geçen gün kiăisel verilerden yararlanmak suretiyle
daha verimli iă modelleri oluăturulmakta ve bireylere sunulan ürün ve
hizmetler iyileătirilmektedir. Benzer ăekilde, bankalar da daha etkin iă
süreçleri oluăturmak ve müăteri memnuniyetini en üst düzeye çãkarmak
adãna teknolojik geliămeler sonucu ortaya çãkan karmaăãk ve ileri düzey
kiăisel veri iăleme tekniklerini kullanmaktadãr. Özellikle dijital bankacãlãk
uygulamalarãnãn yaygãnlaămasãyla bankalar tarafãndan gerçekleătirilen
iăleme faaliyetlerine konu kiăisel veri kategorileri çeăitlenmiă ve özel nitelikli
kiăisel veriler baăta olmak üzere hukuka aykãrã olarak elde edilmesi halinde
ilgili kiăiler nezdinde telaƻsi güç zararlarãn doÛmasãna neden olabilecek
kiăisel veriler de bankacãlãk faaliyetleri kapsamãnda iălenmeye baălamãătãr.
Bununla birlikte, bankalarãn kiăisel veri toplama vasãtalarã da eă zamanlã
olarak çoÛalmãă olup kiăisel verilerin elde edilmesi kolaylaămãătãr.
Bu çerçevede, bankalar tarafãndan yoÛun bir ăekilde kiăisel veri iăleme
faaliyeti gerçekleătirildiÛi ve bu kapsamda anayasal güvence altãnda
bulunan kiăisel verilerin korunmasãnã isteme hakkã baÛlamãnda ilgili kiăilerin
maruz kaldãÛã risk derecesi göz önünde bulundurularak; Kiăisel Verileri
Koruma Kurumu ve Türkiye Bankalar BirliÛi bünyesinde çalãăma gruplarã
kurulmuătur. Söz konusu çalãăma gruplarã arasãnda periyodik toplantãlar
13
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — ularak; Kiăisel Verileri
Koruma Kurumu ve Türkiye Bankalar BirliÛi bünyesinde çalãăma gruplarã
kurulmuătur. Söz konusu çalãăma gruplarã arasãnda periyodik toplantãlar
13
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
gerçekleătirilmiă ve Bankacãlãk Sektöründe Kiăisel Verilerin Korunmasãna
iliăkin iyi Uygulamalar Rehberi sektörle iăbirliÛi içinde hazãrlanmãătãr.
II. Kurum Tanãtãmã
Kanun’da belirtilen görevleri yerine getirmek üzere kurulan, idari ve mali
özerkliÛe sahip ve kamu tüzel kiăiliÛini haiz Kiăisel Verileri Koruma Kurumu
(Kurum);
• Görev alanã itibarãyla, uygulamalarã ve mevzuattaki geliămeleri
takip etmek, deÛerlendirmek ve önerilerde bulunmak, araătãrma ve
incelemeler yapmak veya yaptãrmak,
• âhtiyaç duyulmasã hâlinde, görev alanãna giren konularda kamu
kurum ve kuruluălarã, sivil toplum kuruluălarã, meslek örgütleri veya
üniversitelerle iă birliÛi yapmak,
• Kiăisel verilerle ilgili uluslararasã geliămeleri izlemek ve
deÛerlendirmek, görev alanãna giren konularda uluslararasã
kuruluălarla iă birliÛi yapmak, toplantãlara katãlmak, yãllãk faaliyet
raporunu CumhurbaăkanlãÛãna ve Türkiye Büyük Millet Meclisi insan
Haklarãnã inceleme Komisyonuna sunmak,
• Kanunlarla verilen diÛer görevleri yerine getirmek,
Madde Bilinmiyor — �erlendirmek, görev alanãna giren konularda uluslararasã
kuruluălarla iă birliÛi yapmak, toplantãlara katãlmak, yãllãk faaliyet
raporunu CumhurbaăkanlãÛãna ve Türkiye Büyük Millet Meclisi insan
Haklarãnã inceleme Komisyonuna sunmak,
• Kanunlarla verilen diÛer görevleri yerine getirmek,
hususlarãnda görevli ve yetkili kãlãnmãătãr. Kiăisel Verileri Koruma Kurulu
(Kurul) ve Baăkanlãk ăeklinde teăkilatlanan Kurumun karar organã Kuruldur.
Kurul, Kanunla ve diÛer mevzuatla verilen görev ve yetkilerini kendi
sorumluluÛu altãnda, baÛãmsãz olarak yerine getirmekte ve kullanmakta
olup görev alanãna giren konularla ilgili olarak hiçbir organ, makam, merci
veya kiăi, Kurula emir ve talimat veremez, tavsiye veya telkinde bulunamaz.
Dokuz üyeden oluăan Kurulun beă üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi, dört
üyesi Cumhurbaăkanã tarafãndan seçilmekte ve 6698 sayãlã Kanun’un
22. maddesinde sãralanan görev ve yetkiler, Kurul tarafãndan yerine
getirilmektedir. Bu görev ve yetkiler mezkûr düzenlemede;
• Kiăisel verilerin, temel hak ve özgürlüklere uygun ăekilde iălenmesini
saÛlamak,
• Kiăisel verilerle ilgili haklarãnãn ihlal edildiÛini ileri sürenlerin
ăikâyetlerini karara baÛlamak,
14
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
• Ăikâyet üzerine veya ihlal iddiasãnã öÛrenmesi durumunda resen
görev alanãna giren konularda kiăisel verilerin kanunlara uygun
olarak iălenip iălenmediÛini incelemek ve gerektiÛinde bu konuda
geçici önlemler almak,
• Özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi için aranan yeterli önlemleri
belirlemek,
• Veri Sorumlularã Sicilinin tutulmasãnã saÛlamak,
• Kurulun görev alanã ile Kurumun iăleyiăine iliăkin konularda gerekli
düzenleyici iălemleri yapmak,
• Veri güvenliÛine iliăkin yükümlülükleri belirlemek amacãyla
düzenleyici iălem yapmak,
• Veri sorumlusunun ve temsilcisinin görev, yetki ve sorumluluklarãna
Madde Bilinmiyor — inin tutulmasãnã saÛlamak,
• Kurulun görev alanã ile Kurumun iăleyiăine iliăkin konularda gerekli
düzenleyici iălemleri yapmak,
• Veri güvenliÛine iliăkin yükümlülükleri belirlemek amacãyla
düzenleyici iălem yapmak,
• Veri sorumlusunun ve temsilcisinin görev, yetki ve sorumluluklarãna
iliăkin düzenleyici iălem yapmak,
• Kanunda öngörülen idari yaptãrãmlara karar vermek,
• DiÛer kurum ve kuruluălarca hazãrlanan ve kiăisel verilere iliăkin
hüküm içeren mevzuat taslaklarã hakkãnda görüă bildirmek,
• Kurumun; stratejik planãnã karara baÛlamak, amaç ve hedeƼerini,
hizmet kalite standartlarãnã ve performans kriterlerini belirlemek,
• Kurumun stratejik planã ile amaç ve hedeƼerine uygun olarak
hazãrlanan bütçe tekliƻni görüămek ve karara baÛlamak,
• Kurumun performansã, mali durumu, yãllãk faaliyetleri ve ihtiyaç
duyulan konular hakkãnda hazãrlanan rapor taslaklarãnã onaylamak ve
yayãmlamak,
• Taăãnmaz alãmã, satãmã ve kiralanmasã konularãndaki önerileri görüăüp
karara baÛlamak,
• Kanunlarla verilen diÛer görevleri yerine getirmek,
ăeklinde ifade edilmiătir.
Yine 26/4/2018 tarihinde yayãmlanan Kiăisel Verileri Koruma Kurumu
Teăkilat YönetmeliÛi’nin Kurulun görev ve yetkileri’nin düzenlendiÛi 7
nci maddesinde kiăisel verilerin korunmasã, iălenmesi ve güvenliÛi ile
ilgili sektörel uygulama esaslarãnã belirlemek, kiăisel verilerin korunmasã
konusunda kurum ve kuruluălarã bilgilendirmek ve kamuoyuna yönelik
farkãndalãk faaliyetleri gerçekleătirmek, üniversiteler ve ilgili diÛer yurtiçi
ve yurtdãăã kurum ve kuruluălarla iăbirliÛi ve koordinasyon çalãămalarã
yürütmek görevlerine yer verilmiătir.
15
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
III. Amaç ve Kapsam
Madde Bilinmiyor — Ûer yurtiçi
ve yurtdãăã kurum ve kuruluălarla iăbirliÛi ve koordinasyon çalãămalarã
yürütmek görevlerine yer verilmiătir.
15
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
III. Amaç ve Kapsam
Bu Rehberin amacã bankalar tarafãndan yürütülen kiăisel veri iăleme
faaliyetlerinin 6698 sayãlã Kanuna ve bu Kanuna dayanãlarak Kurul tarafãndan
çãkartãlan ikincil mevzuata uygun olarak gerçekleătirilmesi konusunda veri
sorumlusu bankalarã yönlendirmek ve bu çerçevede iyi uygulama örnekleri
oluăturmaktãr. Bu Rehber, bankalarãn kiăisel verilerin korunmasã alanãnda
uymasã gereken usul ve esaslar ile yerine getirmesi gereken yükümlülüklere
iliăkin genel açãklamalarã içermekte olup bankalarãn 6698 sayãlã Kanuna
ve ilgili ikincil mevzuata uyum yükümlülüÛü devam etmektedir. Bununla
birlikte Kurul, kendisine intikal ettirilen ăikâyet üzerine veya ihlal iddiasãnã
öÛrenmesi durumunda resen yapacaÛã incelemede somut olayãn özelliklerini
göz önünde bulundurarak deÛerlendirmesini yapacaktãr.
16
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
IV. Veri Sorumlusu-Veri âăleyen âliăkileri
Veri sorumlusu; Kanunun 3. maddesinin birinci fãkrasãnãn (ã) bendinde
kiăisel verilerin iăleme amaçlarãnã ve vasãtalarãnã belirleyen veri kayãt
sisteminin kurulmasãndan ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya
tüzel kiăi olarak tanãmlanmãătãr. Veri sorumlusu veri iăleme faaliyetinin
temel araçlarãnã, veri iălemenin neden ve nasãl olacaÛãnã belirler, veri iăleme
süreçlerinin her anãnda serbestçe karar verme yetkisine sahiptir.
Madde Bilinmiyor — masãndan ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya
tüzel kiăi olarak tanãmlanmãătãr. Veri sorumlusu veri iăleme faaliyetinin
temel araçlarãnã, veri iălemenin neden ve nasãl olacaÛãnã belirler, veri iăleme
süreçlerinin her anãnda serbestçe karar verme yetkisine sahiptir.
Gerçek kiăilerin[1] yanã sãra kamu kurumu, ăirket, dernek veya vakãf gibi tüzel
kiăilerin veri sorumlusu olmasã mümkündür. Tüzel kiăiliÛe sahip olmayan
adi ortaklãk veya apartman yönetimi gibi oluăumlarda veri sorumlusunun,
bu oluăumu oluăturan gerçek ya da tüzel kiăiler olduÛu kabul edilmektedir.
Veri iăleyen; Kanunun 3. maddesinin birinci fãkrasãnãn (Û) bendinde veri
sorumlusunun verdiÛi yetkiye dayanarak onun adãna kiăisel verileri
iăleyen gerçek veya tüzel kiăidir. Veri iăleyen kiăisel veri iăleme faaliyetini,
veri sorumlusunun belirlemiă olduÛu temel amaç ve vasãtalar ile ve/veya
talimatlara uyarak gerçekleătirir.
Buna göre veri sorumlusu, kiăisel verilerin iălenmesine iliăkin her türlü
kararã verme yetki ve sorumluluÛuna sahipken veri iăleyen ise onun verdiÛi
talimatlar doÛrultusunda hareket eden, ondan baÛãmsãz bir gerçek veya
tüzel kiăidir.
Veri iăleyen olma bakãmãndan en önemli kriterlerden biri, bir veri sorumlusu
adãna hareket etmektir. Veri iăleyen, verinin iălenmesinde doÛrudan
menfaat sahibi olmamalã, yalnãzca veri sorumlusunun adãna hareket ediyor
olmalãdãr. Tabii bu noktada, dolaylã ekonomik menfaatinin bulunmasã,
yani vermiă olduÛu hizmet karăãlãÛãnda veri sorumlusundan ücret/
Madde Bilinmiyor — ket etmektir. Veri iăleyen, verinin iălenmesinde doÛrudan
menfaat sahibi olmamalã, yalnãzca veri sorumlusunun adãna hareket ediyor
olmalãdãr. Tabii bu noktada, dolaylã ekonomik menfaatinin bulunmasã,
yani vermiă olduÛu hizmet karăãlãÛãnda veri sorumlusundan ücret/
[1]“Kiăisel verilerin veri sorumlusu bir avukat tarafãndan kãsa mesaj yoluyla üçüncü kiăilere ifăa
edilmesi hakkãnda Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 14/01/2020 tarihli ve 2020/26 sayãlã Karar
Özeti. www.kvkk.gov.tr.
Bir doktor tarafãndan ilgili kiăinin cep telefonu numarasãnãn herhangi bir veri iăleme ăartãna
dayanmaksãzãn iălenmesi ve ilgili numaraya reklam/bilgilendirme içerikli mesaj gönderilmesi
hakkãnda Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 07/11/2019 tarihli ve 2019/332 sayãlã Karar Özeti. www.
kvkk.gov.tr .
17
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
komisyon vb. almãă olmasã, bir kãstas olarak kabul edilmemelidir.
Veri sorumlusu/veri iăleyen sãfatãnãn tespiti için aăaÛãdaki hususlara kimin
karar verdiÛi dikkate alãnmalãdãr[2]:
• Kiăisel verilerin toplanmasã ve toplama yöntemi,
• Toplanacak kiăisel veri türleri,
• Hangi bireylerin kiăisel verilerinin toplanacaÛã,
• Kiăisel verinin iălenmesine ve kimin iăleyeceÛine karar verme,
• âăleme faaliyetinin temel unsurlarãna karar verme (hangi kiăisel
Madde Bilinmiyor — i dikkate alãnmalãdãr[2]:
• Kiăisel verilerin toplanmasã ve toplama yöntemi,
• Toplanacak kiăisel veri türleri,
• Hangi bireylerin kiăisel verilerinin toplanacaÛã,
• Kiăisel verinin iălenmesine ve kimin iăleyeceÛine karar verme,
• âăleme faaliyetinin temel unsurlarãna karar verme (hangi kiăisel
verilerin toplanacaÛã, toplanan verilerin hangi amaçlarla kullanãlacaÛã
ve ne ăekilde iăleneceÛi, verilerin ne kadar süreyle saklanacaÛã, veri
saklama politikasãnãn ne ăekilde olacaÛã, verilere kimlerin eriăme
yetkisi olacaÛã, alãcãlarãn kim olacaÛã gibi hususlar iălemenin temel
unsurlarãna örnek olarak gösterilebilir)
• Toplanan verilerin paylaăãlãp paylaăãlmayacaÛã, paylaăãlacaksa kiminle
paylaăãlacaÛã,
• Kiăisel verilerin iălenmesinde üst düzeyde, herhangi bir emir ve
talimat almadan karar verebilme,
• âlgili kiăilerle doÛrudan muhatap olma,
• Kendi adãna veri iăleme faaliyetini yürütecek bir veri iăleyen atama,
• âăleme faaliyetinden menfaat saÛlama.
Veri iăleme faaliyeti gerçekleătirilen her bir süreç özelinde yukarãda
verilen hususlardan çoÛunu gerçekleătiren taraf veri sorumlusu olarak
nitelendirilecektir.
Veri iăleyenin tespiti için aăaÛãdaki hususlar deÛerlendirilmelidir:
• Kiăisel veri iălemek için baăkasãndan talimat alãnmasã,
• Kiăisel verilerin kiăilerden toplanmasã sürecinde karar verme
yetkisine sahip olmamak,
• Kiăisel verilerin kullanãm amaçlarãnãn belirlenmemesi,
• Verilerin ne ăekilde ifăa olabileceÛine, kimlerin bu verilere
[2] “Veri sorumlusu ve veri iăleyenin tespitinde göz önünde bulundurulmasã gereken hususlar
ile aydãnlatma yükümlülüÛünün kim tarafãndan yerine getirileceÛine” iliăkin Kiăisel Verileri
Koruma Kurulu’nun 30/01/2020 tarihli ve 2020/71 sayãlã Karar Özeti. www.kvkk.gov.tr.
18
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — üÛünün kim tarafãndan yerine getirileceÛine” iliăkin Kiăisel Verileri
Koruma Kurulu’nun 30/01/2020 tarihli ve 2020/71 sayãlã Karar Özeti. www.kvkk.gov.tr.
18
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
eriăebileceÛine karar verme yetkisine sahip olmamak,
• Veri saklama sürecine karar verme yetkisine sahip olmamak,
• Veri iălemenin sonuçlarãndan sorumlu olmamasã,
• Veri sorumlusu ile yapãlacak sözleăme gibi yasal baÛlayãcãlãÛã
olan anlaămalar çerçevesinde veri sorumlusunun verdiÛi yetkiler
çerçevesinde kiăisel verilerin iălenmesine yönelik birtakãm karar
verme mekanizmalarãnãn söz konusu olmasã.
Bankalar gerçekleătirdikleri kiăisel veri iăleme faaliyetleri kapsamãnda
veri sorumlusu veya veri iăleyen sãfatãnã haiz olabilir. Bankalar, 5411 sayãlã
Bankacãlãk Kanunu’nun 4. maddesi uyarãnca gerçekleătirdiÛi bankacãlãk
faaliyetleri açãsãndan veri sorumlusudur. Bununla birlikte, acente ve aracã
kuruluă olduÛu sigorta, bireysel emeklilik, yatãrãm ürünleri, uluslararasã
hãzlã para transferi ile fatura/vergi/harç ödeme faaliyetlerinde bulunduÛu
durumlarda bankanãn veri sorumlusu ya da veri iăleyen olduÛuna karar
verilirken somut olayãn koăullarã deÛerlendirilerek yorum yapãlmasã gerekir.
Madde Bilinmiyor — orta, bireysel emeklilik, yatãrãm ürünleri, uluslararasã
hãzlã para transferi ile fatura/vergi/harç ödeme faaliyetlerinde bulunduÛu
durumlarda bankanãn veri sorumlusu ya da veri iăleyen olduÛuna karar
verilirken somut olayãn koăullarã deÛerlendirilerek yorum yapãlmasã gerekir.
Bankalarãn “veri sorumlusu” sãfatãnã haiz olduÛu veri iăleme faaliyetlerine
Veri Sorumlularã Sicili’nde yer verilir. Bankalarãn “veri sorumlusu” olmamalarã
nedeniyle Veri Sorumlularã Sicili’nde yer verilmeyen ancak “veri iăleyen”
sãfatãnã haiz olduÛu veri iăleme faaliyetlerine ise Veri Sorumlularã Sicili’nde
yer verilmesine gerek bulunmamaktadãr. Bankalarãn “veri iăleyen” sãfatãnã
haiz olduÛu veri iăleme faaliyetlerinde uygun güvenlik düzeyini temin etme
sorumluluÛuna ek olarak üstlendiÛi sorumluluklar ise veri sorumlusu ile
veri iăleyen arasãnda akdedilen sözleămeler ile belirlenmektedir. Dolayãsã ile
bankalarãn her somut olay bazãnda taraƼar arasãndaki iliăki ve veri akãăãnã
deÛerlendirmek suretiyle veri iăleyen olup olmadãÛãna karar verilmelidir.
Kurulun 13/04/2021 tarih ve 2021/359 sayãlã Kararã ve diÛer emsal
kararlarãnda da görüleceÛi üzere, veri sorumlusu ile veri iăleyen
ayrãmãnda yukarãda yer verilen hususlar göz önüne alãnarak belirleme
yapãlmaktadãr[3].
[3] “Yönetim Hizmeti Sunan Ăirketin Site Temsilciler Kurulu ile akdettiÛi sözleăme kapsamãnda
ilgili kiăinin ikamet ettiÛi sitede yönetim hizmetleri verdiÛi, bu anlamda söz konusu hizmetlerin
ifasã gereÛi Yönetim Hizmeti Sunan Ăirketin 3. kiăilerle sözleăme yapabileceÛi, bu sözleămeler
19
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — metleri verdiÛi, bu anlamda söz konusu hizmetlerin
ifasã gereÛi Yönetim Hizmeti Sunan Ăirketin 3. kiăilerle sözleăme yapabileceÛi, bu sözleămeler
19
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
ÖrneÛin; personelin maaăãnã ödemek için kimlik, iletiăim ve banka hesap
bilgilerini iăleyen bir ăirket (ya da özel kiăi), hangi kiăinin hangi verilerini
iăleyeceÛine karar vermekte; bu verileri nasãl iăleyeceÛini de (bir veri
tabanãnda ya da bir alanda da tutmak gibi) kendisi belirlemektedir. Kiăisel
verilerin neden (amaç) ve nasãl (yöntem) iălendiÛine karar veren ăirket (ya
da gerçek kiăi) veri sorumlusudur[4].
Her ne kadar Kanunda ve ilgili mevzuatta tanãmlanmamãă olsa da Kurul
kararlarãnda[5] tek bir veri kayãt sistemi çerçevesindeki veri iăleme
faaliyetlerinde, bu faaliyetlerin amaç ve vasãtalarãnãn birden fazla kiăi
tarafãndan müătereken belirlenmesi durumunda aynã veri iăleme faaliyeti
bakãmãndan birden fazla veri sorumlusu olabileceÛi kabul edilmiătir.
Ancak, her ortak veri iăleme faaliyeti doÛrudan müăterek bir sorumluluk
anlamãna gelmez veya verileri birbirine aktaran kiăiler ortak veri sorumlusu
sayãlmaz. Ortak veri sorumlusu olabilmek için veri iăleme faaliyetinin
amacãnã ve vasãtalarã yani faaliyette kullanãlacak aracã ortak belirlemek
gerekir. Zaten, ortak veri sorumluluÛunun belirlenmesinde esas alãnacak
yegâne ölçüt de budur.
Müăterek veri sorumlularã arasãnda yükümlülüklerin belirlenmesinde
taraƼar arasãnda sözleăme yapãlmasã önemlidir. Bu kapsamda ortak veri
sorumlularã arasãnda akdedilecek sözleămelerde, Kanunda veri sorumlusuna
yüklenen yükümlülüklerin kim tarafãndan ne ăekilde yerine getirilmesi
Madde Bilinmiyor — Müăterek veri sorumlularã arasãnda yükümlülüklerin belirlenmesinde
taraƼar arasãnda sözleăme yapãlmasã önemlidir. Bu kapsamda ortak veri
sorumlularã arasãnda akdedilecek sözleămelerde, Kanunda veri sorumlusuna
yüklenen yükümlülüklerin kim tarafãndan ne ăekilde yerine getirilmesi
kapsamãnda sorumluluÛun Yönetim Hizmeti Sunan Ăirkete ait olduÛu, Yönetim Hizmeti Sunan
Ăirketin kiăisel verilerin aktarãldãÛã iddia edilen uygulama/ikinci uygulama ile hizmet sözleămesi
akdettiÛi ve bu sözleămenin eki niteliÛinde olan KVKK Protokolünde hizmet sözleămesinde
Yönetim Hizmeti Sunan Ăirketin veri sorumlusu sãfatãnã haiz olduÛuna yer verildiÛi dikkate
alãndãÛãnda Yönetim Hizmeti Sunan Ăirketin kiăisel verilerin aktarãldãÛã iddia edilen ikinci
uygulama ile yaptãÛã sözleăme kapsamãnda kiăisel verilerin iălenme amaç ve yöntemini
belirleyen kiăi olarak veri sorumlusu sãfatãnã taăãdãÛã, Uygulama Hizmetini Sunan Ăirketin ise
Yönetim Hizmeti Sunan Ăirketin verdiÛi yetki kapsamãnda onun adãna veri iăleme faaliyetini
gerçekleătiren veri iăleyen sãfatãnã haiz olduÛu, www.kvkk.gov.tr
[4] Örneklerle Kiăisel verilerin Korunmasã, Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, KVKK Yayãnlarã No:29,
s.59 www.kvkk.gov.tr
[5] Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 30/01/2020 tarihli ve 2020/71 sayãlã Karar Özeti. www.kvkk.
gov.tr
20
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
gerektiÛinin ăeffaf bir ăekilde düzenlenmesi halinde, bu düzenlemeler
taraƼarãn sorumluluk sãnãrlarãnãn belirlenmesi açãsãndan dikkate alãnãr. Ancak
ilgili kiăi, veri koruma hukukundan doÛan haklarãnã veri sorumlularãnãn her
birine karăã ileri sürebilir.
Madde Bilinmiyor — ktiÛinin ăeffaf bir ăekilde düzenlenmesi halinde, bu düzenlemeler
taraƼarãn sorumluluk sãnãrlarãnãn belirlenmesi açãsãndan dikkate alãnãr. Ancak
ilgili kiăi, veri koruma hukukundan doÛan haklarãnã veri sorumlularãnãn her
birine karăã ileri sürebilir.
1. Veri Sorumlusu- Veri âăleyen Arasãnda Yapãlacak Olan Veri âăleme
Sözleămesi
Veri iăleme hükümlerine veri sorumlusu ile veri iăleyen arasãndaki hizmet
sözleămesi içeriÛinde yer verilebileceÛi gibi hizmet sözleămesine ek
mahiyette ayrã bir düzenleme yapãlmasã da mümkündür.
Veri sorumlusu veri iăleyen arasãndaki sözleămelerde asgari olarak aăaÛãdaki
hususlara yer verilmesi ve sözleămenin yazãlã olmasã önerilmektedir:
• âăleme faaliyetinin konusu,
• Kiăisel veri iăleme amacã,
• Kiăisel verilerin iălenme süresi,
• Kiăisel verilerin türü,
• Veri iăleyenin sadece veri sorumlusunun talimatlarã doÛrultusunda,
sözleămede belirtilen veri iăleme amaç ve kapsamãna uygun ve kiăisel
verilerin korunmasã mevzuatã ile uyumlu ăekilde hareket edeceÛine
iliăkin hüküm içermesi, (Kiăisel Veri Saklama ve âmha Politikasãna
uygun olmasã)
• TaraƼarãn süresiz sãr saklama yükümlülüÛüne tabi olacaÛã,
• Veri iăleyenin ilgili kiăilere haklarãnãn kullandãrãlmasãna iliăkin olarak
veri sorumlusuna yardãm etme yükümlülüÛü,
• Gerekli özeni gösterme borcu,
• Sözleămenin ve/veya kiăisel verinin elde edilme amacãnãn sona
ermesini müteakip veri iăleyenin verileri silme veya iade etme
yükümlülüÛü/süresiz sorumluluk,
• Bankalarãn, “veri sorumlusu” olduÛu durumlarda, veri iăleyenlere
gerekli denetimleri yapma hakkãnã haiz olduÛu,
• Herhangi bir veri ihlali olmasã durumunda veri iăleyenin bu durumu
derhal veri sorumlusuna bildirmekle yükümlü olduÛu.
Bankalarãn “veri iăleyen” olduÛu durumlarda, banka ve müăteri sãrrãna
21
Madde Bilinmiyor — Ûu durumlarda, veri iăleyenlere
gerekli denetimleri yapma hakkãnã haiz olduÛu,
• Herhangi bir veri ihlali olmasã durumunda veri iăleyenin bu durumu
derhal veri sorumlusuna bildirmekle yükümlü olduÛu.
Bankalarãn “veri iăleyen” olduÛu durumlarda, banka ve müăteri sãrrãna
21
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
iliăkin ilgili kanun ve benzeri kanuni yükümlülükler nedeniyle denetime
izin verilmeyebileceÛinin yapãlacak sözleămede kabulüne (bankalardaki
denetim gerekliliklerinin baÛãmsãz denetim ăirketlerinden veya bankanãn
iç denetim birimlerinden, faaliyetlerin uyumlu olduÛuna iliăkin alãnacak
raporlarla saÛlanabilmesi imkânã saklã kalmak kaydãyla) dikkat edilmelidir.
Ayrãca Kurumun “Veri Sorumlusu ve Veri iăleyen Rehberi”nde[6] örnek olarak
belirtildiÛi üzere, veri sorumlusu veri iăleyen arasãndaki sözleămelerde, veri
sorumlusu tarafãndan aăaÛãda sayãlan bazã hususlarda karar verme yetkisi
veri iăleyene bãrakãlabilir:
• Kiăisel verilerin toplanmasã için hangi bilgi teknolojileri sistemlerinin
veya diÛer metotlarãn kullanãlacaÛã,
• Kiăisel verilerin hangi yöntemle saklanacaÛã,
• Kiăisel verilerin korunmasã için alãnacak güvenlik önlemlerinin detaylarã,
• Kiăisel verilerin aktarãmãnãn hangi yöntemle yapãlacaÛã,
• Kiăisel verilerin saklanmasãna iliăkin sürelerin doÛru uygulanabilmesi
için kullanãlacak metot,
• Kiăisel verilerin silinmesi, yok edilmesi ve anonim hale getirilmesi
yöntemleri.
Madde Bilinmiyor — alãnacak güvenlik önlemlerinin detaylarã,
• Kiăisel verilerin aktarãmãnãn hangi yöntemle yapãlacaÛã,
• Kiăisel verilerin saklanmasãna iliăkin sürelerin doÛru uygulanabilmesi
için kullanãlacak metot,
• Kiăisel verilerin silinmesi, yok edilmesi ve anonim hale getirilmesi
yöntemleri.
Veri sorumlusu ve veri iăleyen iliăkisinde aydãnlatma yükümlülüÛünün
kim tarafãndan gerçekleătirileceÛi hususu da veri sorumlusunun takdirine
bãrakãlmãătãr. Kanunun 10 uncu maddesi uyarãnca veri sorumlusu, kiăisel
verilerin elde edilmesi sãrasãnda bizzat veya yetkilendirdiÛi kiăi aracãlãÛãyla
aydãnlatma yükümlülüÛünü yerine getirebilir. Buna göre veri sorumlusu,
aydãnlatma yükümlülüÛünü bizzat kendisi yerine getirilebileceÛi gibi veri
iăleyen aracãlãÛãyla da gerçekleătirebilir.
âlaveten, aăaÛãda örnek olarak belirtilen, veri sorumlusunun kanundan
kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde veri iăleyenden destek
alãnacaÛãna veya diÛer veri iăleme esaslarãna dair veri iăleme sözleămesine
hükümler konulabilir:
• Veri iăleyenin veri güvenliÛini saÛlama konusunda alacaÛã tedbirlerin
tespiti,
[6] Veri Sorumlusu ve Veri âăleyen Rehberi s. 3.
22
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
• Ăahsen ifa yükümlülüÛü/alt veri iăleme yetkisinin bulunup
bulunmadãÛã, alt veri iăleme yetkisi mevcut ise veri iăleyen ile alt veri
iăleyenlerle akdedilecek sözleămelerde hangi hususlara yer verilmesi
gerektiÛi,
Madde Bilinmiyor — KTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
• Ăahsen ifa yükümlülüÛü/alt veri iăleme yetkisinin bulunup
bulunmadãÛã, alt veri iăleme yetkisi mevcut ise veri iăleyen ile alt veri
iăleyenlerle akdedilecek sözleămelerde hangi hususlara yer verilmesi
gerektiÛi,
• âlgili kiăileri aydãnlatma yükümlülüÛünün veri iăleyen aracãlãÛã ile
yerine getirilmesi halinde veri iăleyenin yükümlülükleri (örnek
olarak, acentelik iliăkileri kapsamãnda veri sorumlusu sigorta ăirketi
tarafãndan hazãrlanan aydãnlatma metinlerinin acente sãfatã ile
bankalar tarafãndan kiăisel veri elde edilmesi esnasãnda sigorta
ăirketi adãna müăterilere teslim edilmesi/ânternet ăube kanalã ile
poliçe satãăãnãn söz konusu olduÛu durumlarda yine veri sorumlusu
sigorta ăirketi tarafãndan hazãrlanan aydãnlatma metinlerinin internet
ăube kanalã ile sigorta müăterilerine okutulmasã),
• Veri sorumlusu adãna veri iăleyen tarafãndan ilgili kiăilerin açãk
rãzasãnãn alãnmasã halinde veri iăleyenin yükümlülükleri, (örnek olarak,
sigorta ăirketi tarafãndan açãk rãzaya tâbi bir veri iăleme faaliyeti
gerçekleătiriliyor ise bankadan sigorta poliçesi talebinde bulunan
ilgili kiăilerden talep edilecek açãk rãza beyanlarãnãn sigorta ăirketinin
belirleyeceÛi usul ve esaslar kapsamãnda banka tarafãndan alãnmasã),
• TaraƼarãn birbirlerini bilgilendirme ve iă birliÛinde bulunma
yükümlülüÛü, (örnek olarak kiăisel veri ihlali yaăanmasã veya silmenin
gerçekleătirildiÛine dair rapor sunulmasã),
• TaraƼar arasãndaki sorumluluÛun tespiti, sãnãrlandãrãlmasã ve rücu
iliăkisi.
Madde Bilinmiyor — TaraƼarãn birbirlerini bilgilendirme ve iă birliÛinde bulunma
yükümlülüÛü, (örnek olarak kiăisel veri ihlali yaăanmasã veya silmenin
gerçekleătirildiÛine dair rapor sunulmasã),
• TaraƼar arasãndaki sorumluluÛun tespiti, sãnãrlandãrãlmasã ve rücu
iliăkisi.
Bunlarãn dãăãnda, Kanuna ve somut olaya uygun olduÛu ölçüde, veri
iăleme ve alt veri iăleme faaliyetleri yönünden, Bankacãlãk Düzenleme
ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafãndan düzenlenen Bankalarãn Destek
Hizmeti Almalarãna âliăkin Yönetmelik’in” “Destek Hizmeti Alãnmasã” baălãklã
ikinci bölümünün “Destek hizmeti kuruluălarãnda aranacak ăartlar” baălãklã
6 ncã ve “Sözleămenin Unsurlarã” baălãklã 7 nci maddelerindeki destek
hizmeti ƻrmalarã ve alt yüklenicilere iliăkin hükümlerden yararlanãlabilir.
Banka ile destek hizmeti kuruluălarã arasãnda akdedilecek sözleămeler
hem Kanun hem Bankalarãn Destek Hizmeti Almalarãna âliăkin Yönetmelik
hükümlerine uygun ăekilde düzenlenmelidir.
23
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
2. Destek Hizmetleri
Destek hizmeti kuruluău, 5411 sayãlã Kanun’un “Tanãmlar ve Kãsaltmalar”
baălãklã 3 üncü maddesinde “Bankalarãn, mevduat veya katãlãm fonu
kabulü, nakdi, gayrinakdi her cins ve surette kredi verme ve bu Kanunun
uygulamasãnda kredi olarak sayãlan iălemler dãăãnda kalan faaliyetlerini
banka adãna gerçekleătiren; ya da reklamãnãn yapãlmasã hariç olmak üzere
mevduat veya katãlãm fonu kabulü dãăãndaki faaliyetlerinden herhangi
birinin pazarlanmasã da dâhil gerçekleătirilmesinde bankaya yardãmcã
nitelikte hizmet veren kuruluălar” ăeklinde tanãmlanmãătãr.
Madde Bilinmiyor — adãna gerçekleătiren; ya da reklamãnãn yapãlmasã hariç olmak üzere
mevduat veya katãlãm fonu kabulü dãăãndaki faaliyetlerinden herhangi
birinin pazarlanmasã da dâhil gerçekleătirilmesinde bankaya yardãmcã
nitelikte hizmet veren kuruluălar” ăeklinde tanãmlanmãătãr.
Bu durumda destek hizmeti kuruluălarãnãn veri sorumlusu veya veri iăleyen
sãfatlarãndan hangisini haiz olduklarã her veri iăleme faaliyeti bakãmãndan
somut olayãn özelliklerine göre deÛerlendirilmelidir. ÖrneÛin kurye, kargo
ƻrmasã gibi ăirketlerin teslim etmesi gereken kredi kartã, ekstre gibi
kiăisel veri niteliÛindeki müăteri sãrrã içeren belgelerin içeriÛine yönelik
veri iăleme faaliyeti gerçekleătirmedikleri açãktãr. Ancak teslime yönelik,
banka tarafãndan bahsi geçen ăirketlere aktarãlan bilgilerin (isim, soy isim,
telefon, adres vb. iăin niteliÛi gereÛi aktarãlan bilgiler) nasãl kullanãlacaÛãna
bu ăirketlerce tâbi olduklarã yasal düzenlemeler göz önüne alãnarak karar
verilmektedir. Bu nedenle aktarãlan bilgiler yönünden kargo ve kurye
ăirketleri gibi ƻrmalar da veri sorumlusu sãfatãnã haizdir.
Ancak bu durumda dahi kargo ve kurye ăirketleri gibi ƻrmalarãn kiăisel veri
içeren belgenin doÛru kiăiye teslim edilmesi veya kaybolmamasã için veri
güvenliÛi yönünden sorumluluklarã bulunmaktadãr. Dolayãsãyla bu ăirketlerin
kiăisel verilerin hukuka aykãrã olarak iălenmesini önlemek, kiăisel verilere
hukuka aykãrã olarak eriăilmesini önlemek ve kiăisel verilerin muhafazasãnã
saÛlamak baăta olmak üzere Kanundan doÛan yükümlülüklerini yerine
getirmesi gerekmektedir.
Uygulamada bankalarca veri iăleyen konumunda bulunan ve tüm hizmet
alãnan ăirketlere aktarãlan verilerin, bu ăirketlerce kendisine menfaat
saÛlayacak ăekilde kullanãldãÛã durumlar mevcuttur. Veri iăleyenin edindiÛi
24
Madde Bilinmiyor — an doÛan yükümlülüklerini yerine
getirmesi gerekmektedir.
Uygulamada bankalarca veri iăleyen konumunda bulunan ve tüm hizmet
alãnan ăirketlere aktarãlan verilerin, bu ăirketlerce kendisine menfaat
saÛlayacak ăekilde kullanãldãÛã durumlar mevcuttur. Veri iăleyenin edindiÛi
24
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
verileri kendi adãna kullanmasã durumunda veri iăleyen o kiăisel veri iăleme
faaliyeti bakãmãndan veri sorumlusu gibi sorumlu olacaktãr.
3. âătirakler ve BaÛlã Ortaklãklar
Bankalar aynã zamanda BDDK’nãn faaliyet geniălemesi iznine istinaden baÛlã
ortaklãklarãna hizmet verebilmektedirler. Bu hizmetler yönünden verilen her
hizmete özelinde deÛerlendirme yapãlmalã ve taraƼarãn veri sorumlusu-veri
iăleyen sãfatlarã yukarãdaki kãstaslar da uygulanarak belirlenmelidir.
Örnek vermek gerekirse Türkiye’de bulunan banka, yurtdãăãnda yerleăik
baÛlã ortaklãÛãnãn kredi sözleămesinin imzalarãnãn teminine yönelik hizmet
vermesi halinde, veri iăleyen sãfatãnã haiz olacaktãr. Bu noktada, bankalarãn
saÛlayacaklarã hizmetin niteliÛine göre veri sorumlusu-veri iăleyen sãfatãnã
almalarã mümkün olabilecektir. Bir baăka deyiăle, sãfatãn tespiti, kiăisel
veri iăleme faaliyetinin niteliÛine göre her somut olay bakãmãndan ayrãca
deÛerlendirilmelidir.
4. Açãk Bankacãlãk
Madde Bilinmiyor — ã hizmetin niteliÛine göre veri sorumlusu-veri iăleyen sãfatãnã
almalarã mümkün olabilecektir. Bir baăka deyiăle, sãfatãn tespiti, kiăisel
veri iăleme faaliyetinin niteliÛine göre her somut olay bakãmãndan ayrãca
deÛerlendirilmelidir.
4. Açãk Bankacãlãk
Açãk Bankacãlãk servisleri, Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk
Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik’in “Tanãmlar ve kãsaltmalar” baălãklã 3 üncü
maddesinin birinci fãkrasãnãn (a) bendinde “Müăterilerin ya da müăteriler
adãna hareket eden taraƼarãn API, web servis, dosya transfer protokolü gibi
yöntemlerle bankanãn sunduÛu ƻnansal servislere uzaktan eriăerek bankacãlãk
iălemlerini gerçekleătirebildikleri veya gerçekleătirilmesi için bankaya
talimat verebildikleri elektronik daÛãtãm kanalã” ăeklinde tanãmlanmãătãr.
Açãk bankacãlãk hizmetlerinde, üç temel iăleme faaliyetinin bulunduÛundan
bahsedilebilir[7]:
1) Gerçek kiăi müăterinin kiăisel verilerinin bankacãlãk hizmetlerinin
sunulmasã amacãyla banka tarafãndan iălenmesi: Bu iăleme faaliyeti,
[7] Taătan, Furkan Güven/Saruhan, Utku (2020) Açãk Bankacãlãk: Kiăisel Verilerin Korunmasãna Bir Tehdit
Mi? (Çevrimiçi Yayãn) https://www.researchgate.net/publication/345514465_Acik_ Bankacilik_Kisi-
sel_Verilerin_Korunmasina_Bir_Tehdit_Mi (Son Eriăim Tarihi: 29.07.2022).
25
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
gerçek kiăinin bankayla hukuki iliăkisinin kurulmasãyla baălamakta
olup müăterinin kimlik bilgilerinden, iălem güvenlik bilgilerine ve
iălem geçmiăine iliăkin çok çeăitli ƻnansal ve diÛer kiăisel verileri
içermekte olup ăüphesiz ki burada veri sorumlusu bankadãr.
2) Gerçek kiăi müăterinin kiăisel verilerinin açãk bankacãlãk ürün ve
Madde Bilinmiyor — ălamakta
olup müăterinin kimlik bilgilerinden, iălem güvenlik bilgilerine ve
iălem geçmiăine iliăkin çok çeăitli ƻnansal ve diÛer kiăisel verileri
içermekte olup ăüphesiz ki burada veri sorumlusu bankadãr.
2) Gerçek kiăi müăterinin kiăisel verilerinin açãk bankacãlãk ürün ve
hizmetlerinden faydalandãrãlmasã amacãyla üçüncü taraf saÛlayãcã
tarafãndan iălenmesi: Burada müăterinin API aracãlãÛãyla üçüncü taraf
saÛlayãcãya aktarãlan kiăisel verileri, ürün ve hizmetlerin kendisine
sunulmasã amacãyla iălenmektedir. ÖrneÛin bir müăterinin birden çok
bankada bulunan bakiye hesap ve iălem geçmiăi bilgilerinin, müăteriye
yatãrãm veya harcama tavsiyelerinde bulunmasã amacãyla üçüncü taraf
saÛlayãcã tarafãndan kendi özel algoritmalarãyla iălenmesi halinde
üçüncü tarafãn da veri sorumlusu olduÛu açãktãr. API bakãmãndan da
veri sorumluluÛu deÛerlendirilebilir.
3) Gerçek kiăi müăterinin belirli kategorilerdeki kiăisel verilerinin
banka tarafãndan üçüncü taraf saÛlayãcãya aktarãmã ve bununla eă
zamanlã olarak üçüncü taraf saÛlayãcãnãn bu verileri kendi veri kayãt
sistemine kaydetmesi: Bu iăleme faaliyetinde banka örneÛin API
aracãlãÛãyla kendi veri kayãt sisteminden üçüncü taraf saÛlayãcãya
gönderilmek üzere veri aktarãmãnda bulunmaktadãr. Üçüncü taraf
saÛlayãcã da bu API aracãlãÛãyla verileri kendi veri kayãt sistemine
çekmektedir. Bu faaliyet bakãmãndan gerek kiăisel verileri aktaran
tarafãn gerek kiăisel verileri kendi sistemine kaydeden tarafãn veri
sorumlusu sãfatãnã haiz olmasã mümkündür.
5. Bankalarãn Acente Sãfatãyla Hareket EttiÛi Durumlar
5411 sayãlã Kanun’un “Faaliyet konusu” baălãklã 4 üncü maddesinin (u)
bendi uyarãnca bankalar sigorta acenteliÛi ve bireysel emeklilik aracãlãk
hizmetlerini gerçekleătirmeye yetkilidir.
Madde Bilinmiyor — haiz olmasã mümkündür.
5. Bankalarãn Acente Sãfatãyla Hareket EttiÛi Durumlar
5411 sayãlã Kanun’un “Faaliyet konusu” baălãklã 4 üncü maddesinin (u)
bendi uyarãnca bankalar sigorta acenteliÛi ve bireysel emeklilik aracãlãk
hizmetlerini gerçekleătirmeye yetkilidir.
5684 sayãlã Sigortacãlãk Kanunu’nun “Sigorta acenteleri” baălãklã 23 üncü
maddesi ve Sigorta Acenteleri YönetmeliÛi’nin “Bankalar ve özel kanunlarãna
26
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
istinaden acentelik yapan kurumlar” baălãklã 13 üncü maddesi bankalarãn
acente sãfatãyla sigortacãlãk faaliyeti göstermelerine iliăkin hususlarã
düzenlemektedir.
Madde Bilinmiyor — KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
istinaden acentelik yapan kurumlar” baălãklã 13 üncü maddesi bankalarãn
acente sãfatãyla sigortacãlãk faaliyeti göstermelerine iliăkin hususlarã
düzenlemektedir.
Bankalarãn, düzenlenen bir sektör olan sigorta sektöründe ilgili yasal
düzenlemeler uyarãnca acente sãfatãyla yerine getirdikleri sigortacãlãk
faaliyetleri bakãmãndan veri iăleyen veya veri sorumlusu sãfatãndan hangisini
haiz olduÛunun tespiti önemlidir. “Veri sorumlusu” kiăisel verilerin iălenme
amaçlarãnã, vasãtalarãnã belirleyen, veri kayãt sisteminin kurulmasãndan ve
yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kiăidir. 5684 sayãlã Kanunun
“Tanãmlar” baălãklã 2 nci maddesinin (m) bendinde sigorta acenteleri, “sigorta
ăirketlerinin nam ve hesabãna sigorta sözleămelerine aracãlãk eden, sözleăme
akdinden önce hazãrlãk çalãămalarãnã yürüten veya sözleămenin uygulanmasã
ile tazminat ödenmesinde yardãmcã olan” kiăi olarak tanãmlanmaktadãr. Bu
doÛrultuda, bankalarãn acente sãfatãyla yaptãklarã sigortacãlãk faaliyetlerinde
hangi kiăisel verilerin hangi amaçla iăleneceÛine, kiăisel veri iăleme
faaliyetinin hangi vasãtalarla iăleneceÛine bankalar karar vermediÛinde
ve veri kayãt sisteminin kurulmasãnãn ve yönetilmesinin sorumluluÛunun
sigorta ăirketlerinde bulunduÛu sigortacãlãk faaliyetlerinde bankalar, veri
iăleyen sãfatãnã haizdir.
Madde Bilinmiyor — leneceÛine, kiăisel veri iăleme
faaliyetinin hangi vasãtalarla iăleneceÛine bankalar karar vermediÛinde
ve veri kayãt sisteminin kurulmasãnãn ve yönetilmesinin sorumluluÛunun
sigorta ăirketlerinde bulunduÛu sigortacãlãk faaliyetlerinde bankalar, veri
iăleyen sãfatãnã haizdir.
Bankalar veri iăleyen sãfatãnã haiz olduklarã kiăisel veri iăleme faaliyetleri
bakãmãndan da Kanun kapsamãndaki veri güvenliÛine iliăkin yükümlülüklerini
yerine getirmelidir. Öte yandan, bankalarãn veri iăleyen sãfatãnã haiz olduÛu
kiăisel veri iăleme faaliyetleri bakãmãndan Kanunun 10 uncu maddesi
uyarãnca aydãnlatma yükümlülüÛünün yerine getirilmesinden ve açãk rãza ile
kiăisel veri iăleme faaliyetinin gerçekleătirileceÛi durumlarda ilgili kiăilerin
açãk rãzalarãnãn alãnmasãndan sorumlu tutulmalarã, ancak veri sorumlusu
tarafãndan bu hususlarda görevlendirilmiă olmalarã halinde mümkündür.
27
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
V. âlgili Kiăi
âlgili kiăi, Kanunun 3 üncü maddesinde kiăisel verisi iălenen gerçek kiăi olarak
tanãmlanmãătãr. Bankacãlãk sektöründe ilgili kiăi kategorisine giren kiăiler
çeăitlidir. Çalãăan adayã, çalãăan, çalãăan eă ve çocuklarã, stajyer, tedarikçi
çalãăanã, müăteri, ziyaretçi, keƻl, veli/vasi/temsilci gibi pek çok kiăinin kiăisel
verileri iălenebilmektedir.
Bu kapsamda rehberde kiăisel verisi iălenen ilgili kiăilere konuya ve ilgisine
göre yer yer deÛinilmiătir.
28
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
VI. âălenen Kiăisel Veriler
Madde Bilinmiyor — ileri iălenebilmektedir.
Bu kapsamda rehberde kiăisel verisi iălenen ilgili kiăilere konuya ve ilgisine
göre yer yer deÛinilmiătir.
28
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
VI. âălenen Kiăisel Veriler
Bankacãlãk sektöründe iălenen kiăisel veriler özel nitelikli kiăisel verileri de
içerebilmektedir. Bu kapsamda kategorik bazda kimlik, iletiăim, lokasyon,
özlük, hukuki iălem, müăteri iălem, ƻziksel mekân güvenliÛi, iălem güvenliÛi,
risk yönetimi, ƻnans, mesleki deneyim, pazarlama, görsel ve iăitsel kayãtlar
gibi kiăisel verilerin yanã sãra ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirleri,
biyometrik veri ve saÛlãk bilgileri gibi özel nitelikli kiăisel veri türleri de
iălenebilmektedir.
29
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
VII. Kiăisel Veri âăleme Ăartlarã
6698 sayãlã Kanunun 5 inci maddesinde kiăisel verilerin iălenmesinin hangi
ăartlarda mümkün olduÛu düzenlenmiătir:
• Açãk rãzanãn bulunmasã.
• Kanunlarda açãkça öngörülmesi.
• Fiili imkânsãzlãk nedeniyle rãzasãnã açãklayamayacak durumda bulunan
Madde Bilinmiyor — Ăartlarã
6698 sayãlã Kanunun 5 inci maddesinde kiăisel verilerin iălenmesinin hangi
ăartlarda mümkün olduÛu düzenlenmiătir:
• Açãk rãzanãn bulunmasã.
• Kanunlarda açãkça öngörülmesi.
• Fiili imkânsãzlãk nedeniyle rãzasãnã açãklayamayacak durumda bulunan
veya rãzasãna hukuki geçerlilik tanãnmayan kiăinin kendisinin ya da bir
baăkasãnãn hayatã veya beden bütünlüÛünün korunmasã için zorunlu
olmasã.
• Bir sözleămenin kurulmasã veya ifasãyla doÛrudan doÛruya ilgili olmasã
kaydãyla, sözleămenin taraƼarãna ait kiăisel verilerin iălenmesinin
gerekli olmasã.
• Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüÛünü yerine getirebilmesi için
zorunlu olmasã.
• âlgili kiăinin kendisi tarafãndan alenileătirilmiă olmasã.
• Bir hakkãn tesisi, kullanãlmasã veya korunmasã için veri iălemenin
zorunlu olmasã.
• âlgili kiăinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydãyla,
veri sorumlusunun meăru menfaatleri için veri iălenmesinin zorunlu
olmasã.
Kiăisel verilerin iălenme ăartlarã, yani hukuka uygunluk halleri, Kanunda
sayma yoluyla belirlenmiă olup bu ăartlar geniăletilemez[8]. Veri sorumlusu
tarafãndan kiăisel veri iăleme faaliyetinin amacãnãn öncelikli olarak açãk rãza
dãăãndaki iăleme ăartlarãndan birine dayanãp dayanmadãÛã deÛerlendirilmeli;
eÛer bu amaç Kanunda belirtilen açãk rãza dãăãndaki ăartlardan en az birini
karăãlamãyorsa bu durumda veri iăleme faaliyetinin devamã için Kanunun
4 üncü maddesinde hükme baÛlanan genel ilkeler de dikkate alãnmak
suretiyle kiăinin açãk rãzasãnãn alãnmasã yoluna gidilmelidir[9]. Bankacãlãk
faaliyetlerinin kapsamã ve sãnãrlarã ilgili mevzuat düzenlemelerinde
kesin bir ăekilde belirlenmiă olduÛundan esasen bankalarca yapãlan veri
Madde Bilinmiyor — addesinde hükme baÛlanan genel ilkeler de dikkate alãnmak
suretiyle kiăinin açãk rãzasãnãn alãnmasã yoluna gidilmelidir[9]. Bankacãlãk
faaliyetlerinin kapsamã ve sãnãrlarã ilgili mevzuat düzenlemelerinde
kesin bir ăekilde belirlenmiă olduÛundan esasen bankalarca yapãlan veri
[8] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, Kiăisel Verilerin âălenme Ăartlarã Rehberi, s.2.
[9] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, Kiăisel Verilerin âălenme Ăartlarã Rehberi, s.3.
30
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
iăleme uygulamalarã büyük ölçüde açãk rãza dãăãndaki hukuka uygunluk
nedenlerine dayanmaktadãr. Her bir veri kategorisi, birden fazla amaçla
iălenerek iălendikleri amaca göre farklã hukuka uygunluk nedenlerine tabi
olabilecekleri gibi bir iăleme amacã birden fazla hukuka uygunluk nedenine
de dahil olabilmektedir.
ÖrneÛin, 6362 sayãlã Sermaye Piyasasã Kanunu’nun 57 nci maddesinin 3 üncü
fãkrasãnda “Konut ƻnansmanã kuruluălarã tarafãndan, konut edinme amacãnãn
yeterli bilgi ve belgeyle tespit edilmesi ve kullandãrãlan kredinin veya yapãlan
ƻnansal kiralamanãn ipotek veya Kurulca uygun görülen teminatlar ile
güvence altãna alãnmasã zorunludur.” hükmüne yer verilmiătir.
Bu çerçevede, kredinin teminatla güvence altãna alãnmasã kanunen zorunlu
olup bu durum aynã zamanda Konut Finansmanã Kredisi Sözleămesi’nde
de düzenlendiÛinden, ipotek alãnmasã amacãyla iălenen söz konusu kiăisel
veriler yönünden hem Kanunun 5 inci maddesinin 2 nci fãkrasãnãn (a)
bendinde yer alan kanunlarda açãkça öngörülmesi hem de (c) bendinde
yer alan bir sözleămenin kurulmasã veya ifasãyla doÛrudan doÛruya ilgili
olmasã nedeniyle, ilgili kiăilerin açãk rãzalarãna baăvurulmasãna gerek
bulunmayabilecektir.
1. Açãk Rãza
Madde Bilinmiyor — krasãnãn (a)
bendinde yer alan kanunlarda açãkça öngörülmesi hem de (c) bendinde
yer alan bir sözleămenin kurulmasã veya ifasãyla doÛrudan doÛruya ilgili
olmasã nedeniyle, ilgili kiăilerin açãk rãzalarãna baăvurulmasãna gerek
bulunmayabilecektir.
1. Açãk Rãza
6698 sayãlã Kanunun 3 üncü maddesinde açãk rãza; “belirli bir konuya iliăkin,
bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açãklanan rãza” ăeklinde
tanãmlanmãătãr. Açãk rãzanãn bu anlamda, rãza veren kiăinin olumlu iradesini
göstermesi gerekmektedir[10].
Kanunun 5 inci maddesi uyarãnca açãk rãza Kanundaki kiăisel veri iăleme
ăartlarãndan biridir ve diÛer kiăisel veri iăleme ăartlarãna göre karăãlaătãrmalã
bir üstünlüÛü bulunmamaktadãr.
[10] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, Açãk Rãza Rehberi, s.3.; “Veri sorumlusunun, web sitesinde
kiăisel verilerin iălenmesini hizmet ăartã olarak talep ettiÛi ve aydãnlatma yükümlülüÛünü
usulüne uygun yerine getirmediÛi iddialarã hakkãnda” Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun
08/07/2019 tarih ve 2019/206 sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.tr
31
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Kanun’da açãk rãzanãn alãnmasãna iliăkin herhangi bir ăekil ăartã
öngörülmemektedir. Kiăilerin rãzalarãnãn “açãk” olmasã, bu rãzanãn mutlaka
yazãlã olarak ortaya konmuă olmasã anlamãnã taăãmamaktadãr[11]. Herhangi
bir metne baÛlã olmasa dahi iki taraf arasãnda iăleyen süreç ve karăãlãklã
eylemler açãk bir rãzanãn varlãÛãna iăaret edebilir.
Madde Bilinmiyor — n “açãk” olmasã, bu rãzanãn mutlaka
yazãlã olarak ortaya konmuă olmasã anlamãnã taăãmamaktadãr[11]. Herhangi
bir metne baÛlã olmasa dahi iki taraf arasãnda iăleyen süreç ve karăãlãklã
eylemler açãk bir rãzanãn varlãÛãna iăaret edebilir.
ÖrneÛin, 5378 sayãlã Engelliler Hakkãnda Kanunun 7 nci maddesi ve
“Bankacãlãk Hizmetlerinin EriăilebilirliÛine Dair Yönetmelik”in 4 üncü
maddesinin sekizinci ve dokuzuncu fãkralarã uyarãnca, %40 ve üzeri oranda
engelli olduÛuna iliăkin belgenin aslãnã veya banka tarafãndan onaylanacak
suretini müăterisi olduÛu bankaya ibraz eden ayãrt etme gücüne
sahip kiăilerin engelli kabul edilerek, Yönetmelikte tanãnan haklardan
yararlanacaÛã hüküm altãna alãnmãătãr. Söz konusu düzenleme uyarãnca
bankalarãn, bu kapsamda belge ileten engelli müăterilerin engel durumuna
iliăkin bilgi ve belgeleri tutma yükümlülüÛü bulunmaktadãr.
Bununla birlikte, 6698 sayãlã Kanunun 6 ncã maddesi uyarãnca anãlan
Yönetmelik kapsamãnda engellilik durumunun bankalarca kayãt
altãna alãnmasã özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi olarak
deÛerlendirilebilecektir. Özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi bu rehberin
“Bankalarca iălenen Özel Nitelikli Kiăisel Veriler” baălãÛã altãnda detaylã
olarak açãklanmaktadãr.
Madde Bilinmiyor — umunun bankalarca kayãt
altãna alãnmasã özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi olarak
deÛerlendirilebilecektir. Özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi bu rehberin
“Bankalarca iălenen Özel Nitelikli Kiăisel Veriler” baălãÛã altãnda detaylã
olarak açãklanmaktadãr.
Kanunda açãk rãza alãnmasãnãn ăekil ăartã belirlenmediÛinden, ilgili kiăi
tarafãndan anãlan Yönetmelik kapsamãndaki eriăilebilirlik imkanlarãndan
faydalanmak üzere bu konudaki niyetinin açãk ăekilde ortaya koyulmasã
suretiyle bankaya talepte bulunulmasã, duruma göre açãk rãzanãn ortaya
konulmasã olarak deÛerlendirilebilir. Bu kapsamda söz konusu talebin açãk
rãza teăkil etmesi için ilgili kiăinin kiăisel verilerinin iălenmesi hususunda
banka tarafãndan aydãnlatma yükümlülüÛünün de yerine getirilmesi
gerekmektedir. Zira açãk rãzanãn özgür irade dãăãndaki diÛer unsurlarã belirli
bir konuya iliăkin olmasã ve bilgilendirmeye dayanmasãdãr ve aydãnlatma
suretiyle bu unsurlarãn da karăãlanmasã mümkün olabilecektir.
[11] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, Açãk Rãza Rehberi, s.3.
32
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Benzer ăekilde, bankanãn internet sitesindeki talep ve ăikâyet bölümüne
kendi isteÛiyle hastalãk detaylarãndan bahseden bir gerçek kiăinin bu
bilgilerinin ilgili süreci yürütmek amacãyla Kanunun 4 üncü maddesindeki
genel ilkeler çerçevesinde bankaca iălenebileceÛine dair açãk rãzasãnã ortaya
koyduÛu kabul edilebilir.
1.1. Açãk Rãzanãn Unsurlarã
1.1.1. Belirli Bir Konuya âliăkin Olma
Veri iălemek üzere verilen rãzanãn geçerli olmasã için rãzanãn belirli bir konuya
iliăkin ve o konu ile sãnãrlã olmasã gerekir.
Madde Bilinmiyor — dair açãk rãzasãnã ortaya
koyduÛu kabul edilebilir.
1.1. Açãk Rãzanãn Unsurlarã
1.1.1. Belirli Bir Konuya âliăkin Olma
Veri iălemek üzere verilen rãzanãn geçerli olmasã için rãzanãn belirli bir konuya
iliăkin ve o konu ile sãnãrlã olmasã gerekir.
EÛer birden çok kategoriye iliăkin verinin iălenmesine dair açãk rãza beyanãnda
bulunulacaksa açãk rãzanãn, hangi verilerin ve ne amaçlarla iăleneceÛi gibi
iălemenin farklã noktalarã açãsãndan da verilmiă olmasã gerekir.
1.1.2. Özgür âradeyle Açãklanmãă Olma
Açãk rãza ilgili kiăinin özgür iradesiyle açãklanmãă olmalãdãr. âlgili kiăinin irade
beyanã olan rãza, kiăinin yaptãÛã davranãăãn bilincinde ve kendi kararã olmasã
halinde geçerlilik kazanacaktãr.
Öte yandan açãk rãzanãn özgür irade ile açãklanmasã gerektiÛinden ilgili kiăinin
açãk rãzasãnãn alãnmasã, bir ürün veya hizmetin sunulmasãnãn ya da ürün
veya hizmetten yararlandãrãlmasãnãn ön ăartã olarak ileri sürülmemelidir[12].
ÖrneÛin müăteri ve hesap açãlãă iălemleri sãrasãnda, pazarlamaya iliăkin
açãk rãza vermeyen müăterilerin de müăteri ve hesap açãlãă iălemleri
gerçekleătirilmelidir.
[12] “Hizmetin Açãk Rãza Ăartãna BaÛlanmasã” konulu Kiăisel Verileri Koruma Kurulu Kararã; Amazon
Turkey Perakende Hizmetleri Limited Ăirketi hakkãndaki baăvuru ile ilgili Kiăisel Verileri Koruma
Kurulunun 27/02/2020 Tarihli ve 2020/173 Sayãlã Karar Özeti; “âlgili kiăinin araç kiralama hizmeti almasã
esnasãnda kiăisel verilerinin iălenmesine dair açãk rãza vermemesi üzerine kiralama hizmetinden
yararlandãrãlmamasã”na iliăkin Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 05/05/2020 tarihli ve 2020/335
sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.tr
33
Madde Bilinmiyor — eti; “âlgili kiăinin araç kiralama hizmeti almasã
esnasãnda kiăisel verilerinin iălenmesine dair açãk rãza vermemesi üzerine kiralama hizmetinden
yararlandãrãlmamasã”na iliăkin Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 05/05/2020 tarihli ve 2020/335
sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.tr
33
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
1.1.3. Bilgilendirmeye Dayanma
Açãk rãzaya baăvurulmadan önce ilgili kiăinin açãk rãzaya dayalã kiăisel
veri iăleme faaliyetine yönelik olarak bilgilendirilmesi gerekir.
Kiăisel veri iăleme faaliyetinin açãk rãza ăartãna dayalã olarak
gerçekleătirildiÛi durumlarda, aydãnlatma yükümlülüÛünün ve açãk
rãzanãn alãnmasã iălemlerinin ayrã ayrã yerine getirilmesi gerekmektedir.
1.2. Kanala Özgü âyi Uygulama Örnekleri
âlgili kiăilerden alãnacak olan açãk rãzanãn “yazãlã olma” koăulu bulunmadãÛã için
bankanãn ãslak imzalã ve yazãlã bir metin temin etme zorunluluÛu bulunmamakla
birlikte açãk rãza alãndãÛãnãn ispat yükümlülüÛü veri sorumlusu bankadadãr.
âspatãn saÛlanmasã açãsãndan “kalãcã veri saklayãcãsã”[13] olarak kabul edilen
araç ve yöntemler aracãlãÛã ile açãk rãzanãn alãnmasãnãn ispat hususunda
bankalarãn kullanabileceÛi elveriăli yöntemleri içermektedir[14]. Böylelikle
bankacãlãk uygulamalarãnda ăube, ATM, internet ăubesi, çaÛrã merkezi, mobil
uygulama gibi benzer mecralar aracãlãÛãyla kiăinin açãk rãzasã alãnabilir.
ÖrneÛin ilgili kiăilerin internet ve mobil bankacãlãk kanalãndan yaptãÛã
iălemlerde ăifre/parola girilmesiyle kimlik tespiti saÛlanabildiÛi ve kiăilerin
yaptãÛã iălemlerin kayãt altãnda tutulabildiÛi bu kanallar da ispata elveriăli
bir alandãr.
Madde Bilinmiyor — alãnabilir.
ÖrneÛin ilgili kiăilerin internet ve mobil bankacãlãk kanalãndan yaptãÛã
iălemlerde ăifre/parola girilmesiyle kimlik tespiti saÛlanabildiÛi ve kiăilerin
yaptãÛã iălemlerin kayãt altãnda tutulabildiÛi bu kanallar da ispata elveriăli
bir alandãr.
DiÛer bir örnek olarak; bankanãn internet sitesine girerek kredi
baăvurusunda bulunan bir kiăiye kredi kullandãrãlmasã faaliyetine özel
aydãnlatma yapãldãktan sonra pazarlama amacãna yönelik olarak açãk rãzasã
alãnmasã suretiyle beyan etmiă olduÛu iletiăim bilgisine sms/e-posta vb.
ile doÛrulama yapãlarak açãk rãzasãnãn alãndãÛã hususu ispata elveriăli hale
getirilerek, pazarlama faaliyetleri için kiăisel verileri iălenebilir.
[13] TKHK’nun 3’ncü maddesinin (f) bendi ile Finansal Hizmetlere âliăkin Mesafeli Sözleămeler
YönetmeliÛi’nin 4’ncü maddesinin (c) bendi kapsamãnda kalãcã veri saklayãcãsã tanãmãna yer
verilmiătir.
[14] Ozcan, Göknil, Bankacãlãk âă Ve âălemlerinde Kiăisel Verilerin Korunmasã, On âki Levha Yayãncãlãk,
1. Baskã, Ocak 2020, s. 57
34
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
1.2.1. Ăube
Ăube kanalã ile ilgili kiăilerden, ãslak imza veya onun yerini tutacak
mevzuatãn öngördüÛü diÛer yöntemlerle (dijital imza, e-imza vb.) açãk rãza
metinleri için onay alãnabilir.
1.2.2. ATM
ATM’den ilgili kiăilerden açãk rãza alãnmak istendiÛi takdirde ilgili kiăinin söz
konusu kanallara giriăi sonrasãnda açãk rãza metni için onayã alãnabilecektir.
1.2.3. ânternet/Mobil Bankacãlãk
Madde Bilinmiyor — e-imza vb.) açãk rãza
metinleri için onay alãnabilir.
1.2.2. ATM
ATM’den ilgili kiăilerden açãk rãza alãnmak istendiÛi takdirde ilgili kiăinin söz
konusu kanallara giriăi sonrasãnda açãk rãza metni için onayã alãnabilecektir.
1.2.3. ânternet/Mobil Bankacãlãk
ânternet bankacãlãÛã/mobil bankacãlãk kanallarãnda ilgili kiăilerden açãk
rãza metinlerine onay alãnmasã için kiăilerin iăaretleyebileceÛi kutu/
buton vb. yöntemler kullanãlabilmektedir. Bu kutu/buton vb. yöntemler ile
gerçekleătirilen seçimlerde seçeneklerin önceden seçili olarak getirilmemesi
gerekir.
1.2.4. ÇaÛrã Merkezi
ÇaÛrã merkezinde, ilgili kiăilere görüămede tercihini bir tuăa basma veya
müăteri temsilcisine sözlü olarak beyan etme imkânã saÛlanarak açãk rãza
onayã alãnabilir.
1.2.5. SMS
âlgili kiăilerin bankada kayãtlã olan telefon numaralarãna SMS aracãlãÛã ile
aydãnlatma yapãlarak ve SMS aracãlãÛã ile doÛrulama kodu gönderilerek
kiăisel verilerinin iălenmesi konusunda bir cevap vermesi yönünde
yönlendirme yapãlabilir.
Kurum tarafãndan yapãlan kamuoyu duyurusunda da belirtildiÛi üzere
bankalarca ilgili kiăilerin telefonuna gönderilecek olan SMS’in amacãnãn
ne olduÛu ve bu SMS ile iletilen kodun verilmesi halinde ne gibi sonuçlar
35
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
doÛuracaÛã hususlarã ilgili kiăiye bildirilmelidir. Katmanlã aydãnlatmanãn
bir gereÛi olarak SMS içeriklerinde aydãnlatma yükümlülüÛünün yerine
getirilmesini saÛlayacak gerekli kanallar saÛlanmalãdãr[15].
1.2.6. Elektronik Posta
âlgili kiăilerin bankada kayãtlã elektronik posta adresine, aydãnlatma ve
açãk rãza metinleri yönlendirilebilecek, bu kanalda ilgili kiăilerden açãk rãza
metnini kabul edip etmediÛi yönünde beyanãnã yöneltmesi için kutular
sunulabilecektir.
Madde Bilinmiyor — dãr[15].
1.2.6. Elektronik Posta
âlgili kiăilerin bankada kayãtlã elektronik posta adresine, aydãnlatma ve
açãk rãza metinleri yönlendirilebilecek, bu kanalda ilgili kiăilerden açãk rãza
metnini kabul edip etmediÛi yönünde beyanãnã yöneltmesi için kutular
sunulabilecektir.
2. Kanunlarda Öngörülmesi ve Hukuki YükümlülüÛün Yerine Getirilmesi
Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fãkrasãnãn (a) bendinde geçen “kanunlarda
açãkça öngörülmesi” ifadesi ile kiăisel verilerin iălenmesiyle ilgili herhangi
bir kanunun kast edildiÛi anlaăãlmaktadãr. Anãlan hükmün (ç) fãkrasã uyarãnca
ise veri sorumlusunun hukuki yükümlülüÛünü yerine getirebilmesi için veri
iălenmesinin zorunlu olduÛu hallerde ilgili kiăinin kiăisel verileri iălemesi
mümkündür.
Bu kapsamda, her iki ăarttan birinin mevcut olduÛu durumlarda kiăisel veri
iăleme faaliyetleri için açãk rãza alãnmamalãdãr[16]. Kiăisel veri iălenmesiyle
ilgili herhangi bir kanunda açãk bir hüküm varsa veya açãk bir hüküm ile
ikincil mevzuata yönlendirme yapãlmãăsa bu durumda kiăisel verilerin
iălenmesi mümkündür[17]. Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüÛünü yerine
getirebilmesi için veri iălenmesinin zorunlu olduÛu hallerde ise kanun veya
Madde Bilinmiyor — ilgili herhangi bir kanunda açãk bir hüküm varsa veya açãk bir hüküm ile
ikincil mevzuata yönlendirme yapãlmãăsa bu durumda kiăisel verilerin
iălenmesi mümkündür[17]. Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüÛünü yerine
getirebilmesi için veri iălenmesinin zorunlu olduÛu hallerde ise kanun veya
[15] KâĂâSEL VERâLERâ KORUMA KURUMU | KVKK | MaÛazalarda Alãăveriă Sãrasãnda âlgili Kiăilere SMS ile
DoÛrulama Kodu Gönderilmesi Suretiyle Kiăisel Verilerin âălenmesine âliăkin Kamuoyu Duyurusu,
(Çevrimiçi), 04.04.2022.
[16] “âlgili kiăinin bir kargo ăirketine karăã açtãÛã iăe iade davasãnda, kiăisel verisi olan kamera
görüntülerinin kargo ăirketi tarafãndan mahkemeye sunulmasã” hakkãnda Kiăisel Verileri
Koruma Kurulunun 25/06/2020 tarihli ve 2020/494 sayãlã Karar Özeti; “Avukatlarãn icra takip
dosyalarãndaki kiăisel verilere vekâletname olmaksãzãn hukuka aykãrã olarak eriăim saÛladãÛãna
ve Adalet BakanlãÛã tarafãndan icra tevzi bürolarãnda görevli personel eliyle alacaklã vekili
avukatlara borçlularãn alacaklã olduÛu icra takip dosyalarãnda bulunan kiăisel verilerin
hukuka aykãrã olarak aktarãlmasãna iliăkin ihbarlar hakkãnda” Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun
20/05/2021 tarihli ve 2021/511-512-513 sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.tr
[17] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, Kiăisel Verilerin âălenme Ăartlarã Rehberi, s.6.
36
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
ikincil mevzuatta veri sorumlusuna getirilen hukuki yükümlülüÛün yerine
getirilmesinin kiăisel veri iălemeyi zorunlu kãlmasã söz konusudur.
Madde Bilinmiyor — beri, s.6.
36
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
ikincil mevzuatta veri sorumlusuna getirilen hukuki yükümlülüÛün yerine
getirilmesinin kiăisel veri iălemeyi zorunlu kãlmasã söz konusudur.
Bankalarãn kredilendirme iălemleri öncesinde kredi baăvurusunda
bulunanlar için risk grubu bazãnda risklilik deÛerlendirmesinde bulunmasã,
5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu’nun 49 uncu maddesi vd. ile Bankalarãn
Kredi âălemlerine âliăkin Yönetmelik uyarãnca hukuki bir yükümlülüktür.
Bu kapsamda, kredi baăvurusunda bulunanlarãn risk deÛerlendirme
sürecine giren her türlü kiăisel veri belirtilen amaçla açãk rãza alãnmaksãzãn
iălenebilecektir.
Madde Bilinmiyor — maddesi vd. ile Bankalarãn
Kredi âălemlerine âliăkin Yönetmelik uyarãnca hukuki bir yükümlülüktür.
Bu kapsamda, kredi baăvurusunda bulunanlarãn risk deÛerlendirme
sürecine giren her türlü kiăisel veri belirtilen amaçla açãk rãza alãnmaksãzãn
iălenebilecektir.
Bunlarla sãnãrlã olmamakla birlikte:
• 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu ve ikincil mevzuat uyarãnca BDDK veya
baÛãmsãz danãămanlãk ve denetim ăirketleri tarafãndan bankacãlãk
sektörüne özgü, ƻnansal veya güvenlik amacãyla gerçekleătirilen
denetimlerde bankalarca bilgi paylaăãmãnda bulunulmasã,
• âlgili düzenlemelerin ne ăekilde uygulanmasã gerektiÛine dair ilgili
kurumlarãn (T.C. Gümrük ve Ticaret BakanlãÛã, Mali Suçlarã Araătãrma
Kurumu, Gelir idaresi BaăkanlãÛã gibi) baăvuruda bulunan bankalara
veya Türkiye Bankalar BirliÛi’ne/Türkiye Katãlãm Bankalarã BirliÛi’ne
üyelerine duyurulmak üzere gönderdikleri yol gösterici yazã ve
kararlarã çerçevesinde kiăisel verilerin iălenmesi,
• Suç Gelirlerinin Aklanmasãnãn Önlenmesine iliăkin ilgili mevzuat
uyarãnca bankalarãn yapãlan iălemler bazãnda gerçek kiăilere iliăkin
olarak kimlik tespiti yükümlülüÛünün olmasã ve bu yükümlülüÛün
yerine getirildiÛini ispat amacãyla yapãlan iălemler,
• 5941 sayãlã Çek Kanunu’nun 2 nci maddesinin ikinci fãkrasã uyarãnca,
çek karnesi tahsis sürecinde çek karnesi talebinde bulunan ilgili
kiăinin çek yasaklãsã olup olmadãÛãnãn tespitine yönelik adli sicil kaydã
sorgusu yapãlmasã,
açãk rãza alãnmasãnã gerektirmeyen durumlar arasãndadãr.
37
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
2.1. Bankalarãn Tabi OlduÛu Mevzuata âliăkin Yükümlülüklerinin
DeÛerlendirilmesi
2.1.1. Mevzuat
Madde Bilinmiyor — ã gerektirmeyen durumlar arasãndadãr.
37
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
2.1. Bankalarãn Tabi OlduÛu Mevzuata âliăkin Yükümlülüklerinin
DeÛerlendirilmesi
2.1.1. Mevzuat
6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanunu’nun (Kanun) 5’nci maddesinin
2’nci fãkrasãnãn (a) bendinde kanunlarda açãkça öngörülen durumlarda
ilgili kiăinin açãk rãzasã alãnmaksãzãn kiăisel verilerin iălenebileceÛi
düzenlenmiătir. Kanun’un 5’inci maddesinin 2’nci fãkrasãnãn (ç) bendinde
ise veri sorumlusunun hukuki yükümlülüÛünü yerine getirebilmesi
için zorunlu olmasã durumunun da veri iăleme için ilgili kiăiden açãk
rãza alãnmasãna gerek olmayan hallerden sayãlacaÛã belirtilmektedir.[18]
Bir iăleme faaliyeti sayãlan müăteri bilgisinin ifăasã/açãklanmasã ise 5411 sayãlã
Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesi altãnda düzenleme altãna alãnmãă
olup, bu düzenleme içeriÛinde Kanun ile paralel olarak banka müăterilerine
ait sãrlarã öÛrenenlerin, söz konusu sãrlarã bu konuda kanunen açãkça yetkili
kãlãnan mercilerden baăkasãna açãklayamayacaklarã ve Bankacãlãk Kanunu’nda
belirtilen haller harici üçüncü kiăilere ifăa edemeyecekleri belirtilmektedir.
2.1.2. Bankacãlãk Faaliyetleri Kapsamãnda Kanunlarda Öngörülen
âălemeler
AăaÛãda sayãlan Kanun maddeleri ile sãnãrlã olmamakla birlikte, bankalarãn
gerçekleătirdiÛi faaliyetler çerçevesinde kanunlarda açãkça öngörülen
ve ilgili kiăiden açãk rãza alãnmasãna gerek olmayan haller kapsamãnda
Madde Bilinmiyor — ãnda Kanunlarda Öngörülen
âălemeler
AăaÛãda sayãlan Kanun maddeleri ile sãnãrlã olmamakla birlikte, bankalarãn
gerçekleătirdiÛi faaliyetler çerçevesinde kanunlarda açãkça öngörülen
ve ilgili kiăiden açãk rãza alãnmasãna gerek olmayan haller kapsamãnda
[18] Hukuki yükümlülüÛün yerine getirilmesi iăleme ăartã kapsamãnda bkz. “âlgili kiăilerin
kiăisel verileri olan banka hesap hareketlerinin, mevduat bilgilerinin, para yatãrma ve çekme
iălemlerinin açãk rãzalarã olmaksãzãn vergi müfettiă yardãmcãsã tarafãndan hukuka aykãrã olarak
iălenmesi hakkãnda” Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 13/02/2020 tarihli ve 2020/120 sayãlã
Karar Özeti; “âlgili kiăinin, veri sorumlusu bir banka nezdindeki kiăisel verileri olan hesap ve
kiralãk kasa bilgilerinin aktarãlmasã hakkãnda” Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 13/02/2020
tarihli ve 2020/118 sayãlã Karar Özeti; “Kiăisel verilerin veri sorumlusu bir avukat tarafãndan
kãsa mesaj yoluyla üçüncü kiăilere ifăa edilmesi hakkãnda” Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun
14.01.2020 Tarihli ve 2020/26 Sayãlã Karar Özeti; “Veri sorumlusu hastanede uygulanan beyaz kod
kapsamãnda ilgili kiăinin iălenen kiăisel verileri hakkãnda” Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun
27/01/2020 tarihli ve 2020/63 sayãlã Karar Özeti; “Veri sorumlusu saÛlãk ƻrmasã tarafãndan eski
çalãăanã olan ilgili kiăinin kiăisel verilerinin rãzasã alãnmaksãzãn aktarãm hakkãnda” Kiăisel Verileri
Koruma Kurulunun 11/02/2020 tarihli ve 2020/108 sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.tr
38
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
deÛerlendirilebilecek veri iăleme örnekleri aăaÛãda sayãlmaktadãr:
Madde Bilinmiyor — un 11/02/2020 tarihli ve 2020/108 sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.tr
38
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
deÛerlendirilebilecek veri iăleme örnekleri aăaÛãda sayãlmaktadãr:
2.1.2.1. Bankacãlãk Kanunu Madde 73 ve Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin
Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik
5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesi sãfat ve görevleri
dolayãsãyla bankalara veya müăterilerine ait sãrlarã öÛrenenlerin söz konusu
sãrlarã bu konuda kanunen açãkça yetkili kãlãnan mercilerden baăkasãna
açãklayamayacaÛã hüküm altãna alãnmãă olmakla birlikte aynã maddenin
4’üncü fãkrasãnda hangi hallerde bir iăleme sayãlan müăteri/banka sãrrã
paylaăãmã ve ifăasãnãn bu kuralãn istisnasã olarak deÛerlendirileceÛi
düzenleme altãna alãnmãătãr.
Söz konusu maddeler dahilinde aăaÛãda sayãlan paylaăãm/ifăalar Kanun
kapsamãnda ilgili kiăinin açãk rãzasã alãnmaksãzãn gerçekleătirilebilecektir.
Bankacãlãk Kanunu’nun anãlan maddesi kapsamãnda belirtilen sãr saklama
yükümlülüÛünden istisna tutulan hallerde yapãlacak paylaăãmlar da
dahil olmak üzere, yapãlan paylaăãm/ifăalarãn belirtilen amaçlarla sãnãrlã
ve ölçülülük ilkesine uygun ve amacãn gerektirdiÛi kadar veriyi içermek
kaydãyla yapãlabileceÛi düzenlenmiătir.
Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik[19] 5’inci
maddesinde de sãr saklama yükümlülüÛünden istisna tutulan haller
düzenlenmiătir.
Bankacãlãk Kanunu ve Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda
Yönetmelik düzenlemeleri çerçevesinde;
• Kanunen yetkili kãlãnan bir adli ya da idari kurumun ya da kiăinin
talebi üzerine bu kurum ve kiăiler ile yapãlacak veri paylaăãmlarã
Madde Bilinmiyor — na tutulan haller
düzenlenmiătir.
Bankacãlãk Kanunu ve Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda
Yönetmelik düzenlemeleri çerçevesinde;
• Kanunen yetkili kãlãnan bir adli ya da idari kurumun ya da kiăinin
talebi üzerine bu kurum ve kiăiler ile yapãlacak veri paylaăãmlarã
• Gizlilik sözleămesi yapãlmasã ve sadece belirtilen amaçlar ile sãnãrlã
kãlãnmasã koăuluyla;
a) Bankalarãn ve ƻnansal kuruluălarãn, kendi aralarãnda
[19] 04.06.2021 tarih, 31501 sayãlã Resmi Gazete’de yayãmlanarak yürürlüÛe giren Sãr NiteliÛindeki
Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik
39
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — 04.06.2021 tarih, 31501 sayãlã Resmi Gazete’de yayãmlanarak yürürlüÛe giren Sãr NiteliÛindeki
Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik
39
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
doÛrudan doÛruya ya da Risk Merkezi veya en az beă banka ya da
ƻnansal kuruluă tarafãndan kurulacak ăirketler vasãtasãyla her türlü
bilgi ve belge alãăveriăinde bulunmasã.
b) Konsolide ƻnansal tablo hazãrlama çalãămalarã, risk yönetimi ve
iç denetim uygulamalarã kapsamãnda bankalarãn sermayelerinin
yüzde on veya daha fazlasãna sahip olan yurt içinde veya yurt
dãăãnda yerleăik kredi kuruluău ile ƻnansal kuruluălar da dâhil ana
ortaklãklarãna bilgi ve belge verilmesi.
c) DoÛrudan veya dolaylã pay sahipliÛi yoluyla banka sermayesinin
yüzde onunu ve daha fazlasãnã temsil eden paylarãn satãăã amacãyla
yapãlacak deÛerleme çalãămalarãnda kullanãlmak üzere muhtemel
alãcãlara bilgi ve belge verilmesi veya krediler dâhil varlãklarãn ya da
bu varlãklara dayalã menkul kãymetlerin satãăã amacãyla yapãlacak
deÛerleme çalãămalarãnda kullanãlmak üzere bilgi ve belge
verilmesi.
ç) DeÛerleme, derecelendirme, destek hizmeti ile baÛãmsãz denetim
faaliyetlerinde veya gerekli teknik ve idari tedbirlerin alãnmasã
kaydãyla hizmet alãmlarãna yönelik iălemlerde kullanãlmak üzere bu
hizmeti saÛlayanlara bilgi ve belge verilmesi.
Madde Bilinmiyor — ere bilgi ve belge
verilmesi.
ç) DeÛerleme, derecelendirme, destek hizmeti ile baÛãmsãz denetim
faaliyetlerinde veya gerekli teknik ve idari tedbirlerin alãnmasã
kaydãyla hizmet alãmlarãna yönelik iălemlerde kullanãlmak üzere bu
hizmeti saÛlayanlara bilgi ve belge verilmesi.
• Konsolide ƻnansal tablo hazãrlama çalãămalarã, risk yönetimi ve iç
denetim uygulamalarã kapsamãnda bankalarãn sermayelerinin yüzde
on veya daha fazlasãna sahip olan yurt içinde veya yurt dãăãnda yerleăik
kredi kuruluău ile ƻnansal kuruluălar da dâhil ana ortaklãklarãna bilgi
ve belge verilmesi amacãyla yapãlacak âSEDES YönetmeliÛinde[20] yer
verilen risk yönetim sistemi içinde yer alan uyum, kredi, itibar riskleri
de dâhil olmak üzere tüm risk kategorilerine iliăkin risk yönetim
faaliyetlerini kapsayacak ăekildeki paylaăãmlarãn, bu amaçlar ile
sãnãrlã kãlãnmasã, gizlilik sözleămesi yapãlmasã, söz konusu sözleăme
hükümleri ile karăã tarafãn gerekli teknik ve idari tedbirleri almasãnãn
saÛlanmasã koăuluyla, hakim ortak ile yapãlmasã ya da hakim ortaÛãn/
ana ortaklãÛãn belirleyeceÛi, konsolide ƻnansal tablo hazãrlama ya da
[20] 11.07.2014 tarih, 29057 sayãlã Resmi Gazete’de yayãmlanarak yürürlüÛe giren Bankalarãn âç
Sistemleri ve âçsel Sermaye YeterliliÛi DeÛerlendirme Süreci Hakkãnda Yönetmelik.
40
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — konsolide risk yönetimi uygulamalarã kapsamãnda hizmet aldãÛã bir
grup ăirketi ile yapãlmasã,
• Risk Merkezi veya en az beă banka ya da ƻnansal kuruluă tarafãndan
kurulmuă ăirketlerce, müăterilerin kamu kurum ve kuruluălarãna
kendi talepleri ile verdikleri müăteri sãrrã niteliÛindeki bilgilerin teyit
edilmesi konusunda müăteri talep ya da talimatãnãn alãnmãă olmasã
ăartãyla, söz konusu kamu kurum ve kuruluălarãna bu bilgilerin sadece
doÛru olup olmadãÛã ăeklinde cevap verilmesi,
• Bankanãn taraf olduÛu uyuămazlãklarda iddia ya da savunmasãnãn
ispatã için zorunlu olmasã halinde, söz konusu uyuămazlãÛãn tarafã
olan gerçek veya tüzel kiăilere ait müăteri sãrrã niteliÛindeki bilgilere
veya banka sãrrã niteliÛindeki bilgilere iliăkin olarak, yurt içindeki ya
da yurt dãăãndaki yargã makamlarã ile tahkim, arabuluculuk ve hakem
heyeti gibi alternatif uyuămazlãk çözmeye yetkili makamlarla ya da
bu makamlarla paylaămak üzere söz konusu uyuămazlãklarda bankayã
temsil eden taraƼarla yapãlan paylaăãmlar,
• 5549 sayãlã Suç Gelirlerinin Aklanmasãnãn Önlenmesi Hakkãnda
Kanun’un[21] 5. maddesi uyarãnca ƻnansal gruba baÛlã kuruluălarãn,
müăterinin tanãnmasãyla hesap ve iălemlere iliăkin olarak grup
içerisinde bilgi paylaăãmã,
• Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü
maddesi kapsamãnda yapãlacak paylaăãmlara yönelik Türkiye
Bankalar BirliÛi muhatap 07.08.2020 tarih, 67322700-045.02-
E.0000029767 sayãlã yazãsãnda esasen kiăisel verilerin bankacãlãk
hukukunda özel bir görünümü olan gerçek kiăi müăteri sãrlarã
(müăteri bilgileri) bakãmãndan 5411 sayãlã Kanun’un hükümleri, 6698
sayãlã Kanun’a göre özel hüküm niteliÛini haiz bulunduÛu; özel norm-
genel norm iliăkisinde özel normlarãn uygulama alanã bulacaÛã
deÛerlendirmesinde bulunulmuătur.[22] Bu
Madde Bilinmiyor — i sãrlarã
(müăteri bilgileri) bakãmãndan 5411 sayãlã Kanun’un hükümleri, 6698
sayãlã Kanun’a göre özel hüküm niteliÛini haiz bulunduÛu; özel norm-
genel norm iliăkisinde özel normlarãn uygulama alanã bulacaÛã
deÛerlendirmesinde bulunulmuătur.[22] Bu kapsamda, Bankacãlãk
Kanunu tahtãnda müăteri bilgilerinin Bankacãlãk Kanunu’nun 73 üncü
maddesine dayalã olarak yapãlacak paylaăãmlara genel norm-özel
norm prensipleri çerçevesinde Bankacãlãk Kanunu’nun uygulanacaÛã;
Madde Bilinmiyor — [21] 18.10.2006 tarih, 26323 sayãlã Resmi Gazete’de yayãmlanarak yürürlüÛe giren Suç Gelirlerinin
Aklanmasãnãn Önlenmesi Hakkãnda Kanun
[22] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu’nun 07.08.2020 tarih, 67322700-045.02-E.0000029767 sayãlã
yazãsã.
41
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanunu hükümlerinin uygulanmayacaÛã
söylenebilecektir.
2.1.2.2. Risk DeÛerlendirmesi
Bankalar, faaliyetleri çerçevesinde kredi riski, piyasa riski ve operasyonel
risk ana baălãklarã altãnda ele alãnan genel, sektörel ve mikro bazda risklerle
karăãlaămaktadãr. Kredi riski, kredi borçlusunun anapara veya faiz ödemeleri
ile ilgili yükümlülüklerini zamanãnda veya tam olarak yerine getirememesi
nedeni ile bankalarãn maruz kaldãÛã en temel risklerin baăãnda gelmektedir.
Bankacãlãkta risk yönetiminin önemli ilkelerinden biri, üstlenilen risk sonucu
oluăabilecek zarar ihtimaline karăã kaynak ayrãlmasã, baăka bir deyiă ile
sermaye tahsis edilmesidir.
Bankacãlãkta; üstlenilen risk, tahsis edilen sermaye ve beklenen getiri
arasãnda pozitif bir iliăki bulunmaktadãr. Bu üç olgu arasãnda üstlenilen
riskler özel bir önem içermekte; riskin doÛru ölçülmesi, tahsis edilecek
sermaye tutarãnã da doÛrudan etkilemektedir.
Madde Bilinmiyor — e tahsis edilmesidir.
Bankacãlãkta; üstlenilen risk, tahsis edilen sermaye ve beklenen getiri
arasãnda pozitif bir iliăki bulunmaktadãr. Bu üç olgu arasãnda üstlenilen
riskler özel bir önem içermekte; riskin doÛru ölçülmesi, tahsis edilecek
sermaye tutarãnã da doÛrudan etkilemektedir.
Bankalarãn ƻnansal risklerinin yönetilmesi kapsamãnda, müăteri veya
müăteri adaylarãna yönelik analiz yapmak ve müăterilerin kredi baăvurularã
sonrasãnda, kredilendirme sürecinde yasal sãnãrlarã dikkate alma zorunluluÛu
bulunmaktadãr. Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun (Kurul) 26/07/2018 tarihli
ve 2018/92 sayãlã kararã ile, 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu’nun 49’uncu maddesi
ve ilgili diÛer mevzuat hükümleri çerçevesinde bankalar tarafãndan “risk
grubu” içerisinde yer alanlarãn kiăisel verilerinin iălenmesinin, 6698 sayãlã
Kanunun 5‘inci maddesinin ikinci fãkrasãnãn (ç) bendi uyarãnca bankalarãn
hukuki yükümlülüklerinin yerine getirilmesi kapsamãnda olduÛu kanaatine
varãlmãătãr.
Yine Kiăisel Verileri Koruma Kurulu, risk grubunun 5411 sayãlã Bankacãlãk
Kanununda tanãmlandãÛã, 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu ve ilgili diÛer
mevzuat hükümleri çerçevesinde “Risk Grubu” içerisinde yer alan kiăilerin
kiăisel verilerinin, ancak bankacãlãk faaliyetleri kapsamãnda, kendi bankasã
bünyesinde kullanãlmak ve Risk Merkezine aktarãlmak amacãyla iălenmesinin,
42
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanununun 5 inci maddesinin
ikinci fãkrasãnãn (ç) bendi uyarãnca bankalarãn hukuki yükümlülüklerinin
yerine getirilmesi kapsamãnda olduÛunun deÛerlendirilmesi gerektiÛi
deÛerlendirmesinde bulunmuătur.[23]
Madde Bilinmiyor — â | KVKK
6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanununun 5 inci maddesinin
ikinci fãkrasãnãn (ç) bendi uyarãnca bankalarãn hukuki yükümlülüklerinin
yerine getirilmesi kapsamãnda olduÛunun deÛerlendirilmesi gerektiÛi
deÛerlendirmesinde bulunmuătur.[23]
Bu kapsamda, kredi kullandãrãlan gerçek ve tüzel kiăiler ile bu kiăiler ile aynã
risk grubunda olan diÛer kiăiler hakkãnda risk analizi ve deÛerlendirmesi ile
takibinin yapãlabilmesi için gerekli bilgi ve belgelerin temin edilmesi, temin
edilen bilgi ve belgelerin teyit edilebilmesi için gerekli her türlü giriăimde
bulunulmasã, bu süreç için gerekli sistemsel düzenlemelerin yapãlmasã ve
iăletilmesi için de kiăisel verilerin iălenmesi Kanun kapsamãnda ilgili kiăinin
açãk rãzasã alãnmaksãzãn gerçekleătirilebilecektir.
2.1.2.3. DiÛer Kanuni Yükümlülükler GereÛi Veri âăleme ve Paylaăãm
Kanun’un 5nci maddesinin ikinci fãkrasãnãn (ç) bendi uyarãnca bir hukuki
yükümlülüÛün yerine getirilebilmesi için veri iălenmesinin zorunlu olduÛu
hallerde veri sorumlusu, ilgili kiăinin açãk rãzasã olmasa dahi ilgili kiăinin
kiăisel verilerini iăleyebilecektir. Bankalarãn da bu doÛrultuda tabi olduklarã
Bankacãlãk Kanunu, Sermaye Piyasasã Kanunu gibi hem özel düzenlemelere
hem de Anonim Ăirket vasfãnda bulunmalarã nedeniyle Türk Ticaret
Kanunu, âă Kanunu gibi genel düzenlemelerde yer verilen hükümlere uyum
saÛlayabilmeleri için gerek müăterilerinin gerekse de çalãăanlarãnãn kiăisel
verilerini iălemeleri zorunludur.
Bu kapsamda bankalarãn hukuki yükümlülüklerini yerine getirebilmek
için ilgili kiăiden açãk rãza alãnmasãna gerek olmayan haller kapsamãnda
deÛerlendirilmek suretiyle yaptãklarã baălãca iălemeler yalnãzca bunlarla
sãnãrlã olmamak üzere aăaÛãda sayãlmaktadãr:
Madde Bilinmiyor — alarãn hukuki yükümlülüklerini yerine getirebilmek
için ilgili kiăiden açãk rãza alãnmasãna gerek olmayan haller kapsamãnda
deÛerlendirilmek suretiyle yaptãklarã baălãca iălemeler yalnãzca bunlarla
sãnãrlã olmamak üzere aăaÛãda sayãlmaktadãr:
• 5549 sayãlã Suç Gelirlerinin Aklanmasãnãn Önlenmesi Hakkãnda Kanun
kapsamãnda kimlik tespiti ve teyidinin yapãlabilmesi için kimlik bilgi
[23] “âlgili kiăiye ait verilerin veri sorumlusu bir banka tarafãndan rãzasã olmaksãzãn babasã ile
paylaăãlmasã karăãsãnda kiăinin Bankadan tazminat talep etmesi hakkãnda” Kiăisel Verileri
Koruma Kurulunun 16/01/2020 Tarihli ve 2020/43 Sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.tr
43
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — ve belgelerinin iălenmesi ve MASAK, Gelir âdaresi BaăkanlãÛã ve adli
kurumlar ile paylaăãlmasã
• 5941 sayãlã Çek Kanunu kapsamãnda çek hesabã sahiplerinin kiăisel
bilgilerinin iălenmesi ve Gelir âdaresi BaăkanlãÛã ve Risk Merkezi ile
paylaăãlmasã
• 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu, 5464 sayãlã Banka Kartlarã ve Kredi
Kartlarã Kanunu ve 6493 sayãlã Ödeme ve Menkul Kãymet Mutabakat
Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluălarã Hakkãnda
Kanun kapsamãnda mevduat sahipleri, kredi borçlularã, kart sahipleri
ve ödeme hizmeti kullanãcãlarãnãn kiăisel bilgilerinin iălenmesi ve Risk
Merkezi, Tasarruf Mevduatã Sigorta Fonu ve Bankacãlãk Düzenleme ve
Denetleme Kurulu ile paylaăãlmasã
• 6362 sayãlã Sermaye Piyasasã Kanunu kapsamãnda yatãrãm ürünü
sahibi gerçek kiăilerin bilgilerinin iălenmesi ve Sermaye Piyasasã
Kurumu ve Yatãrãmcã Tazmin Merkezi ile paylaăãlmasã
• 213 sayãlã Vergi Usul Kanunu ve Türkiye’nin taraf olduÛu uluslararasã
sözleămeler kapsamãndaki yükümlülüklere uyum saÛlanabilmesi için
gerçek kiăi müăterilerin FATCA/CRS bildirim yükümlülüklerine iliăkin
olarak bilgilerinin iălenmesi, BSMV, KKDF, Muhtasar Vergisi, Damga
Vergisi, KDV, Kurumlar ve Geçici Vergisi, Form BA/BS vergilerinin
ödenmesi ve raporlamalarã için Maliye BakanlãÛã ile kiăisel verilerin
paylaăãlmasã
• Türk Borçlar Kanunu ve Türk Medeni Kanunu kapsamãnda
gerçekleătirilen ipotek ve kefalet iălemlerinde ipotek veren/keƻl
olan gerçek kiăilerin eălerinin bilgilerinin iălenmesi
• 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu ve 6362 sayãlã Sermaye Piyasasã
Kanunu kapsamãnda hesap ekstresi ve yatãrãm ekstresi hazãrlanarak
müăteriye gönderilebilmesi ve sesli görüămelerin kaydedilmesi için
kiăisel veri iălenmesi
• 4857 sayãlã iă Kanunu kapsamãnda iăyeri sicil dosyasãnãn oluăturulmasã
ve iă ve sosyal güven
Madde Bilinmiyor — Piyasasã
Kanunu kapsamãnda hesap ekstresi ve yatãrãm ekstresi hazãrlanarak
müăteriye gönderilebilmesi ve sesli görüămelerin kaydedilmesi için
kiăisel veri iălenmesi
• 4857 sayãlã iă Kanunu kapsamãnda iăyeri sicil dosyasãnãn oluăturulmasã
ve iă ve sosyal güvenlik mevzuatã çerçevesinde oluăturulmasã gereken
evraklarãn hazãrlanabilmesi için gerçek kiăi çalãăan bilgisinin iălenmesi
ve bunlarãn Çalãăma ve Sosyal Güvenlik Kurumu ile paylaăãlmasã
Madde Bilinmiyor — 44
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
2.1.3. âyi Uygulamalar
Bankalarãn kanunlarla izin verilen ya da hukuki yükümlülükleri çerçevesinde
açãk rãza olmaksãzãn gerçekleătirdiÛi bilgi/belge aktarãmlarã kapsamãnda,
gerçek kiăi verisi içerir müăteri ve banka sãrlarãnã kanunen açãkça yetkili
kãlãnan mercilere açãklama yükümlülükleri, yetkili kãlãnan merciinin talep
ettiÛi bilgi ile sãnãrlã olmalã ve Banka yetkili merciinin talebinde açãkça
belirtilenden fazla bir gerçek kiăi verisini kendi takdiri ile paylaămamalãdãr.
ÖrneÛin, Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun vermiă olduÛu bir kararda[24],
mahkemece veri sorumlusundan ilgili kiăi hakkãnda bazã kiăisel verilerin
talep edilmesi halinde, veri sorumlusunun gereÛinden fazla kiăisel veri
aktarãmãnda bulunmasãnãn; Kanun’un 8’inci maddesinin (2) numaralã
fãkrasãnda atãfta bulunulan Kanun’un 5’inci maddesinin (2) numaralã fãkrasãnãn
(ç) bendinde yer verilen hukuki yükümlülüÛün yerine getirilmesi için zorunlu
olmasã kapsamãnda deÛerlendirilmemiă ve Kanun’un 4’üncü maddesinin (2)
numaralã fãkrasãnãn (ç) bendinde yer alan iălendikleri, amaçla baÛlantãlã,
sãnãrlã ve ölçülü olma ilkesine aykãrãlãk teăkil ettiÛine karar verilmiătir.
Dolayãsãyla, bankalardan bilgi ve belge talep etmeye yetkili kurum ve
kuruluălarla yapãlacak kiăisel veri paylaăãmlarãnda, paylaăãlan bilgi/ belgenin
talep edilen veriler ile sãnãrlã tutulmasã, bunun mümkün olmamasã durumunda
ilgili belgede yer alan diÛer kiăisel verilerin silinmesi/ maskelenmesi/
anonim hale getirilmesi suretiyle paylaăãlmasã iyi uygulama örneÛi olarak
deÛerlendirilebilir.
3- Sözleămenin TaraƼarãna Ait Kiăisel Verilerin âălenmesi
Madde Bilinmiyor — nãrlã tutulmasã, bunun mümkün olmamasã durumunda
ilgili belgede yer alan diÛer kiăisel verilerin silinmesi/ maskelenmesi/
anonim hale getirilmesi suretiyle paylaăãlmasã iyi uygulama örneÛi olarak
deÛerlendirilebilir.
3- Sözleămenin TaraƼarãna Ait Kiăisel Verilerin âălenmesi
Bir sözleămenin kurulmasã ve ifasã kapsamãndaki yükümlülüklerin yerine
getirilmesi için gerekli olan kiăisel verilerin iălenmesi, ilgili kiăinin açãk
rãzasãna tabi tutulmamãătãr.
[24] Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun âălenme Amacãnãn GerektirdiÛinden Fazla Kiăisel Veri
âălenmesi/Aktarãlmasã (Veri Minimizasyonu âlkesine Aykãrãlãk) konulu kararã, www.kvkk.gov.tr
45
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
ÖrneÛin, bankalarãn müăterileri olan veya olmayan ilgili kiăilere yönelik
sunduÛu bazã hizmetler için (SMS ile kredi talebi gibi) talebin alãnmasã,
deÛerlendirilmesi ve cevaplanmasã süreçlerinde kiăisel veri iălenmekte
ancak taraƼar arasãnda henüz bir sözleăme bulunmamaktadãr. Banka ile
ilgili kiăiler arasãndaki sözleăme iliăkisinin kurulma aăamasãna (icaba davet
ve icap) iliăkin veri iăleme faaliyetleri açãsãndan ilgili kiăilerden açãk rãza
alãnmasã gerekmemektedir.
Bir kredi sözleămesindeki borç veren taraf olan bankanãn, bildirimlerin
yapãlmasã için kiăiye ait her türlü iletiăim bilgisine sahip olmasã gerekmekte
olup, bunun için kiăinin açãk rãzasãnãn alãnmasãna gerek bulunmamaktadãr.
4- Meăru Menfaat[25]
Madde Bilinmiyor — alãnmasã gerekmemektedir.
Bir kredi sözleămesindeki borç veren taraf olan bankanãn, bildirimlerin
yapãlmasã için kiăiye ait her türlü iletiăim bilgisine sahip olmasã gerekmekte
olup, bunun için kiăinin açãk rãzasãnãn alãnmasãna gerek bulunmamaktadãr.
4- Meăru Menfaat[25]
Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanununun (“Kanun”) 5’inci maddesinin
2’nci fãkrasãnãn (f) bendi, ilgili kiăinin temel hak ve özgürlüklerine zarar
vermemek kaydãyla, veri sorumlusunun meăru menfaatleri için zorunlu
olmasã durumunda ilgili kiăinin açãk rãzasã alãnmaksãzãn kiăisel verilerin
iălenebileceÛini düzenlenmiătir.
Meăru menfaatin tespiti nasãl yapãlãr?
Veri sorumlusunun meăru menfaati hukuka aykãrã olmayan menfaatini ifade
etmektedir. Dolayãsãyla bankanãn hukuk düzeni içerisinde cevaz verilen
hukuki veya iktisadi menfaatlerinin ancak belli koăullarda meăru menfaat
kapsamãnda deÛerlendirilmesi mümkündür.
Meăru menfaat belirlenirken söz konusu yararãn çok sayãda kiăiyi etkilemesi,
yalnãzca kâr elde edilmesi ya da ekonomik yararãn saÛlanmasã amacãna
[25] Söz konusu kiăisel veri iăleme ăartãna iliăkin örneklere baălãk altãnda yer verilmiă olmakla
birlikte özellikle bu bölüm altãnda yer alan 4.2. ve 4.3. alt baălãklarãnãn somut olay özelinde
deÛerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda verilen örnekler yerine göre açãk rãza veri
iăleme ăartã baăta olmak üzere farklã veri iăleme ăartlarãndan birine de dayanabilecektir. Bu
çerçevede meăru menfaat veri iăleme ăartãnãn ancak veri sorumlularãnca Kiăisel Verileri Koruma
Kurulunun 25/03/2019 tarihli ve 2019/78 Sayãlã Karar Özeti’nde yer alan denge testinin yapãlmasã
sonucunda kabul edilebileceÛi göz önünde tutulmalãdãr.
46
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — Kurulunun 25/03/2019 tarihli ve 2019/78 Sayãlã Karar Özeti’nde yer alan denge testinin yapãlmasã
sonucunda kabul edilebileceÛi göz önünde tutulmalãdãr.
46
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
yönelik olmamasã, iă süreçlerini ya da bir iăleyiăi kolaylaătãrmasã (örneÛin
bir birim ya da az sayãda personel nezdinde deÛil, kurumsal olarak geneli
etkileyecek ăekilde) gibi ăeffaf ve hesap verilebilir nitelikleri haiz kriterlerin
esas alãnmasã önem arz etmektedir.[26]
ÖrneÛin, çalãăan baÛlãlãÛãnã artãran ödül ve primler uygulanmasã amacãyla
veri iălenmesi durumunda meăru menfaate dayanãlabilecektir.
Kiăisel verileri meăru menfaate dayalã kullanabilmek için inceleme nasãl
yapãlmalãdãr?
Meăru menfaatin tespitinde Kiăisel Verileri Koruma Kurumu (“Kurum”)
tarafãndan yayãmlanan “Veri sorumlusunun kanuni yükümlülüÛü ve meăru
menfaati çerçevesinde kiăisel veri iălemesine iliăkin” 25/03/2019 tarihli ve
2019/78 sayãlã karar meăru menfaate dayalã olarak kiăisel veri iălenecek
olmasã halinde, deÛerlendirmenin nasãl yapãlmasã gerektiÛi konusunda yol
gösterici nitelikte bir karardãr.
Anayasa Mahkemesi, 28.09.2017 tarihli ve E.2016/125, K.2017/143 numaralã
kararã ile 12.01.2021 tarihli kararãnda[27] meăru menfaatin tespiti için denge
testi iăletmiă, böylelikle meăru menfaatin tespiti için ele alãnmasã gereken
ölçütleri de “ölçülülük” ilkesi çerçevesinde belirlemiătir.
Bu çerçevede banka, veri sorumlusu olarak meăru menfaate dayanmadan
önce aăaÛãda yer alan her bir baălãk özelinde deÛerlendirme yapmalãdãr:
i. Amaç; Öncelikle ulaăãlmak istenen amaç ve amacãn
gerçekleătirilmesinde meăru bir menfaatinin yararãnãn olduÛunu
Madde Bilinmiyor — ir.
Bu çerçevede banka, veri sorumlusu olarak meăru menfaate dayanmadan
önce aăaÛãda yer alan her bir baălãk özelinde deÛerlendirme yapmalãdãr:
i. Amaç; Öncelikle ulaăãlmak istenen amaç ve amacãn
gerçekleătirilmesinde meăru bir menfaatinin yararãnãn olduÛunu
[26] “Veri sorumlusunun kanuni yükümlülüÛünü yerine getirmek için iălediÛi kiăisel verileri
meăru menfaat çerçevesinde kullanma talebiyle Kuruma yapmãă olduÛu baăvuru” hakkãnda
Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 25/03/2019 tarihli ve 2019/78 Sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.tr
[27] RG. 05.02.2021, s, 31386 (Çevrimiçi) https://www.anayasa.gov.tr/media/7232/2018-31036.
pdf “•Baăvuru konusu olayda çalãăanãn kurumsal e-postalarãnãn denetlenmesi meăru menfaat
kapsamãnda deÛerlendirilmiă, denetleme yapabilmek için kiăisel verileri koruma mevzuatãnãn
da gerektirdiÛi üzere meăru menfaat bulunan iăleme faaliyetinde açãk rãza aranmamãătãr”
47
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
ortaya koymalãdãr. Meăru menfaat, halihazãrda mevcut, belirli ve açãk
olmalãdãr.
ii. Orantãlãlãk; Kiăisel verinin iălenmesi sonucunda elde edilecek menfaat
ile ilgili amacãn gerçekleătirilebilmesinde ilgili kiăinin temel hak ve
özgürlüklerine zarar vermemesi gereklidir.
âlgili kiăinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermediÛinin tespit
edilebilmesi için, veri sorumlusu ile ilgili kiăi arasãnda “meăru menfaat
testi” denilen üç aăamalã (amaç, gereklilik, orantãlãlãk) bir denge testi
yapãlmasã, bu testin gerçekleătirilmesinde menfaatlerin tartãlmasã
gereklidir.[28]
Madde Bilinmiyor — ürlüklerine zarar vermediÛinin tespit
edilebilmesi için, veri sorumlusu ile ilgili kiăi arasãnda “meăru menfaat
testi” denilen üç aăamalã (amaç, gereklilik, orantãlãlãk) bir denge testi
yapãlmasã, bu testin gerçekleătirilmesinde menfaatlerin tartãlmasã
gereklidir.[28]
Veri sorumlusu tarafãndan bu ăartãn varlãÛãnãn test edilebilmesi için
veri sorumlusu ile ilgili kiăi arasãndaki iliăki çerçevesinde ilgili kiăinin
makul beklentileri esas alãnmalãdãr. Bir baăka ifadeyle, veri sorumlusu
ve ilgili kiăi arasãndaki iliăkinin doÛasã gereÛi, ilgili kiăi tarafãndan
beklenebilecek iălemeler yönünden veri sorumlusunun meăru
menfaatine dayanabilecektir.
iii. Gereklilik; bu amacãn gerçekleătirilebilmesi için kiăisel veri
iălenmesinin zorunlu/gerekli olmasã ăarttãr. Buradaki zorunluluk,
veri sorumlusunun kiăinin verisini iălemek zorunda olmasãdãr. Kiăisel
veri iălenmeksizin baăkaca bir yol ve yöntemle bu yararãn ortaya
çãkmasãnãn mümkün olmamasã gerekir.
Gereklilik ilkesi, kiăisel verinin iălenmesi açãsãndan, ulaăãlmak istenen
amacã gerçekleătirme bakãmãndan aynã veya yakãn derecede elveriăli
iki araçtan, daha az sãnãrlayãcã, yani daha yumuăak olan aracãn
seçilmesi gereÛini ifade eder.[29] Bu noktada kiăisel veri iălenmesi
[28] “Veri sorumlusunun kanuni yükümlülüÛünü yerine getirmek için iălediÛi kiăisel verileri
meăru menfaat çerçevesinde kullanma talebiyle Kuruma yapmãă olduÛu baăvuru” ya iliăkin
Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 25/03/2019 tarihli ve 2019/78 Sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.gov.
tr
29 Yüksel Metin, (2017) Temel Haklarãn Sãnãrlandãrãlmasã ve Ölçülülük. SDÜHFD, Cilt:7, Sayã:1, s. 8-9
48
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — eti, www.kvkk.gov.
tr
29 Yüksel Metin, (2017) Temel Haklarãn Sãnãrlandãrãlmasã ve Ölçülülük. SDÜHFD, Cilt:7, Sayã:1, s. 8-9
48
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
gerekli deÛil ise, bir baăka ifadeyle “gereklilik testi” geçilemiyor ise
anonim veri üzerinde çalãăãlmasã tercih edilmelidir.
Bu açãdan ilgili kiăinin baăta kiăisel verilerinin korunmasã olmak üzere temel
hak ve hürriyetlerinin zarar görmesini engellemek amacãyla öngörülebilir,
açãk ve yakãn her türlü tehlikeden uzak tutulmalãdãr.
Bununla birlikte;
• Kiăisel verilerin bir veri kayãt sisteminde, amaçla sãnãrlã olarak hukuka
uygun iăleyiăinin temini ile zararã ve ihlalleri engellemek için her türlü
teknik ve idari tedbirin alãnmasã,
• Kiăisel verilerin iălenmesinde genel ilkelere uygunluÛun saÛlanmasã
gereklidir.
Kiăisel verilerin korunmasã hukukunda, somut olayãn koăullarã, yapãlacak
deÛerlendirmede büyük önem arz etmektedir. Bu sebeple, yapãlan
açãklamalarãn doÛrultusunda gerçekleătirilecek meăru menfaat
deÛerlendirmesi ve uygulamalara ait sorumluluk veri sorumlularãna aittir.
AăaÛãda yer alan örneklere yalnãzca konunun anlaăãlmasãnã kolaylaătãrma
amacãyla belirli hizmet baălãklarã altãnda yer verilmiătir.
Bu itibarla bankalar, meăru menfaat için gerekli deÛerlendirmeyi yaptãktan
sonra ancak eriăilebilir ve görünür bir ăekilde aydãnlatma yükümlülüÛünü
yerine getirmek ve baăka bir amaçla kullanmamak kaydãyla ilgili kiăilerin
(kiăisel verisi iălenen gerçek kiăilerin) açãk rãzasãnã almaksãzãn verilerini
kullanãlabilecekleridir.
4.1. Bilgi GüvenliÛinin SaÛlanmasã Amacãyla
Madde Bilinmiyor — bir ăekilde aydãnlatma yükümlülüÛünü
yerine getirmek ve baăka bir amaçla kullanmamak kaydãyla ilgili kiăilerin
(kiăisel verisi iălenen gerçek kiăilerin) açãk rãzasãnã almaksãzãn verilerini
kullanãlabilecekleridir.
4.1. Bilgi GüvenliÛinin SaÛlanmasã Amacãyla
Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda
Yönetmelik ile bankalar için açãkça öngörülen yükümlülükler bulunmakla
birlikte, bankalar, karăã karăãya kalabilecekleri güvenlik risklerini bertaraf
etmek için gerekli güvenlik önlemlerini çeăitlendirmektedir.
49
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
4.1.1. Dolandãrãcãlãk Tedbirleri
Bankalarca ilgili kiăilerin iălem güvenliÛinin saÛlanmasã ve bankacãlãk iălem
ve hareketlerindeki olaÛan dãăã durumlar tespit edilerek gerekli tedbirlerin
alãnabilmesi amacãyla yapãlan çalãămalar ilgili kiăinin menfaatlerinin
korunmasã çerçevesinde gerçekleătirilmektedir.
ÖrneÛin; Müăterilerin olaÛan dãăã davranãălarãnãn tespit edilmesi ve
anomali analizi yapãlmasã için;
• Müăterinin daha önce alãăveriă yaptãÛã lokasyonlar (ăehir/ülke)
• KullandãÛã cihazlara ait bilgiler (IP, IMEI telefon modeli, açar tercihi,
iăletim sistemi, zararlã yazãlãm tespiti için kullandãÛã uygulamalar vb.)
• Yapmãă olduÛu para transferlerine iliăkin bilgiler (alãcã TCKN/YKN/VKN,
hesap/IBAN vb.) iălenebilmektedir.
4.2. Bankacãlãk Alanãnda Müăteri Gruplarãnãn (Segmentasyon)
Belirlenmesi Amacãyla
Bankalar nezdinde müăterilerin gruplandãrãlmasã temel olarak; müăterinin
tâbi olduÛu hizmet seviyesini belirlemeye, müăterinin bankalar ile olan
iliăkisini ve ürün, kanal kullanãmãnã anlamaya yönelik olarak müăteri
verilerinin deÛerlendirilmesi sürecidir.
Madde Bilinmiyor — nãn (Segmentasyon)
Belirlenmesi Amacãyla
Bankalar nezdinde müăterilerin gruplandãrãlmasã temel olarak; müăterinin
tâbi olduÛu hizmet seviyesini belirlemeye, müăterinin bankalar ile olan
iliăkisini ve ürün, kanal kullanãmãnã anlamaya yönelik olarak müăteri
verilerinin deÛerlendirilmesi sürecidir.
Müăterilerin gruplandãrãlmasã bu baÛlamda, bankalarãn farklã birimlerine
(Genel Müdürlük, Bölge ve Ăube) iliăkin süreçlerin, rollerin, hedeƼerin,
çalãăan sayãlarãnãn ve dolayãsãyla bütçelerin ve maliyetlerin belirlenmesinde
belirleyici unsurlar olmaktadãr. Gruplandãrma, bankalarãn faaliyetlerini
sürdürebilmeleri için gerekli organizasyonel ve mali deÛerlendirmeyi
yapmalarãnã, gelecek dönemler için öngörülerini oluăturmalarãnã
saÛlamaktadãr. Bu durum, ilgili kiăi iliăkilerinin yönetiminin yanã sãra, ilgili
kiăilerle uzun süreli iliăkiler kurulmasãna ve müăterilere ihtiyaçlarãna uygun
hizmet verilmesine yardãmcã olan bir eylemdir.
Tipik olarak, burada iălenen kiăisel veriler, ilgili kiăinin gelir ve gider
gibi bilgilerinden oluămaktadãr. Bu bilgilerin iălenmesi ile ilgili müăteri
50
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
gruplarãna doÛru ürün/hizmet sunulmasã, bankalarãn tabi olduÛu yasal
düzenlemeler doÛrultusunda, ƻnansal tüketicinin korunmasã adãna önem
arz etmektedir.
ÖrneÛin;
• Finansal gelir ve giderleri benzer olan kiăilerden oluăturulan gruplara
özel indirim, teklif veya ürün sunulabilmekte, her bir grup için özel
pazarlama seçenekleri oluăturulabilmektedir.
Bu esaslar belirlenirken bankalarca aăaÛãdaki örneklere benzer hususlar
dikkate alãnabilir.
• âlgili kiăilerin bankalardan aldãklarã ürün ve hizmetlerin sunulmasã için
gerekli olmasã nedeniyle elde edilmiă (sözleămenin ifasã için gerekli
olan) veri kümesinin kullanãlmasã
Madde Bilinmiyor — abilmektedir.
Bu esaslar belirlenirken bankalarca aăaÛãdaki örneklere benzer hususlar
dikkate alãnabilir.
• âlgili kiăilerin bankalardan aldãklarã ürün ve hizmetlerin sunulmasã için
gerekli olmasã nedeniyle elde edilmiă (sözleămenin ifasã için gerekli
olan) veri kümesinin kullanãlmasã
• Kullanãlan verilerin veya segmentasyon analizi sonuçlarãnãn gerekli
teknik ve idari tedbirlerin alãnmasã suretiyle korunmasã ve banka
dãăãna çãkmasãnãn engellemesi
Burada yapãlan çalãămalarda, her bir olay bazãnda ölçülülük ve ilgili kiăinin
temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek esaslarã dikkate alãnmalãdãr.
4.3. Müăterilere Hitap Eden Ürün Hizmetlerin Tespiti Amacãyla
Çeăitli araătãrmalar, veri temelli ekonomide tüketici beklentilerinin
kendilerine özel ürün ve hizmetler sunulmasã olduÛunu göstermektedir.
Bu kapsamda, Bankanãn ƻnansal kaynaklarãnãn verimli kullanãmã ile
müăteri ihtiyacãnãn doÛru ăekilde karăãlanmasã ve müăteri memnuniyetinin
saÛlanmasãnda müăteriye uygun ürün ve hizmetlerin sunulmasã önemlidir.
Bankalar bu ihtiyaca istinaden;
i. âlgili kiăiler ile kurulan hizmet iliăkisi çerçevesi ile sãnãrlã olarak,
ii. âlgili kiăinin makul beklentisi çerçevesinde kalarak,
iii. Somut olay özelinde ilgili kiăinin de çãkarã olabileceÛini gözetmek
kaydãyla, sadece kullanãlan ürün/hizmetle ile ilgili (doÛrudan)
pazarlama yapãlmasã amacãyla, kiăisel veri iăleyebilmektedir.
51
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
AăaÛãda bu gibi durumlara örnekler verilmektedir:
• Müăteriden sözleăme gereÛince alãnan meslek bilgilerinden yola
çãkãlarak, kamu çalãăanlarãna sunulacak bir kampanyanãn sadece
kamu çalãăanlarãna ulaămasã saÛlanabilmektedir.
Madde Bilinmiyor — SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
AăaÛãda bu gibi durumlara örnekler verilmektedir:
• Müăteriden sözleăme gereÛince alãnan meslek bilgilerinden yola
çãkãlarak, kamu çalãăanlarãna sunulacak bir kampanyanãn sadece
kamu çalãăanlarãna ulaămasã saÛlanabilmektedir.
• Belirli ürünlere yönelik (kredi, mevduat hesabã) uygulanan
kampanyalarãn (indirim, avantaj, ilave taksit, puan vb.) sadece ilgili
ürünü kullanan müăterilere iletilmesi saÛlanabilmektedir.
• Müăteriler, banka ile kurduÛu iliăki çerçevesinde, banka nezdinde
bulunan ürün veya hizmetlerinin devamã niteliÛi taăãyan ürün/
hizmetlerin sunulmasãnã ve yeni koăullarãn kendilerine bildirilmesini
beklemektedir. Müăterinin yatãrãmãn açãkta kalmamasã için vadeli
hesap sözleămesinin vade sonunda müăteriye bildirilmesi ile muadil
bir ürün teklif edilebilmektedir.
• Otomatik ödeme talimatã vermek isteyen ve kredili mevduat hesabã
bulunmayan müăterilere, hesabãnda bakiye olmamasã halinde
ödemelerinde gecikmeye düămemesi için kredili mevduat hesabã
açãlmasãnã isteyip istemediÛinin sorulmasã
Bu aăamada kiăisel veri iăleme faaliyeti bakãmãndan deÛerlendirmeler
titizlikle yürütülmeli, kullanãlacak olan kiăisel veriler ölçülülük ilkesi
çerçevesinde; özel nitelikli verilerden arãndãrãlmãă ăekilde, müăterinin makul
beklentisiyle uyumlu ve sãnãrlã olarak belirlenmelidir.
Bunun saÛlanabilmesi için hukuka uygun olarak bankaca elde edilmiă
verilerin aydãnlatma metinlerinde belirtilmiă olmasã kaydãyla veri sorumlusu,
ilgili kiăiyi konu hakkãnda açãk olarak bilgilendirmiă olmalãdãr.
Tipik olarak, burada iălenen kiăisel veriler;
• âlgili kiăiler bankacãlãk ürün ve hizmetlerin sunulmasã veya kullanãlmasã
sãrasãnda kurulan doÛrudan temaslar kapsamãnda elde edilen,
• âçerisinde özel nitelikli kiăisel veri bulundurmayan,
• DoÛrudan müăterilerden edinilen kimlik, demograƻk ve iletiăim
Madde Bilinmiyor — , burada iălenen kiăisel veriler;
• âlgili kiăiler bankacãlãk ürün ve hizmetlerin sunulmasã veya kullanãlmasã
sãrasãnda kurulan doÛrudan temaslar kapsamãnda elde edilen,
• âçerisinde özel nitelikli kiăisel veri bulundurmayan,
• DoÛrudan müăterilerden edinilen kimlik, demograƻk ve iletiăim
bilgileri (örneÛin, yaăã, eÛitim durumu, nerede oturduÛu) ile
52
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
• âlgili kiăinin ürün/hizmet kullanãm bilgilerinden (örneÛin, iălem
detaylarãna girmeyecek veya hangi sektörlerde toplam ne kadar
alãăveriă yaptãÛã gibi toplulaătãrãlmãă iălem verileri) oluăabilecektir.
Yukarãdaki örneklerde yer verildiÛi ăekilde iălem yapãlmamasã müăterilere
kendileri ile ilgili olmayan tekliƼerin sunulmasã rahatsãzlãk verici düzeye
ulaăabileceÛinden aksi yönde uygulamalar ilgili kiăilerin temel hak ve
özgürlüklerinin ihlalini oluăturabilecektir.
Bu çerçevede yapãlan kiăisel veri iăleme faaliyetlerinde ilgili kiăinin aleyhine
bir sonuç doÛmasã halinde itiraz hakkãnã düzenlemiătir.[30] Bu hak, ilgili kiăi
meăru menfaat için veri sorumlusunun yaptãÛã denge testine müdahale
edebileceÛi alandãr. ilgili kiăinin temel hak ve hürriyetlerine zarar vermemesi
için veri sorumlusu proƻlleme neticesinde meăru menfaate dayalã olarak
yaptãÛã bir faaliyet olmasã halinde, ilgili kiăi ile iletiăime geçtiÛi anda itiraz
hakkãnã sunmasã önemlidir.
ÖrneÛin ilgili kiăiye reklam içerikli ileti gönderilmesi için “Ticari iletiăim ve
Ticari Elektronik iletiler Hakkãnda Yönetmelik” çerçevesinde kiăinin onay
vermiă olmasã kiăinin makul beklentisinin tespitinde de önemli bir ölçüt
olarak deÛerlendirilebilecektir.
4.4. Strateji Çalãămalarãnãn Yürütülmesi
Madde Bilinmiyor — erikli ileti gönderilmesi için “Ticari iletiăim ve
Ticari Elektronik iletiler Hakkãnda Yönetmelik” çerçevesinde kiăinin onay
vermiă olmasã kiăinin makul beklentisinin tespitinde de önemli bir ölçüt
olarak deÛerlendirilebilecektir.
4.4. Strateji Çalãămalarãnãn Yürütülmesi
Müăterilerin iyi analiz edilmesi, pazar stratejileri belirlenmesinde önemli
bir unsur olarak karăãmãza çãkmaktadãr. Bununla birlikte, ticari hayatta
ăirketlerin hizmet ve ürünlerini geliătirilebilmesi için müăterileri tanãma ve
anlama ihtiyacã içindedirler.
Bu kapsamda banka nezdindeki müăteri verileri yapay zekânãn devreye
girmesi ile iălenmektedir. Bu aăamanãn sonunda, kullanãlan kiăisel verilere
geri dönülmesi mümkün olmayan, bir baăka ifadeyle kiăisel veri içermeyen,
[30] Kanunun 11. maddesi çerçevesinde ilgili kiăi her zaman veri sorumlusuna baăvurarak kendisi
ile ilgili âălenen verilerin münhasãran otomatik sistemler vasãtasãyla analiz edilmesi suretiyle
kiăinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çãkmasãna itiraz etme hakkãna sahiptir.
53
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
genel davranãălarã gösteren bazã öngörülere ulaăãlmaktadãr.
Bankalarca bu öngörüler risk yönetimi, karlãlãk raporlarã, maliyetlerin
azaltãlmasã amacãyla kullanabildiÛi gibi bankanãn kitlesel olarak tüm
müăterileri için pazarlama stratejilerini belirleme gibi alanlarda etkin
yaklaăãmlar geliătirilmesinde kullanãlabilmektedir.
Söz konusu analizler, müăteri bazãnda aksiyon alãnma amacã güdülmeden
gerçekleătirilmekte, banka faaliyetlerinin iyileătirilmesi, idari süreçlerin
belirlenmesi ve yürütülmesi gibi amaçlara dayanmaktadãr. Stratejik analiz
sonuçlarãna göre müăteri bazãnda aksiyon alãnmasãnãn söz konusu olmasã
halinde, yeni amaç yönünden hukuki sebebin belirlenmesi zorunludur.
Madde Bilinmiyor — , banka faaliyetlerinin iyileătirilmesi, idari süreçlerin
belirlenmesi ve yürütülmesi gibi amaçlara dayanmaktadãr. Stratejik analiz
sonuçlarãna göre müăteri bazãnda aksiyon alãnmasãnãn söz konusu olmasã
halinde, yeni amaç yönünden hukuki sebebin belirlenmesi zorunludur.
ÖrneÛin; Bankalar hangi müăteri kitlesine hangi ürünlerin hitap
edeceÛini tespit etmek amacãyla, müăterilerin hangi ürünü aldãÛã, toplam
maliyetleri, nerede alãăveriă yapãldãÛã gibi davranãă hareketlerini içeren
veri tabanlarãnã inceleme ihtiyacãnda olabilmektedirler.
Bu kapsamda, hangi müăteri kitlesine ne tür ürün ve hizmetlerin
sunulabileceÛinin tahmin edilebilmesi ve etkin ürün kullanãmã
hedeƼemesinde en saÛlãklã sonuç veren yöntem olarak büyük veriye
dayalã otomatik karar alma mekanizmalarã tercih edilmektedir.
âlgili kiăilerin ürün kullanma davranãălarãnãn belirlenmesinde gerçek
kiăinin kimliÛine ihtiyaç duyulamamakla birlikte kiăisel veriler üzerinde
çalãăãlmasã gerekebilmektedir.
Otomatik Karar Alma Mekanizmalarãnda Dikkat Edilmesi Gereken Ölçütler
Nelerdir?
i. Hukuka uygun bir ăekilde elde edilmiă kiăisel verilerin, meăru amaçlar
çerçevesinde, kullanãlmasã öncesinde her somut olayãn özellikleri
göz önüne alãnarak ayrãca deÛerlendirilmesi önem arz etmektedir.
Bu noktada özellikle veri sorumlusu banka, daha haƻf bir müdahale
ile (anonim veri kullanarak vb.) istediÛi amaca ulaăabiliyorsa
burada gerçekleătirilen faaliyetin meăru menfaate dayandãÛãndan
bahsedilemeyecektir.
54
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
ii. âălenecek kiăisel verilerin türünü, niteliÛini, kaynaÛãnã ve miktarãnã
iii. deÛerlendirmeli gereksiz ve aăãrã iăleme faaliyetlerinin önü
Madde Bilinmiyor — ir.
54
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
ii. âălenecek kiăisel verilerin türünü, niteliÛini, kaynaÛãnã ve miktarãnã
iii. deÛerlendirmeli gereksiz ve aăãrã iăleme faaliyetlerinin önü
alãnmalãdãr. Bu baÛlamda mümkünse gerçek kiăisel verileri
modelleyen temsili veriler etkili bir çözüm olabilecektir. Veri
iălemede risk (etki analizi) deÛerlendirmesi, yapay zekânãn ve büyük
verinin özellikleri gözetilerek, daha hassas bir ăekilde yapãlmalãdãr.[31]
iv. Her durumda ilgili kiăinin gizliliÛinin korunmasãnãn saÛlanmasã için,
müăterinin kimliÛinin anonimleătirilmesi (anonymization) veya
takma adlã hale getirilmesi (pseudonymization) suretiyle kiăiye ait
verilerin iălenmesi yolu tercih edilmelidir.
v. Anonimleătirme, kiăisel verileri tanãmlamanãn muhtemel olmayan
bir forma dönüătürme sürecidir. Yaăayan bir bireye baÛlanamayan
anonimleătirilmiă veriler, KVKK’ya tabi deÛildir. Dolayãsãyla yapay
zekânãn oluăturduÛu öngörü anonim bir veri olsa dahi oluăan
bilgileri korunmasãna devam edilmeli, kontrollü eriăim ortamlarã
veya sãnãrlayãcã lisanslarãn kullanãlmasã ve benzeri yöntemlerin
uygulanmasã büyük titizlikle deÛerlendirilmelidir.
vi. Anonimleătirme sürecinde ilgili kiăinin kimliÛine iliăkin hiçbir bilgi
tutulmazken, dolaylã tanãmlayãcãlar ve/veya baÛlantãlar yoluyla ilgili
kiăileri tanãmlamak hala mümkün olabilmektedir. Kiăisel verilerin bir
veri kayãt sisteminde amaçla sãnãrlã olarak hukuka uygun iăleyiăinin
temini ile zararã ve ihlalleri engellemek için her türlü teknik ve idari
tedbirin alãnmasã, verilerin anonim olarak kullanãlmasãnã saÛlamak
her zaman veri sorumlusunun yükümlülüÛündedir.
Madde Bilinmiyor — abilmektedir. Kiăisel verilerin bir
veri kayãt sisteminde amaçla sãnãrlã olarak hukuka uygun iăleyiăinin
temini ile zararã ve ihlalleri engellemek için her türlü teknik ve idari
tedbirin alãnmasã, verilerin anonim olarak kullanãlmasãnã saÛlamak
her zaman veri sorumlusunun yükümlülüÛündedir.
Yapay zekânãn çãktãsã olan modellerin gerçek kiăilere uygulandãÛã ikinci
aăamaya geçildiÛinde, amaca baÛlã olarak yeniden bir hukuki sebep
deÛerlendirmesi yapãlmasã gerekmektedir. Bu aăama neticesinde oluăan
bilginin ilgili kiăi ile iliăkilendirilmek istenilmesi halinde, (örneÛin oluăturulan
proƻller ve modellere göre kiăiye özel ürün tekliƼeri yapãlmasã durumunda)
kiăinin KVKK uyarãnca uygun hukuka uygunluk sebebi bulunmasã zorunludur.
[31] Algoritmik Karar Verme ve Veri Korumasã Yapay Zeka Çalãăma Grubu, Ăubat 2020, (çevrimiçi), https://
www.istanbulbarosu.org.tr/ƻles/docs/AlgoritmikKararVermeveVeriKorumas%C4%B1022020.pdf
55
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
4.5. Müăteri Memnuniyetinin SaÛlanmasã
Gerek BDDK gerekse müăteriler tarafãndan bankalarãn tüketici ăikâyetlerini
ve müăteri iliăkilerini en iyi ăekilde yönetmeleri beklenmektedir. Bu
çalãămalar; veri iăleme ile analiz faaliyetleri ve iletiăimi kapsamaktadãr. Bu
kapsamda müăterinin ürün ve kanal kullanãm detaylarã, ăikâyet geçmiăi gibi
banka nezdinde tutulan veriler kullanãlabilmektedir. Bu bilgilerin, bankalarãn
sistemsel iăleyiăini devam ettirmek, müăteri aleyhine sonuç doÛurabilecek
hatalarã tespit etmek, düzeltmek ve bunlara karăã önlem almak amacãyla
iălenmesi sonucunda müăteri deneyimi iyileătirilerek müăteri memnuniyeti
de artãrãlmaktadãr.
Madde Bilinmiyor — tedir. Bu bilgilerin, bankalarãn
sistemsel iăleyiăini devam ettirmek, müăteri aleyhine sonuç doÛurabilecek
hatalarã tespit etmek, düzeltmek ve bunlara karăã önlem almak amacãyla
iălenmesi sonucunda müăteri deneyimi iyileătirilerek müăteri memnuniyeti
de artãrãlmaktadãr.
ÖrneÛin; müăterinin mobil bankacãlãk kanalãyla alakalã bir ăikayeti
neticesinde müăterinin mobil bankacãlãkta hangi menüleri kullandãÛã gibi
verilerden yola çãkãlarak müăteriye ăikayet sebebiyle alakalã tatmin edici
yanãtlarla dönülebilmesi ve genel kullanãcã deneyimi iyileătirilerek benzer
ăikayet sebeplerinin ortadan kaldãrãlmasã mümkün olmaktadãr.
Büyük veri teknolojisi ile metinlerin analiz edilmesi, soru-yanãt makineleri,
otomatik konuăma ve komut anlama, konuăma üretme, bilgi saÛlama gibi
baălãklardan faydalanabilmektedir.
ÖrneÛin; bankalar çeăitli iletiăim kanallarã üzerinden topladãklarã
(ses, metin, görüntü, video, davranãă, vb.) analiz edilebilir formata
dönüătürülerek veriyi anlamaya çalãămakta böylelikle metinler
içerisindeki referans kelimeler üzerinden ilgili kiăinin talepleri
anlaăãlmakta ve otomatik olarak ilgili kiăilerin talepleri karăãlanmaktadãr.
Bu analizlerin ilgili kiăiler ile pazarlama yapãlmasã ve ürün sunulmasã gibi
amaçlar ile eăleătirilmesinin (proƻlleme yapãlmasã) açãk rãza gerektiren bir
kiăisel veri iăleme faaliyetidir.
5- Bir Hakkãn Tesisi ve Korunmasã âçin Zorunlu Olma
Bankalarãn faaliyetlerini güvenli bir ăekilde yürütebilmesi maruz kaldãklarã
56
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
risklerin belirlenmesine ve yönetilmesine baÛlãdãr.[32] Bankanãn ticari
menfaatini güvende tutmak amacãyla, alacaklarãn tahsil edilmesi amacãyla
kredi borçlusu müăteri ile iletiăime geçmesi gerekebilmektedir.
Madde Bilinmiyor — LâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
risklerin belirlenmesine ve yönetilmesine baÛlãdãr.[32] Bankanãn ticari
menfaatini güvende tutmak amacãyla, alacaklarãn tahsil edilmesi amacãyla
kredi borçlusu müăteri ile iletiăime geçmesi gerekebilmektedir.
ÖrneÛin; Banka tarafãndan resmi bilgi paylaăãm platformlarãndan (Risk
Merkezi, vb.) veya BTK lisanslã kuruluălar üzerinden yapãlan ve TCKN
bazlã sorgular ile rehberlik hizmeti veren kuruluălardan temin edilen
telefon numaralarã bankalarãn alacaklarãnãn tahsili için idari ve yasal
takip aăamasãnda kullanãlabilmektedir. Bu durum, ilgili kiăiler açãsãndan
da kiăinin gecikmeye düăen borçlarãnã ödeyerek takibe düămemesine
hizmet edecektir.
Banka, yaptãÛã sorgulamalar ile elde ettiÛi iletiăim bilgilerini kullanarak ilgili
kiăilerle haberleămesi sãrasãnda gerekli kimlik doÛrulama mekanizmalarãnã
iăletmeli, müăteriye ait bilgilerin üçüncü kiăilerce ele geçirilmesini
önlemelidir.
6- Bankalarca âălenen Özel Nitelikli Kiăisel Veriler
6.1. Özel Nitelikli Kiăisel Veriler – Genel Olarak
6.1.1. Mevzuat
Özel nitelikli kiăisel veriler, 6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã
Kanunu’nun (“Kanun”) 6’ncã maddesinde sãnãrlã olarak sayãlmãătãr. Kanun’un
ilgili maddesine göre özel nitelikli kiăisel veriler, kiăilerin:
• ãrkã,
• etnik kökeni,
• siyasi düăüncesi,
• felseƻ inancã,
• dini, mezhebi veya diÛer inançlarã,
• kãlãk ve kãyafeti,
• dernek, vakãf ya da sendika üyeliÛi,
• saÛlãÛã,
• cinsel hayatã,
[32] Yaăar Alãcã, Bankacãlãk Kanunu Ăerhi, Cilt II, On iki Levha Yayãncãlãk, âstanbul 2017, s. 893.
57
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
• ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri,
• biyometrik ve genetik verileridir.
Madde Bilinmiyor — erhi, Cilt II, On iki Levha Yayãncãlãk, âstanbul 2017, s. 893.
57
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
• ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri,
• biyometrik ve genetik verileridir.
Dolayãsãyla, özel nitelikli kiăisel verilerin kãyas yoluyla geniăletilmesi
mümkün deÛildir.
Kanun, söz konusu verilere özel bir önem atfetmekte ve bu verilerle ilgili
daha sãkã bir düzenleme getirmektedir. Zira, bu veriler baăkalarã tarafãndan
öÛrenildiÛi takdirde ilgili kiăinin maÛdur olabilmesine veya ayrãmcãlãÛa
maruz kalabilmesine neden olabilecek nitelikte veriler olmalarã dikkate
alãnmakta ve bu tür veriler özel nitelikli veri olarak kabul edilmektedir.
Bu doÛrultuda Kanun uyarãnca Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun (“Kurul”)
31 Ocak 2018 Tarihli ve 2018/10 Sayãlã Kararã[33] ile belirlenen yeterli önlemler
alãnmaksãzãn özel nitelikli verilerin iălenememesi öngörülmekte, ayrãca
Kanun’un 6’ncã maddesinin ikinci fãkrasãnda özel nitelikli kiăisel verilerin,
ilgilinin açãk rãzasã olmaksãzãn iălenmesinin yasak olduÛu hükme baÛlanmãă
olup 6’ncã maddenin üçüncü fãkrasãnda ise tahdidi olarak sayãlan ăartlarãn
varlãÛã halinde, yeterli önlem alãnmasã ăartã baki kalmak kaydãyla ilgili kiăinin
açãk rãzasã aranmaksãzãn özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesine imkân
tanãnmaktadãr.
Buna göre;
a) âlgili kiăinin açãk rãzasãnãn olmasã,
b) Kanunlarda açãkça öngörülmesi,
c) Fiili imkânsãzlãk nedeniyle rãzasãnã açãklayamayacak durumda
Madde Bilinmiyor — çãk rãzasã aranmaksãzãn özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesine imkân
tanãnmaktadãr.
Buna göre;
a) âlgili kiăinin açãk rãzasãnãn olmasã,
b) Kanunlarda açãkça öngörülmesi,
c) Fiili imkânsãzlãk nedeniyle rãzasãnã açãklayamayacak durumda
bulunan veya rãzasãna hukuki geçerlilik tanãnmayan kiăinin,
kendisinin ya da bir baăkasãnãn hayatã veya beden bütünlüÛünün
korunmasã için zorunlu olmasã,
ç) âlgili kiăinin alenileătirdiÛi kiăisel verilere iliăkin ve alenileătirme
iradesine uygun olmasã,
[33] “Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesinde Veri Sorumlularãnca Alãnmasã Gereken Yeterli
Önlemler” ile ilgili Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 31 Ocak 2018 tarihli ve 2018/10 sayãlã Kararã,
www.kvkk.gov.tr
58
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
d) Bir hakkãn tesisi, kullanãlmasã veya korunmasã için zorunlu olmasã,
e) Sãr saklama yükümlülüÛü altãnda bulunan kiăiler veya yetkili kurum
ve kuruluălarca, kamu saÛlãÛãnãn korunmasã, koruyucu hekimlik,
tãbbi teăhis, tedavi ve bakãm hizmetlerinin yürütülmesi ile saÛlãk
hizmetlerinin planlanmasã, yönetimi ve ƻnansmanã amacãyla gerekli
olmasã,
f) âstihdam, iă saÛlãÛã ve güvenliÛi, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler ve
sosyal yardãm alanlarãndaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi
için zorunlu olmasã,
g) Siyasi, felsefî, dini veya sendikal amaçlarla kurulan vakãf, dernek ve
diÛer kâr amacã gütmeyen kuruluă ya da oluăumlarãn, tâbi olduklarã
mevzuata ve amaçlarãna uygun olmak, faaliyet alanlarãyla sãnãrlã
olmak ve üçüncü kiăilere açãklanmamak kaydãyla; mevcut veya eski
üyelerine ve mensuplarãna veyahut bu kuruluă ve oluăumlarla düzenli
olarak temasta olan kiăilere yönelik olmasã, halinde iălenmeleri
mümkündür.
Madde Bilinmiyor — mevzuata ve amaçlarãna uygun olmak, faaliyet alanlarãyla sãnãrlã
olmak ve üçüncü kiăilere açãklanmamak kaydãyla; mevcut veya eski
üyelerine ve mensuplarãna veyahut bu kuruluă ve oluăumlarla düzenli
olarak temasta olan kiăilere yönelik olmasã, halinde iălenmeleri
mümkündür.
Her halükarda ilgili kiăiler, Kanun’un 10’uncu maddesinde ve Aydãnlatma
YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkãnda
TebliÛ’de[34] düzenlenen hükümlere uygun ăekilde bankalar tarafãndan
kiăisel verilerinin iălenmesi hakkãnda aydãnlatãlmalãdãr.[35]
Öte yandan, Kanun’un 4’üncü maddesi, veri sorumlularãnãn tüm kiăisel
veri iăleme faaliyetlerinde uyum saÛlamakla yükümlü olduÛu genel
ilkeleri ortaya koymaktadãr. Özel nitelikli kiăisel verilerin hassasiyeti göz
önünde bulundurulduÛunda; genel ilkelere uyum, söz konusu verilerin
iălenmesinde ayrãca önem arz etmektedir. Bu kapsamda, özel nitelikli
[34] 30356 sayãlã Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde Uygulanacak Usul ve
Esaslar Hakkãnda TebliÛ, 2018
[35] Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkãnda
TebliÛ’in 5’inci maddesi uyarãnca ilgili kiăinin açãk rãzasãna veya Kanun’daki diÛer iăleme
ăartlarãna baÛlã olarak kiăisel veri iălendiÛi her durumda aydãnlatma yükümlülüÛü yerine
getirilmesi ve kiăisel veri iăleme faaliyetinin açãk rãza ăartãna dayalã olarak gerçekleătirilmesi
halinde, aydãnlatma yükümlülüÛü ve açãk rãzanãn alãnmasã iălemlerinin ayrã ayrã yerine getirilmesi
gerekmektedir. Bu bakãmdan, iăbu çalãămada yer alan özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi
bakãmãndan önerilen iyi uygulama örnekleri kapsamãnda aydãnlatma yükümlülüÛünün yerine
getirilmesine ayrãca yer verilmeyecektir.
59
Madde Bilinmiyor — ălemlerinin ayrã ayrã yerine getirilmesi
gerekmektedir. Bu bakãmdan, iăbu çalãămada yer alan özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi
bakãmãndan önerilen iyi uygulama örnekleri kapsamãnda aydãnlatma yükümlülüÛünün yerine
getirilmesine ayrãca yer verilmeyecektir.
59
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
kiăisel veri iălenmesini gerektiren her türlü veri iăleme faaliyetinde “kiăisel
verilerin iălendikleri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã ve ölçülü olma” ilkelerinin
gözetilmesi esastãr. Nitekim, özel nitelikli verilerin iălenmesi kapsamãnda
“ölçülülük” kavramã, Kurul’un 2019/81[[36]ve 2019/165[37] sayãlã Kararlarãnda
detaylã bir ăekilde ele alãnmãătãr. Bu kapsamda, ölçülülük ilkesi uyarãnca
veri sorumlularãnãn, ilgili kiăilerden süreç özelinde hedeƼenen meăru
amaçlara ulaămak için minimum düzeyde veri talep etmesi ve gerekli
olmayan veri iălemeden kaçãnmasã gerekmektedir. Bununla birlikte,
kiăisel verilerin iălenmesi, Kanunun 6’ncã maddesinde yer alan iăleme
ăartlarãndan biri olsa dahi ölçüsüz nitelikte bir kiăisel veri iăleme faaliyetini
meărulaătãrmamaktadãr. Bu doÛrultuda, özel nitelikli kiăisel verilerin
iălenmesi sãrasãnda genel ilkelere uyuma azami hassasiyet gösterilmesi
gerekmektedir. ÖrneÛin bir iă yerinde insan kaynaklarã birimince çalãăanlarãn
mali haklarãnãn belirlenebilmesi için sendika üyeliÛi verisinin alãnmasã
ölçülü kabul edilecekken, aynã iă yerinin AR-GE birimince söz konusu verinin
alãnmasã ölçülü olarak kabul edilmeyecektir.[38]
6.1.2. Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesinde Alãnmasã Gereken
Yeterli Önlemler
Madde Bilinmiyor — nãn belirlenebilmesi için sendika üyeliÛi verisinin alãnmasã
ölçülü kabul edilecekken, aynã iă yerinin AR-GE birimince söz konusu verinin
alãnmasã ölçülü olarak kabul edilmeyecektir.[38]
6.1.2. Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesinde Alãnmasã Gereken
Yeterli Önlemler
Kanun’un 6’ncã maddesinin dördüncü fãkrasã uyarãnca özel nitelikli kiăisel
verilerin iălenmesinde, Kurul tarafãndan belirlenen yeterli önlemlerin
alãnmasã ăarttãr. Bu kapsamda, özel nitelikli kiăisel veri iăleyen veri
sorumlularã tarafãndan alãnmasã gereken yeterli önlemler, Kurul’un 31 Ocak
2018 tarihli ve 2018/10 sayãlã Kararã[39] ile belirlenmiătir. Buna göre, veri
sorumlularã tarafãndan:
[36] Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 25/03/2019 Tarihli ve 2019/81 Sayãlã Karar Özeti, www.kvkk.
gov.tr
[37] Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 31/05/2019 Tarihli ve 2019/165 sayãlã Karar Özeti, www.
kvkk.gov.tr
[38] Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanunu Hakkãnda Sãkça Sorulan Sorular Dökümanã- Kiăisel
verilerin iălendikleri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã ve ölçülü olmasã ilkesi ne anlama gelir sorusuna
verilen cevap.
[39] “Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesinde Veri Sorumlularãnca Alãnmasã Gereken Yeterli
Önlemler” ile ilgili Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 31 Ocak 2018 tarihli ve 2018/10 sayãlã Kararã
60
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
(1) Özel nitelikli kiăisel verilerin güvenliÛine yönelik sistemli, kurallarã net
bir ăekilde belli, yönetilebilir ve sürdürülebilir ayrã bir politika ve prosedür
belirlenmelidir.
(2) Özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi süreçlerinde yer alan çalãăanlara
yönelik,
a) Kanun ve buna baÛlã yönetmelikler ile özel nitelikli kiăisel veri
güvenliÛi konularãnda düzenli olarak eÛitimler verilmeli,
Madde Bilinmiyor — ürdürülebilir ayrã bir politika ve prosedür
belirlenmelidir.
(2) Özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi süreçlerinde yer alan çalãăanlara
yönelik,
a) Kanun ve buna baÛlã yönetmelikler ile özel nitelikli kiăisel veri
güvenliÛi konularãnda düzenli olarak eÛitimler verilmeli,
b) gizlilik sözleămeleri yapãlmalã,
c) verilere eriăim yetkisine sahip kullanãcãlarãn, yetki kapsamlarãnãn ve
süreleri net olarak tanãmlanmalã,
ç) periyodik olarak yetki kontrolleri gerçekleătirilmeli,
d) görev deÛiăikliÛi olan ya da iăten ayrãlan çalãăanlarãn bu alandaki
yetkileri derhal kaldãrãlmalã ve bu kapsamda kendisine tahsis edilen
envanter iade alãnmalãdãr.
(3) Özel nitelikli kiăisel verilerin iălendiÛi, muhafaza edildiÛi ve/veya
eriăildiÛi ortamlar, elektronik ortam ise:
a) veriler kriptograƻk yöntemler kullanãlarak muhafaza edilmeli,
b) kriptograƻk anahtarlar güvenli ve farklã ortamlarda tutulmalã,
c) veriler üzerinde gerçekleătirilen tüm hareketlerin iălem kayãtlarã
güvenli olarak loglanmalã,
ç) verilerin bulunduÛu ortamlara ait güvenlik güncellemeleri sürekli
takip edilmeli, gerekli güvenlik testleri düzenli olarak yapãlmalã/
yaptãrãlmalã, test sonuçlarã kayãt altãna alãnmalã,
d) verilere bir yazãlãm aracãlãÛã ile eriăiliyorsa bu yazãlãma ait kullanãcã
yetkilendirmeleri yapãlmalã, bu yazãlãmlarãn güvenlik testleri düzenli
olarak yapãlmalã/yaptãrãlmalã, test sonuçlarã kayãt altãna alãnmalã,
e) verilere uzaktan eriăim gerekiyorsa en az iki kademeli kimlik
doÛrulama sistemi saÛlanmalãdãr.
(4) Özel nitelikli kiăisel verilerin iălendiÛi, muhafaza edildiÛi ve/veya
eriăildiÛi ortamlar, ƻziksel ortam ise:
61
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — sistemi saÛlanmalãdãr.
(4) Özel nitelikli kiăisel verilerin iălendiÛi, muhafaza edildiÛi ve/veya
eriăildiÛi ortamlar, ƻziksel ortam ise:
61
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
a) özel nitelikli kiăisel verilerin bulunduÛu ortamãn niteliÛine göre yeterli
güvenlik önlemlerinin (elektrik kaçaÛã, yangãn, su baskãnã, hãrsãzlãk vb.
durumlara karăã) alãndãÛãndan emin olunmalã,
b) bu ortamlarãn ƻziksel güvenliÛinin saÛlanarak yetkisiz giriă çãkãălarã
engellenmelidir.
(5) Özel nitelikli kiăisel veriler aktarãlacak ise:
a) verilerin e-posta yoluyla aktarãlmasã gerekiyorsa ăifreli olarak
kurumsal e-posta adresiyle veya Kayãtlã Elektronik Posta (KEP) hesabã
kullanãlarak veriler aktarãlmalã,
b) verilerin taăãnabilir bellek, CD, DVD gibi ortamlar yoluyla aktarãlmasã
gerekiyorsa kriptograƻk yöntemlerle veriler ăifrelenmeli ve
kriptograƻk anahtar farklã ortamda tutulmalã,
c) farklã ƻziksel ortamlardaki sunucular arasãnda aktarma
gerçekleătiriliyorsa, sunucular arasãnda VPN kurularak veya sFTP
yöntemiyle veri aktarãmã gerçekleătirilmeli,
ç) verilerin kaÛãt ortamã yoluyla aktarãmã gerekiyorsa evrakãn çalãnmasã,
kaybolmasã ya da yetkisiz kiăiler tarafãndan görülmesi gibi risklere
karăã gerekli önlemler alãnmalã ve evrakã “gizlilik dereceli belgeler”
formatãnda gönderilmelidir.
(1) Yukarãda belirtilen önlemlerin yanã sãra Kiăisel Verileri Koruma
Kurumu’nun internet sitesinde yayãmlanan Kiăisel Veri GüvenliÛi
Rehberi’nde[40] belirtilen uygun güvenlik düzeyini temin etmeye
yönelik teknik ve idari tedbirler de dikkate alãnmalãdãr.
Madde Bilinmiyor — belgeler”
formatãnda gönderilmelidir.
(1) Yukarãda belirtilen önlemlerin yanã sãra Kiăisel Verileri Koruma
Kurumu’nun internet sitesinde yayãmlanan Kiăisel Veri GüvenliÛi
Rehberi’nde[40] belirtilen uygun güvenlik düzeyini temin etmeye
yönelik teknik ve idari tedbirler de dikkate alãnmalãdãr.
Ayrãca Kurum tarafãndan yayãnlanan Biyometrik Verilerin âălenmesinde
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlara âliăkin Rehber’de özel nitelikli verilerden
biyometrik verilerin iălenmesinde aăaÛãda yer alan ilkelere dikkat edilmesi
gerektiÛi belirtilmiătir:
• Temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunmamasã
• Baăvurulan yöntemin iăleme amacãna ulaăãlabilmesi bakãmãndan
[40] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, Kiăisel Veri GüvenliÛi Rehberi (Teknik ve âdari Tedbirler)
62
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
elveriăli olmasã, veri iăleme faaliyetinin ulaăãlmak istenen amaç için
uygun olmasã
• Biyometrik veri iăleme yönteminin ulaăãlmak istenen amaç
bakãmãndan gerekli olmasã
• Veri iălemeyle ulaăãlmak istenilen amaç ve aracãn arasãnda orantã
bulunmasã
• GerektiÛi süre kadar tutulmasã, gereklilik ortadan kalktãktan sonra söz
konusu verilerin gecikmeksizin/derhal imha edilmesi
• âăleme amacã doÛrultusunda sãnãrlã olmak üzere; veri sorumlularãnãn
Kanun’un 10’uncu maddesine uygun bir biçimde aydãnlatma
yükümlülüÛünü yerine getirmesi
• Açãk rãzanãn gerekmesi halinde ilgili kiăilerin açãk rãzalarãnãn Kanun’a
uygun ăekilde alãnmãă olmasã
6.2. Bankacãlãk Sektöründe Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesi
Bankacãlãk faaliyetleri kapsamãnda yoÛun olarak iălenen özel nitelikli kiăisel
verilere iliăkin detaylã bilgiler aăaÛãda açãklanmaktadãr.
6.2.1. Kimlik Belgesi Suretleri
Madde Bilinmiyor — ilde alãnmãă olmasã
6.2. Bankacãlãk Sektöründe Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesi
Bankacãlãk faaliyetleri kapsamãnda yoÛun olarak iălenen özel nitelikli kiăisel
verilere iliăkin detaylã bilgiler aăaÛãda açãklanmaktadãr.
6.2.1. Kimlik Belgesi Suretleri
Bankalar tarafãndan gerçekleătirilen iălemlerde kiăilerden kimlik belgesi
sureti alãnmasã; Bankacãlãk mevzuatã gereÛi kimlik tespitinin zorunluluÛu
nedeni ile gerçekleătirilmekte olan faaliyetlerdendir.
5549 Sayãlã Suç Gelirlerinin Aklanmasãnãn Önlenmesi Hakkãnda Kanun’un
27’nci maddesine dayanãlarak oluăturulan 09 Ocak 2008 tarihli ve 26751
sayãlã Resmi Gazete’de yayãmlanan Suç Gelirlerinin Aklanmasãnãn ve
Terörün Finansmanãnãn Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkãnda Yönetmelik’in
(“Yönetmelik”) 5’inci maddesi gereÛince bankalar, (i) sürekli iă iliăkisi
tesisinde tutar gözetmeksizin, (ii) iălem tutarã ya da birbiriyle baÛlantãlã
birden fazla iălemin toplam tutarã seksen beă bin TL veya üzerinde olduÛunda,
(iii) elektronik transferlerde iălem tutarã ya da birbiriyle baÛlantãlã birden
fazla iălemin toplam tutarã yedi bin beă yüz TL veya üzerinde olduÛunda, (v)
63
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
ăüpheli iălem bildirimini gerektiren durumlarda tutar gözetmeksizin ve/veya
(vi) daha önce elde edilen müăteri kimlik bilgilerinin yeterliliÛi ve doÛruluÛu
konusunda ăüphe olduÛunda tutar gözetmeksizin kimliÛe iliăkin bilgileri
almak ve bu bilgilerin doÛruluÛunu teyit etmek suretiyle müăterilerinin ve
müăterileri adãna veya hesabãna hareket edenlerin kimliÛini tespit etmek
zorundadãr.
Madde Bilinmiyor — gilerinin yeterliliÛi ve doÛruluÛu
konusunda ăüphe olduÛunda tutar gözetmeksizin kimliÛe iliăkin bilgileri
almak ve bu bilgilerin doÛruluÛunu teyit etmek suretiyle müăterilerinin ve
müăterileri adãna veya hesabãna hareket edenlerin kimliÛini tespit etmek
zorundadãr.
Yönetmelik’in 6’ncã maddesi gereÛince ise gerçek kiăilerin kimlik tespitinde,
ilgilinin adã, soyadã, doÛum yeri ve tarihi, uyruÛu, kimlik belgesinin türü ve
numarasã, adresi ve imza örneÛi, iă ve mesleÛine iliăkin bilgiler, varsa telefon
numarasã, faks numarasã, elektronik posta adresi ile Türk vatandaălarã için
bu bilgilere ilave olarak anne, baba adã ve T.C. kimlik numarasã alãnãr. âlgilinin
adã, soyadã, doÛum tarihi, T.C. kimlik numarasã ve kimlik belgesinin türü ve
numarasãna iliăkin bilgilerin doÛruluÛu ise (a) Türk uyruklular için T.C. nüfus
cüzdanã, T.C. sürücü belgesi veya pasaport ile üzerinde T.C. kimlik numarasã
bulunan ve özel kanunlarãnda resmi kimlik hükmünde olduÛu açãkça
belirtilen kimlik belgeleri ve (b) Türk uyruklu olmayanlar için pasaport,
ikamet belgesi veya Bakanlãkça [Hazine ve Maliye BakanlãÛã] uygun görülen
kimlik belgesi üzerinden teyit edilir. Yetkililerce istenildiÛinde sunulmak
üzere teyide esas kimlik belgelerinin asãllarãnãn veya noterce onaylanmãă
suretlerinin ibrazã sonrasã okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü
alãnãr yahut kimliÛe iliăkin bilgiler kaydedilir.
Madde Bilinmiyor — ã] uygun görülen
kimlik belgesi üzerinden teyit edilir. Yetkililerce istenildiÛinde sunulmak
üzere teyide esas kimlik belgelerinin asãllarãnãn veya noterce onaylanmãă
suretlerinin ibrazã sonrasã okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü
alãnãr yahut kimliÛe iliăkin bilgiler kaydedilir.
Bu kapsamda, bankalarca kimlik teyidi amacãyla iălem gerçekleătiren
kiăilerden alãnan kimlik belgesi suretleri, Kanun kapsamãnda özel nitelikli
kiăisel veriler olarak sayãlan bir kãsãm verileri içerebilmektedir. ÖrneÛin,
nüfus cüzdanlarãnãn eski versiyonlarãnda (pembe/mavi nüfus cüzdanlarãnda)
arka yüzde ‘din’ ve ‘kan grubu’ haneleri bulunmaktadãr. Bir baăka kimlik tipi
olan ehliyetlerde ise kan grubu bilgisi ve (eski tip ehliyetlerde) “kullandãÛã
cihaz ve protezler” bilgisi yer almaktadãr.
Bu verilerin, bankalarca kimlik tespitinin teyidi amacãyla ilgili kiăinin din
ve kan grubu gibi özel nitelikli kiăisel verilerini de içeren arkalã önlü kimlik
görüntüsünün talep edilmesi, Kanunun “Genel âlkeler” baălãklã 4 üncü
64
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
maddesinde düzenlenen “iălendikleri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã ve ölçülü
olma” ilkesine uygun olmadãÛã gibi, Kanunun özel nitelikli kiăisel verilerin
iălenmesini düzenleyen 6 ncã maddesine de uygun olmayacaÛãndan söz
konusu kiăisel verileri içeren kãsãmlarãn maskelenmesi uygun olacaktãr.
Kimlik Belgesi Sureti Formatãnda Alãnan Verilere âliăkin âyi Uygulama
Önerileri:
Bankalar kimlik belgesi sureti alãnan süreçlerini gözden geçirir ve ilgili
mevzuata uyum kapsamãnda gerekli ise süreçlerini revize eder. Bu
kapsamda:
• Kimlik belgesinde bulunan özel nitelikli verilerin Kanun’un 6’ncã
Madde Bilinmiyor — ãr.
Kimlik Belgesi Sureti Formatãnda Alãnan Verilere âliăkin âyi Uygulama
Önerileri:
Bankalar kimlik belgesi sureti alãnan süreçlerini gözden geçirir ve ilgili
mevzuata uyum kapsamãnda gerekli ise süreçlerini revize eder. Bu
kapsamda:
• Kimlik belgesinde bulunan özel nitelikli verilerin Kanun’un 6’ncã
maddesinde yer alan özel nitelikli kiăisel veri iăleme ăartlarã
bulunmaksãzãn iălenmemesi gerekir.
• Mümkün olmasã halinde kimlik belgesinde yer alan özel nitelikli
verilerin iălenmeden sadece kimlik belgesinin ön yüzü/ilgili sayfasã
ile iălem yapãlmalãdãr.
• Bankanãn ilgili süreçlerinde kimlik belgesi suretinde yer alan özel
nitelikli kiăisel veriler, kimlik tespiti harici bir amaçla iăleniyor ise ve
bu amaçla özel nitelikli kiăisel veri iălenmesine iliăkin olarak Kanun’un
6’ncã maddesinde yer alan özel nitelikli kiăisel veri iăleme ăartlarã
bulunmuyor ise kimlik fotokopisindeki özel nitelikli veri hanelerinin
karartãlmasãna ya da söz konusu verilerin kullanãlmamasãna yönelik
teknik ve idari tedbirler alãnmalãdãr.
Bu baălãk altãnda belirtilen hususlar, kimlik belgesi suretlerinin alãndãÛã
vekâletnameler ve imza sirkülerleri için de geçerlidir.
6.2.2. SaÛlãk Raporlarã
SaÛlãk verileri Kanunun 6 ncã maddesinin üçüncü fãkrasã kapsamãnda
yer alan öze nitelikli Kiăisel verilerin iălenmesi ăartlarãna uygun olarak
iălenebilecektir.
65
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
ÖrneÛin:
Madde Bilinmiyor — un 6 ncã maddesinin üçüncü fãkrasã kapsamãnda
yer alan öze nitelikli Kiăisel verilerin iălenmesi ăartlarãna uygun olarak
iălenebilecektir.
65
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
ÖrneÛin:
5378 sayãlã Engelliler Hakkãnda Kanun’un 7’nci maddesi ve “Bankacãlãk
Hizmetlerinin EriăilebilirliÛine Dair Yönetmelik”in 4’üncü maddesinin
sekizinci ve dokuzuncu fãkralarã uyarãnca, %40 ve üzeri oranda engelli
olduÛuna iliăkin belgenin aslãnã veya banka tarafãndan onaylanacak
suretini müăterisi olduÛu bankaya ibraz eden ayãrt etme gücüne sahip
kiăilerin engelli kabul edilerek, iăbu Yönetmelikte tanãnan haklardan
yararlanacaÛã hüküm altãna alãnmãătãr. Söz konusu düzenleme uyarãnca,
bankalarãn bu kapsamda belge ileten engelli müăterilerin engel
durumuna iliăkin bilgi ve belgeleri tutma yükümlülüÛü bulunmaktadãr.
Bununla birlikte, 6698 sayãlã Kanun’un 6’ncã maddesi uyarãnca
anãlan Yönetmelik kapsamãnda engellik durumunun bankalarca
kayãt altãna alãnmasã özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesi olarak
deÛerlendirilebilecek olup, bu kapsamda Kanun’un 6’ncã maddesinde
öngörülen veri iăleme ăartlarãnãn yerine getirilmesi gerekmektedir.
SaÛlãk Verilerinin âălenmesine âliăkin âyi Uygulama Önerisi:
Bankalar müăterilerine iliăkin saÛlãk verilerinin iălendiÛi süreçlerini
gözden geçirir ve ilgili mevzuata uyum kapsamãnda gerekli ise süreçlerini
revize eder. Bu kapsamda:
• Mevcut durumda saÛlãk verilerinin iălendiÛi süreçlerde iăleme
ăartlarãna uyulup uyulmadãÛãnãn kontrolünü saÛlamalãdãr.
• SaÛlãk verilerinin ilgili süreç özelinde gerçekleătirilmesi hedeƼenen
Madde Bilinmiyor — nda gerekli ise süreçlerini
revize eder. Bu kapsamda:
• Mevcut durumda saÛlãk verilerinin iălendiÛi süreçlerde iăleme
ăartlarãna uyulup uyulmadãÛãnãn kontrolünü saÛlamalãdãr.
• SaÛlãk verilerinin ilgili süreç özelinde gerçekleătirilmesi hedeƼenen
amaçlar kapsamãnda iălenmesine yönelik iăleme ăartlarã
bulunmamakta ise saÛlãk verileri iălenmemelidir.
• Açãk rãza gerektiren veri iăleme faaliyetlerine yönelik olarak ise açãk
rãza beyanãnãn açãk rãza unsurlarãna uygun ăekilde alãnãp alãnmadãÛãnãn
kontrolü saÛlanmalãdãr.
6.2.3. Adli Sicil Kayãtlarã ve Ceza Mahkumiyeti ve Güvenlik
Tedbirleriyle âlgili Mahkeme Kararlarã
Ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili kiăisel verilerin Kanun 6’ncã
66
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
maddesinin üçüncü fãkrasãnda yer alan veri iăleme ăartlarãnãn bulunmasã
halinde iălenmesi mümkündür
Bankalarãn uygulamalarãnda mahkeme kararlarãnda yer alan bilgiler özellikle
iki durumda iălenebilmektedir:
• Müăterilerin (örneÛin çek yasaklãlãÛã) bilgileri risk deÛerlendirmesi
süreçlerinde kullanãlmaktadãr,
• Çalãăan adaylarãndan ise iăe giriălerde, iăe alãm sürecinin bir parçasã
olarak adli sicil kayãtlarã istenmektedir.
Madde Bilinmiyor — iki durumda iălenebilmektedir:
• Müăterilerin (örneÛin çek yasaklãlãÛã) bilgileri risk deÛerlendirmesi
süreçlerinde kullanãlmaktadãr,
• Çalãăan adaylarãndan ise iăe giriălerde, iăe alãm sürecinin bir parçasã
olarak adli sicil kayãtlarã istenmektedir.
5941 sayãlã Çek Kanunu’nun 2. maddesine göre “Bankalar, çek hesabã açãlmasã
ile ilgili olarak bu Kanunla kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine
getirirken, çek hesabã açtãrmak isteyenin yasaklã olup olmadãÛãnã bu Kanun
hükümlerine göre araătãrãrlar” ve “Bankalar, çek hesabã açtãrmak isteyenlerin
yasaklãlãk durumuna iliăkin Risk Merkezi ile adli sicil kayãtlarãnã … hesabãn
kapatãldãÛã tarihten itibaren on yãl süreyle saklamakla yükümlüdür.” Buna
göre, bankanãn çek hesabã açmak isteyen müăterilerinin adli sicil kaydãnã
iălemesi ve bu kaydãn 10 yãl boyunca saklanmasã Kanun’un 6’ncã maddesinin
üçüncü fãkrasã uyrãnca kanunlarda açãkça öngörülmesi hukuki sebebine
dayalã olarak gerçekleătirilebilecektir.
Bankalar mahkeme kararlarãnda yer alan ceza mahkumiyeti ve güvenlik
tedbirleriyle ilgili kiăisel verilerin iălendiÛi süreçlerini gözden geçirir ve
ilgili mevzuata uyum kapsamãnda gerekli ise süreçlerini revize eder. Bu
kapsamda bankalarca;
• Çalãăan adaylarãnãn ceza mahkûmiyet (adli sicil) bilgilerinin istenmesi
Madde Bilinmiyor — nda yer alan ceza mahkumiyeti ve güvenlik
tedbirleriyle ilgili kiăisel verilerin iălendiÛi süreçlerini gözden geçirir ve
ilgili mevzuata uyum kapsamãnda gerekli ise süreçlerini revize eder. Bu
kapsamda bankalarca;
• Çalãăan adaylarãnãn ceza mahkûmiyet (adli sicil) bilgilerinin istenmesi
kanunlarda açãkça öngörülen bir süreç olmadãÛãndan bu bilgilerin
toplanmamasã tercih edilebilir.
• Çek yasaklãlãÛã deÛerlendirmesi yapãlabilmesi için müăterinin adli sicil
kaydã, ayrãca bir açãk rãza olmaksãzãn iălenebilecektir. Ancak adli sicil
kaydãnãn çek yasaklãlãÛã deÛerlendirmesi dãăãnda baăkaca bir amaç
için kullanãlmasã durumunda, söz konusu amaç kapsamãnda adli
sicil kaydã verilerin iălenmesi için ayrãca Kanun’un 6’ncã maddesinde
belirtilen özel nitelikli kiăisel veri iăleme ăartlarãndan en az birinin
mevcut olmasã gereklidir.
67
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
6.2.4. Çalãăanlarã SaÛlãk Verileri
SaÛlãk verileri Kanun’un 6’ncã maddesinin 3’üncü fãkrasãnda yer alan veri
iăleme ăartlarã kapsamãnda iălenebilecektir.
SaÛlãk Verilerinin âălenmesine âliăkin âyi Uygulama Önerileri:
Bankalar çalãăanlarãna iliăkin saÛlãk verilerinin iălendiÛi süreçlerini gözden
geçirir ve ilgili mevzuata uyum kapsamãnda gerekli ise süreçlerini revize
eder. Bu kapsamda bankalar:
Madde Bilinmiyor — amãnda iălenebilecektir.
SaÛlãk Verilerinin âălenmesine âliăkin âyi Uygulama Önerileri:
Bankalar çalãăanlarãna iliăkin saÛlãk verilerinin iălendiÛi süreçlerini gözden
geçirir ve ilgili mevzuata uyum kapsamãnda gerekli ise süreçlerini revize
eder. Bu kapsamda bankalar:
• Çalãăanlara iliăkin saÛlãk verileri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã ve ölçülü
olmak kaydãyla iălenir ve iă yeri hekimi, bazã departmanlarãn
çalãăanlarãn saÛlãk verilerine eriămesi gerekiyor ise, bu saÛlãk
bilgilerine iliăkin eriăim yetkilendirmesi / kãsãtlanmasã uygulanãr
ve banka içerisinde sadece belirli kiăilerin / departmanlarãn saÛlãk
verilerine hukuki sebebi ortaya konulmak suretiyle eriăebilmesi
saÛlanãr.
1. “Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesinde Veri Sorumlularãnca
Alãnmasã Gereken Yeterli Önlemler” ile ilgili Kiăisel Verileri Koruma
Kurulu’nun 31/01/2018 Tarihli ve 2018/10 Sayãlã Kararã gereÛi saÛlãk
verileri de dahil olmak üzere özel nitelikli veriler ăifrelenmiă bir
ăekilde muhafaza edilmeli, veriler üzerindeki hareketler loglanmalã,
eriăim yetkilendirmesi yapãlmalã ve Karar’da yer verilen diÛer
önlemler alãnmalãdãr.
2. Mevcut durumda, her halükarda, bankalarãn çalãăanlarãn saÛlãk
verilerini iălemesi gerekmesi sebebiyle, bankalar çalãăanãn açãk
rãzasãnã temin etmelidir.
6.2.5. Sigorta Acentesi Sãfatãyla Alãnan SaÛlãk
Sigorta acenteleri bir sözleăme ile baÛlã bulunduklarã sigorta ăirketlerinin
temsilcileridir. Sigorta faaliyetinde bulunacak olan bankalar, 5411 sayãlã
Bankacãlãk Kanunu’nun 3’üncü maddesinde tanãmlanan mevduat bankalarãve
68
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — sigorta ăirketlerinin
temsilcileridir. Sigorta faaliyetinde bulunacak olan bankalar, 5411 sayãlã
Bankacãlãk Kanunu’nun 3’üncü maddesinde tanãmlanan mevduat bankalarãve
68
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
katãlãm bankalarã ile kalkãnma ve yatãrãm bankalarãdãr. Sigorta Acenteleri
YönetmeliÛi 13’üncü maddesinde sigorta acenteliÛi yapacak bankalarãn ne
tür hukuki ve usulü yükümlülüklerinin olduÛu düzenlenmektedir.
Bankalar yukarã bahsi geçen mevzuat hükümleri uyarãnca sigorta acenteliÛi
sãfatãyla saÛlãk verileri iălemektedirler. Bu konu iălenmesi “Bankalarãn Acente
Sãfatãyla Hareket EttiÛi Durumlar” baălãÛã altãnda ayrãntãlã olarak açãklanmãătãr.
6.3. Kimlik DoÛrulamada Kullanãlan
Biyometrik verinin tanãmã Kanun’da yer almamaktadãr ancak Kiăisel Verileri
Koruma Kurumu (“Kurum”) tarafãndan yayãmlanmãă olan “Biyometrik
Verilerin âălenmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlara âliăkin Rehber”e
(“Rehber”) göre biyometrik veri kiăinin ƻzyolojik, ƻziksel veya davranãăsal
özellikleri gibi ayãrt edici özelliklerini veri iăleme sonucunda ortaya çãkaran
ve ortaya çãkarãlan özellikler kiăinin kimliÛini tanãmlamaya yarayan ya da
kiăinin kimliÛini doÛrulayan kiăisel verilerdir.
Rehber’e göre biyometrik veriler ƻzyolojik ve davranãăsal olarak iki türe
ayrãlmãătãr. Fizyolojik biyometrik veriler kiăinin parmak izi, retinasã, avuç içi,
yüzü, el ăekli, irisi gibi ƻzyolojik nitelikteki biyometrik verilerdir. Bunun yanã
sãra, kiăinin yürüyüă biçimi, klavyeye basãă biçimi, araba sürüă biçimi gibi
veriler ise Rehber’de davranãăsal biyometrik veriler olarak belirtilmiătir.
Madde Bilinmiyor — inin parmak izi, retinasã, avuç içi,
yüzü, el ăekli, irisi gibi ƻzyolojik nitelikteki biyometrik verilerdir. Bunun yanã
sãra, kiăinin yürüyüă biçimi, klavyeye basãă biçimi, araba sürüă biçimi gibi
veriler ise Rehber’de davranãăsal biyometrik veriler olarak belirtilmiătir.
Biyometrik veriler Kanun’un 6’ncã maddesinin 3’üncü fãkrasãnda yer alan
veri iăleme ăartlarã kapsamãnda iălenebilecektir. Ayrãca, veri iăleme ile
gerçekleătirilmesi istenen amaç arasãnda makul bir dengenin kurulmasã
gerekmektedir. Bu sebeple veriler iălenecekleri amacãn gerçekleătirilmesi
ile ölçülü olarak iălenmelidir. Bu kapsamda, kiăisel verilerin toplanmasã ve
iălenmesi sãrasãnda, kiăisel verilerin korunmasã hakkãna en az zarar verecek,
yani en uygun aracãn seçilmesi ölçülülük ilkesinin gereÛidir.
Burada belirtilmelidir ki 1 Nisan 2021 tarihli ve 31441 sayãlã Resmî Gazete’de
yayãmlanan Bankalarca Kullanãlacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine Ve
Elektronik Ortamda Sözleăme âliăkisinin Kurulmasãna âliăkin Yönetmelik’in
69
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — Gazete’de
yayãmlanan Bankalarca Kullanãlacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine Ve
Elektronik Ortamda Sözleăme âliăkisinin Kurulmasãna âliăkin Yönetmelik’in
69
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
8 inci maddesi uyarãnca “uzaktan kimlik tespiti sürecinde kiăinin yüzü
ile kimlik belgesi üzerinde yer alan fotoÛrafãn biyometrik karăãlaătãrmasã
yapãlãr”. Bahsi geçen bu yönetmelik uyarãnca bankalara, uzaktan müăteri
edinme süreçlerinde müăterilerin biyometrik verilerini iăleme yükümlülüÛü
getirilmiătir. YönetmeliÛin 6 ncã maddesine göre “uzaktan kimlik tespiti
sürecinde, kiăinin uzaktan kimlik tespitinin yapãlmasã amacãyla özel
nitelikli kiăisel verilerden sadece biyometrik verisi kullanãlabilir ve kiăinin
buna dair açãk rãzasã elektronik ortamda kayãt altãna alãnãr”. YönetmeliÛin
ilgili maddesi sebebiyle uzaktan müăteri edinme süreçlerinde iălenen
biyometrik veriler için Kanunun 6 ncã maddesi uyarãnca ilgili kiăilerden açãk
rãza alãnmasã gerekecektir. Ancak burada belirtilmelidir ki, ilgili yönetmelik,
bankalarã, uzaktan müăteri edinme sürecinde kiăilerin biyometrik verilerinin
iălenmesi için açãk rãza almakla yükümlü kãlmaktadãr. Rehbere göre
biyometrik verilerin iălendiÛi durumlarda veri sorumlularã, biyometrik
verilerin bulut sistemlerinde yalnãzca kriptograƻk yöntemler kullanãlarak
muhafaza edilmesi, biyometrik verilerin iălendiÛi yazãlãm üzerindeki
kullanãcã iălemlerinin izlenebilir ve sãnãrlanabilir olmasã, biyometrik çözümü
kullanamayan veya kullanmaya açãk rãzasã olmayan ilgili kiăiler için herhangi
bir kãsãtlama veya ek maliyet olmaksãzãn alternatif bir sistem saÛlanmasã
ve biyometrik veri iăleme sürecinde yer alan personel biyometrik verilerin
iălenmesi hususunda özel eÛitimler almasã gibi teknik ve idari tedbirleri
almalãdãr.
Madde Bilinmiyor — ullanamayan veya kullanmaya açãk rãzasã olmayan ilgili kiăiler için herhangi
bir kãsãtlama veya ek maliyet olmaksãzãn alternatif bir sistem saÛlanmasã
ve biyometrik veri iăleme sürecinde yer alan personel biyometrik verilerin
iălenmesi hususunda özel eÛitimler almasã gibi teknik ve idari tedbirleri
almalãdãr.
Burada belirtilmelidir ki, biyometrik veri iăleme faaliyeti Kanun’un 4’üncü
maddesindeki genel ilkelere aykãrãlãk teăkil etmemelidir. Kurul’un 2019 yãlãnda
vermiă olduÛu iki kararda[41], veri sorumlusu olan spor salonu ăirketinin,
spor salonuna giriă - çãkãălarda avuç içi okuma teknolojisinin kullanãlmasã
incelenmiătir. Buna göre Kurul, spor kulübünde giriă çãkãă kontrolünün
yapãlabilmesi ve kulüp hizmetlerinden faydalanmak isteyen kiăilere iliăkin
giriă kontrolünün alternatif yollar ile saÛlanmasã mümkün iken gerçekleăen
biyometrik veri iăleme faaliyetini Kanun’un 4’üncü maddesinde belirtilen
[41] Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 25/03/2019 Tarihli ve 2019/81 Sayãlã Karar ve 31/05/2019
Tarihli ve 2019/165 Sayãlã Karar Özeti
70
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
“kiăisel verilerin iălendikleri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã ve ölçülü olma” ilkesine
aykãrã bulmuătur.
Bahsi geçen karar ãăãÛãnda, biyometrik veri iălenen süreçlerde eÛer biyometrik
veri iălenmesi ile ulaăãlmak istenen amaca biyometrik veri iălenmeden
de ulaăãlmasã mümkün ise (ör: giriă-çãkãălarda avuç içi yerine kimlik kartã
kullanãlmasã), biyometrik veri iălenmesini gerektirmeyen alternatif bir yolun
tercih edilmesi uygun olacaktãr.
Madde Bilinmiyor — Ûer biyometrik
veri iălenmesi ile ulaăãlmak istenen amaca biyometrik veri iălenmeden
de ulaăãlmasã mümkün ise (ör: giriă-çãkãălarda avuç içi yerine kimlik kartã
kullanãlmasã), biyometrik veri iălenmesini gerektirmeyen alternatif bir yolun
tercih edilmesi uygun olacaktãr.
Kimlik DoÛrulamada Kullanãlan Biyometrik Veriler ile âlgili Kiăisel
Verilerin âălenmesine âliăkin âyi Uygulama Önerileri:
Bankalar kimlik doÛrulamada kullanãlan biyometrik veriler ile ilgili kiăisel
verilerin iălendiÛi süreçlerini gözden geçirir ve ilgili mevzuata uyum
kapsamãnda gerekli ise süreçlerini revize eder. Bu kapsamda bankalar:
• EÛer mümkün ise biyometrik veriler iălememelidir (örneÛin eÛer
kiăisel verilerin korunmasã hakkãna daha az zarar verecek baăka bir
araç mümkün ise biyometrik veriler toplanmamalãdãr).
• Mevcut durumda biyometrik verilerinin iălendiÛi süreçlerde mutlaka
Kanunun 6 ncã maddesi hükümlerine ve konuya iliăkin diÛer mevzuata
uyum saÛlanmalãdãr.
• Biyometrik verilerin iălendiÛi durumlarda, veri sorumlularãnca
Biyometrik Verilerin âălenmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlara
âliăkin Rehber’de belirtilen teknik ve idari tedbirler alãnmalãdãr.
71
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
VIII. Kiăisel Verilerin Aktarãlmasã
Kiăisel verilerin aktarãlmasã, 6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã
Kanunu’nun (“Kanun”) 3’üncü maddesinde iăleme tanãmã içerisinde yer
bulmaktadãr. Bununla birlikte, ayrãca Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddelerinde
özel olarak düzenlenerek iki baălãk altãnda ele alãnmãătãr.
Madde Bilinmiyor — arãlmasã, 6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã
Kanunu’nun (“Kanun”) 3’üncü maddesinde iăleme tanãmã içerisinde yer
bulmaktadãr. Bununla birlikte, ayrãca Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddelerinde
özel olarak düzenlenerek iki baălãk altãnda ele alãnmãătãr.
Belirtilen maddeler kapsamãnda hem kiăisel hem de özel nitelikli kiăisel
veriler yer almaktadãr. Kanun’un 8’inci maddesinde kiăisel verilerin
yurtiçinde aktarãlmasãna iliăkin hükümlere, 9 uncu maddesinde ise kiăisel
verilerin yurt dãăãna aktarãlmasãna iliăkin hükümlere yer verilmiătir.
Kanun’da yer alan düzenlemelere istinaden, verilerin hukuka uygun bir
ăekilde aktarãlabilmesi için belirtilen maddelerde yer alan ăartlarãn yerine
getirilmiă olmasã gerekir.
1. Kiăisel Verilerin Yurt âçinde Aktarãlmasã
Kanun’un 8’inci maddesinde, kiăisel verilerin yurt içinde aktarãlmasãna iliăkin
usul ve esaslar düzenlenmektedir.
Kanun’un kendi sistematiÛi içerisinde belirlenen genel ilkeler çerçevesinde
iălenmek üzere elde edilen kiăisel verilerin, 8’inci madde hükmü uyarãnca
ilgili kiăinin açãk rãzasã alãnmak suretiyle üçüncü kiăilere aktarãlabileceÛi
hüküm altãna almãătãr. Ancak, açãk rãza Kanundaki kiăisel veri iăleme
ăartlarãndan biridir ve diÛer kiăisel veri iăleme ăartlarãna göre karăãlaătãrmalã
bir üstünlüÛü bulunmamaktadãr. Açãk rãza veri iăleme faaliyetine hukukilik
kazandãran yegâne unsur deÛildir.
Kanun, kiăisel verilerin iălenmesi ile bu verilerin yurt içinde aktarãlmasã
bakãmãndan da aynã ăartlarã aramaktadãr. Dolayãsã ile kiăisel veriler ilgili
kiăinin açãk rãzasã aranmaksãzãn üçüncü kiăilere aktarãlabilecek, ancak
aktarãm için de Kanun’un 5’inci ve 6’ncã maddelerindeki ăartlarãn ayrãca
aranmasã gerekecektir.
72
Madde Bilinmiyor — bakãmãndan da aynã ăartlarã aramaktadãr. Dolayãsã ile kiăisel veriler ilgili
kiăinin açãk rãzasã aranmaksãzãn üçüncü kiăilere aktarãlabilecek, ancak
aktarãm için de Kanun’un 5’inci ve 6’ncã maddelerindeki ăartlarãn ayrãca
aranmasã gerekecektir.
72
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Buna göre, kiăisel veriler;
i. Kanunlarda açãkça öngörülmesi,
ii. Fiili imkânsãzlãk nedeniyle rãzasãnã açãklayamayacak durumda bulunan
veya rãzasãna hukuki geçerlilik tanãnmayan kiăinin kendisinin ya da bir
baăkasãnãn hayatã veya beden bütünlüÛünün korunmasã için zorunlu
olmasã,
iii. Bir sözleămenin kurulmasã veya ifasãyla doÛrudan doÛruya
ilgili olmasã kaydãyla, sözleămenin taraƼarãna ait kiăisel verilerin
iălenmesinin gerekli olmasã,
iv. Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüÛünü yerine getirebilmesi için
zorunlu olmasã,
v. âlgili kiăinin kendisi tarafãndan alenileătirilmiă olmasã,
vi. Bir hakkãn tesisi, kullanãlmasã veya korunmasã için veri iălemenin
zorunlu olmasã ve
vii. âlgili kiăinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydãyla,
veri sorumlusunun meăru menfaatleri için veri iălenmesinin zorunlu
olmasã durumlarãnda veri sorumlusu tarafãndan, ilgili kiăinin açãk
rãzasã alãnmaksãzãn yurt içindeki üçüncü kiăilere aktarãlabileceklerdir.
Kanunun 6 ncã maddesi uyarãnca, kiăilerin ãrkã, etnik kökeni, siyasi düăüncesi,
felseƻ inancã, dini, mezhebi veya diÛer inançlarã, kãlãk ve kãyafeti, dernek, vakãf
ya da sendika üyeliÛi, saÛlãÛã, cinsel hayatã, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik
tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri,
Madde Bilinmiyor — kökeni, siyasi düăüncesi,
felseƻ inancã, dini, mezhebi veya diÛer inançlarã, kãlãk ve kãyafeti, dernek, vakãf
ya da sendika üyeliÛi, saÛlãÛã, cinsel hayatã, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik
tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri,
a) âlgili kiăinin açãk rãzasãnãn olmasã,
b) Kanunlarda açãkça öngörülmesi,
c) Fiili imkânsãzlãk nedeniyle rãzasãnã açãklayamayacak durumda bulunan
veya rãzasãna hukuki geçerlilik tanãnmayan kiăinin, kendisinin ya
da bir baăkasãnãn hayatã veya beden bütünlüÛünün korunmasã için
zorunlu olmasã,
ç) âlgili kiăinin alenileătirdiÛi kiăisel verilere iliăkin ve alenileătirme
iradesine uygun olmasã,
d) Bir hakkãn tesisi, kullanãlmasã veya korunmasã için zorunlu olmasã,
e) Sãr saklama yükümlülüÛü altãnda bulunan kiăiler veya yetkili kurum
ve kuruluălarca, kamu saÛlãÛãnãn korunmasã, koruyucu hekimlik,
73
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
tãbbi teăhis, tedavi ve bakãm hizmetlerinin yürütülmesi ile saÛlãk
hizmetlerinin planlanmasã, yönetimi ve ƻnansmanã amacãyla gerekli
olmasã,
f) âstihdam, iă saÛlãÛã ve güvenliÛi, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler
ve sosyal yardãm alanlarãndaki hukuki yükümlülüklerin yerine
getirilmesi için zorunlu olmasã,
g) Siyasi, felsefî, dini veya sendikal amaçlarla kurulan vakãf, dernek ve
diÛer kâr amacã gütmeyen kuruluă ya da oluăumlarãn, tâbi olduklarã
mevzuata ve amaçlarãna uygun olmak, faaliyet alanlarãyla sãnãrlã
olmak ve üçüncü kiăilere açãklanmamak kaydãyla; mevcut veya
eski üyelerine ve mensuplarãna veyahut bu kuruluă ve oluăumlarla
düzenli olarak temasta olan kiăilere yönelik olmasã,
hâlindedyurt içindeki üçüncü kiăilere aktarãlabilecektir.
Madde Bilinmiyor — olmak, faaliyet alanlarãyla sãnãrlã
olmak ve üçüncü kiăilere açãklanmamak kaydãyla; mevcut veya
eski üyelerine ve mensuplarãna veyahut bu kuruluă ve oluăumlarla
düzenli olarak temasta olan kiăilere yönelik olmasã,
hâlindedyurt içindeki üçüncü kiăilere aktarãlabilecektir.
Ayrãca özel nitelikli kiăisel verilerin iălenmesine iliăkin yeterli önlemler ise
07.03.2018 tarihli ve 30353 sayãlã Resmî Gazete’de yayãmlanan 31.01.2018
tarihli ve 2018/10 sayãlã Kurul Kararã[42] ile belirlenmiătir. Bununla birlikte,
Kanun’un 8’inci maddesinin üçüncü fãkrasãnda kiăisel verilerin yurt içinde
aktarãlmasãna iliăkin diÛer kanunlarda yer alan hükümlerin saklã olduÛu
düzenlenmiătir.
Bu noktada ifade edilmesinde fayda görülmektedir ki, 5411 sayãlã Bankacãlãk
Kanununun “Sãrlarãn saklanmasã” baălãklã 73 üncü maddesinin üçüncü
fãkrasãnda diÛer kanunlarãn emredici hükümleri saklã kalmak kaydãyla,
müăteri sãrrã niteliÛindeki bilgilerin anãlan maddede belirtilen sãr saklama
yükümlülüÛünden istisna tutulan hâller haricinde, 6698 sayãlã Kanun
uyarãnca müăterinin açãk rãzasã alãnsa dahi, müăteriden gelen bir talep
ya da talimat olmaksãzãn yurt içindeki ve yurt dãăãndaki üçüncü kiăilerle
paylaăãlamayacaÛã ve bunlara aktarãlamayacaÛã hükme baÛlanmãătãr.
Bununla birlikte, 04.06.2021 tarihli ve 31501 sayãlã Resmî Gazetede yayãmlanan
Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik ile müăteri sãrrã
niteliÛindeki bilgilerin paylaăãm ve aktarãmlarãna iliăkin kapsam, ăekil, usul
ve esaslarã belirlenmiătir.
Madde Bilinmiyor — , 04.06.2021 tarihli ve 31501 sayãlã Resmî Gazetede yayãmlanan
Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik ile müăteri sãrrã
niteliÛindeki bilgilerin paylaăãm ve aktarãmlarãna iliăkin kapsam, ăekil, usul
ve esaslarã belirlenmiătir.
[42] “Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesinde Veri Sorumlularãnca Alãnmasã Gereken Yeterli
Önlemler” ile ilgili Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 31.01.2018 tarihli ve 2018/10 sayãlã Kararã,
https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/4110/2018-10
74
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Dolayãsãyla, 6698 sayãlã Kanunun gerek 4’üncü maddesinin 1’inci fãkrasãnda
yer verilen “Kiăisel veriler, ancak bu Kanunda ve diÛer kanunlarda öngörülen
usul ve esaslara uygun olarak iălenebilir.” gerek 8’inci maddesinin 3’üncü
fãkrasãnda öngörülen “Kiăisel verilerin aktarãlmasãna iliăkin diÛer kanunlarda
yer alan hükümler saklãdãr.” hükümleri uyarãnca müăteri sãrrã niteliÛindeki
kiăisel verilerin aktarãmã bakãmãndan 5411 sayãlã Kanunda öngörülen mezkûr
düzenleme ile anãlan Yönetmelik hükümlerinin göz önünde bulundurulmasã
gerekmektedir.
Madde Bilinmiyor — Ûer kanunlarda
yer alan hükümler saklãdãr.” hükümleri uyarãnca müăteri sãrrã niteliÛindeki
kiăisel verilerin aktarãmã bakãmãndan 5411 sayãlã Kanunda öngörülen mezkûr
düzenleme ile anãlan Yönetmelik hükümlerinin göz önünde bulundurulmasã
gerekmektedir.
Öte yandan belirtmek gerekir ki, veri sorumlusu sãfatãna sahip bir tüzel
kiăiliÛin bünyesinde gerçekleăen veri aktarãmã, üçüncü kiăiye yapãlan aktarãm
olarak deÛerlendirilemeyecek; kiăisel verilerin, bir tüzel kiăiliÛin bünyesinde
faaliyet gösteren çalãăanlar veya farklã birimler arasãnda el deÛiătirmesi,
bu anlamda kiăisel verilerin üçüncü kiăilere aktarãmã sayãlamayacaktãr.[43]
Dolayãsãyla, kiăisel verilerin bir bankanãn farklã iă birimleri arasãnda el
deÛiătirmesi, kiăisel verilerin aktarãlmasã niteliÛinde olmadãÛãndan,
Kanun’un ilgili maddelerinde yer alan hükümlere tabi deÛildir. Ancak,
Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 04.07.2018 tarihli ve 30468 sayãlã Resmi
Gazete’de yayãmlanan 31.05.2018 tarihli ve 2018/63 sayãlã âlke Kararãnda “Bir
veri sorumlusu nezdinde bulunduklarã pozisyon veya görev itibariyle kiăisel
verilere eriăme yetkisi olanlar tarafãndan, yetkileri aămak ve/veya yetkilerini
kötüye kullanmak suretiyle, kiăisel amaçlara veya nedenlere baÛlã olarak
iăleme amacã dãăãnda söz konusu kiăisel verilerin iălenmesi ve/veya bu
verilerin üçüncü kiăilerle paylaăãlmasã 6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã
Kanununun (Kanun) 12 nci maddesinin (1) numaralã fãkrasãna aykãrãlãk
teăkil edeceÛinden, bu kapsamdaki eylemlerin önlenmesi amacãyla veri
sorumlularãnca uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her
türlü teknik ve idari tedbirin alãnmasã gerektiÛi hususunda veri sorumlularãnãn
bilgilendirilmesine, (…)”[44] karar verilmiătir. Dolayãsãyla, Kanun’un 4’üncü
maddesinin ikinci fãkrasãnda yer verilen “iălendikleri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã
ve ölçülü olma” ilkesine de riayet edilerek aynã veri sorumlusu bünyesinde
Madde Bilinmiyor — i sorumlularãnãn
bilgilendirilmesine, (…)”[44] karar verilmiătir. Dolayãsãyla, Kanun’un 4’üncü
maddesinin ikinci fãkrasãnda yer verilen “iălendikleri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã
ve ölçülü olma” ilkesine de riayet edilerek aynã veri sorumlusu bünyesinde
[43] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanununa âliăkin Uygulama
Rehberi, s.89
[44] Veri sorumlusu nezdindeki kiăisel verilere eriăim yetkisi bulunan personelin yetkisi ve amacã
dãăãnda söz konusu verileri iălemesi hususunun deÛerlendirilmesine iliăkin 31.05.2018 tarihli ve
2018/63 sayãlã âlke Kararã, https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/5248/2018-63
75
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
bulunan farklã bölümler ya da kiăiler arasãnda gerçekleătirilecek kiăisel veri
paylaăãmlarãnãn da sãnãrlã bir kapsamda gerçekleătirilmesi gerekmektedir.
Bir tüzel kiăi bünyesinde farklã birimler arasãnda veri paylaăãmã yapãlmasãnãn
aksine, aynã ăirketler topluluÛu bünyesinde yer alan farklã tüzel kiăiler
arasãnda veri aktarãmã gerçekleătirilmesi, Kanun’un 8’inci maddesi
kapsamãnda veri aktarãmã sayãlacaktãr.
Madde Bilinmiyor — kiăi bünyesinde farklã birimler arasãnda veri paylaăãmã yapãlmasãnãn
aksine, aynã ăirketler topluluÛu bünyesinde yer alan farklã tüzel kiăiler
arasãnda veri aktarãmã gerçekleătirilmesi, Kanun’un 8’inci maddesi
kapsamãnda veri aktarãmã sayãlacaktãr.
Nitekim, Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun bir kararãnda; “Bir ăirketler
topluluÛu bünyesinde yer alan birden çok veri sorumlusu ăirketler arasãnda
veri aktarãmã gerçekleătirilmesinin, üçüncü kiăiye veri aktarãmã olarak
deÛerlendirildiÛi, bu itibarla aynã ăirketler topluluÛu bünyesinde yer alan veri
sorumlularã arasãnda gerçekleăecek veri aktarãmãnda da 6698 sayãlã Kiăisel
Verilerin Korunmasã Kanununun 8 inci maddesi hükümlerinin esas alãnmasã
gerektiÛi (…)” belirtilmiătir.[45] Bu doÛrultuda, bankalarãn bünyelerinde yer
aldãklarã ăirketler topluluÛu içerisindeki diÛer ăirketlere yaptãÛã kiăisel veri
aktarãmlarã “üçüncü kiăiye veri aktarãmã” kategorisinde yer aldãklarãndan,
Kanun’un ilgili maddelerinde yer verilen hükümlere tabidir.
1.1. KVKK Madde 8/3 Uyarãnca Yapãlabilecek Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Kanun’un 8’inci maddesinin üçüncü fãkrasãnda, kiăisel verilerin üçüncü
kiăilere aktarãlmasãna iliăkin diÛer kanunlarda yer alan hükümlerin saklã
olduÛu ifade edilmektedir. Kanun koyucu, kiăisel verilerin aktarãlmasãna
iliăkin ana kuralã Kanun’da belirlemekle birlikte, diÛer kanunlarda konuya
iliăkin olarak yer alan düzenlemelerin saklã olduÛunu da düzenlemiătir.
Hâlihazãrda kiăisel verilerin korunmasãna deÛinen ulusal düzeyde çok
sayãda kanuni düzenleme mevcuttur. 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu da bu
düzenlemelerden birisidir.
Madde Bilinmiyor — irlemekle birlikte, diÛer kanunlarda konuya
iliăkin olarak yer alan düzenlemelerin saklã olduÛunu da düzenlemiătir.
Hâlihazãrda kiăisel verilerin korunmasãna deÛinen ulusal düzeyde çok
sayãda kanuni düzenleme mevcuttur. 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu da bu
düzenlemelerden birisidir.
Bu itibarla, 6698 sayãlã Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fãkrasã uyarãnca
gerek 5411 sayãlã Kanunda gerek diÛer kanunlarda yer verilen düzenlemeler
çerçevesinde kiăisel veriler aktarãlabilecektir.
[45] “âă Baăvurusu Sürecinde âălenen Kiăisel Verilerin Hukuka Aykãrã Ăekilde Paylaăãlmasã”
https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/5410/Is-Basvurusu-Surecinde-Islenen-Kisisel-Verilerin-Hukuka-
Aykiri-Sekilde-Paylasilmasi
76
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
1.1.1 Bankalardan Bilgi Talep Etmeye Yetkili Mercilere
Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Bankalar, Kanun uyarãnca, bilgi aktardãklarã kurum ve kuruluălarãn
kendi kuruluă kanunlarã ve diÛer kanunlardan kaynaklanan bilgi talep
etme yetkilerine istinaden yetkili mercilere kanunlardaki sãnãrlamalar
çerçevesinde, ilgili kiăilerin açãk rãzasãna gerek olmaksãzãn kiăisel veri
aktarãmãnda bulunabilirler. Mahkemeler, savcãlãklar, T.C. Bankacãlãk Düzenleme
ve Denetleme Kurumu (“BDDK”), Sayãătay, Sermaye Piyasasã Kurulu (“SPK”),
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasã (“TCMB”), Tasarruf Mevduatã Sigorta Fonu
(“TMSF”), Gelir âdaresi BaăkanlãÛã (“GâB”), Sosyal Güvenlik Kurumu (“SGK”),
Mali Suçlarã Araătãrma Kurumu (“MASAK”) ve bunlarla sãnãrlã olmamak üzere
kanunlar kapsamãnda bankalardan bilgi ve belge talep etmeye yetkili
mercilere kiăisel veri aktarãmã yapãlabilecektir.
Madde Bilinmiyor — “TMSF”), Gelir âdaresi BaăkanlãÛã (“GâB”), Sosyal Güvenlik Kurumu (“SGK”),
Mali Suçlarã Araătãrma Kurumu (“MASAK”) ve bunlarla sãnãrlã olmamak üzere
kanunlar kapsamãnda bankalardan bilgi ve belge talep etmeye yetkili
mercilere kiăisel veri aktarãmã yapãlabilecektir.
Bankalarãn, müăteri ve banka sãrlarãnã kanunen açãkça yetkili kãlãnan
mercilere açãklama yükümlülükleri, Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü ve
159’uncu maddelerine göre mercilerin “ilgili konularda sorduklarã sorularãn
cevaplandãrãlmasã” ile sãnãrlandãrãlmãătãr. AăaÛãda, istisna kapsamãnda
deÛerlendirilen merciler ile bilgi paylaăãmãna iliăkin örneklere yer
verilmektedir:
• Savcãlãk ve mahkemelere verilen bilgi ve belgeler
5271 sayãlã Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Bilgi isteme” baălãklã
332’nci maddesinde yer alan “Suçlarãn soruăturma ve kovuăturmasã
sãrasãnda Cumhuriyet savcãsã, hâkim veya mahkeme tarafãndan yazãlã
olarak istenilen bilgilere on gün içinde cevap verilmesi zorunludur.
EÛer bu süre içinde istenen bilgilerin verilmesi imkânsãz ise, sebebi
ve en geç hangi tarihte cevap verilebileceÛi aynã süre içinde
bildirilir. Bilgi istenen yazãda yukarãdaki fãkra hükmü ile buna aykãrã
hareket etmenin Türk Ceza Kanununun 257’nci maddesine aykãrãlãk
oluăturabileceÛi yazãlãr. Bu durumda haklarãnda kamu davasãnãn
açãlmasã, izin veya karar alãnmasãna baÛlã bulunan kiăiler hakkãnda,
yasama dokunulmazlãÛã saklã kalmak üzere, doÛrudan soruăturma
77
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — nãn
açãlmasã, izin veya karar alãnmasãna baÛlã bulunan kiăiler hakkãnda,
yasama dokunulmazlãÛã saklã kalmak üzere, doÛrudan soruăturma
77
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
yapãlãr.” hükümlerine istinaden Cumhuriyet savcãsã, sulh ceza hâkimi
veya mahkemeler tarafãndan istenen bilgilerin bankalarca verilmesi
zorunlu olduÛundan bu kapsamda kiăisel veri aktarãmã yapãlabilecektir.
6100 sayãlã Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 221’inci maddesinin
ilk ve ikinci fãkralarãna göre “Mahkeme, üçüncü kiăi veya kurumun
elinde bulunan bir belgenin taraƼarca ileri sürülen hususun ispatã
için zorunlu olduÛuna karar verirse, bu belgenin ibrazãnã emreder.
Belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkes, elindeki belgeyi ibraz
etmek; belgeyi ibraz edememesi hâlinde ise bunun sebebini delilleri
ile birlikte açãklamak zorundadãr. Mahkeme yapãlan açãklamayã yeterli
görmezse, bu kimseyi tanãk olarak dinleyebilir.” Hukuk mahkemeleri
tarafãndan anãlan hükme istinaden bankalara iletilen belge talepleri
söz konusu olduÛunda, söz konusu belgeler kapsamãnda yer alan
kiăisel veriler de mahkemeye aktarãlabilecektir.
• Kamuyu Aydãnlatma YükümlülüÛü altãnda açãklama yapãlmasã
Madde Bilinmiyor — tanãk olarak dinleyebilir.” Hukuk mahkemeleri
tarafãndan anãlan hükme istinaden bankalara iletilen belge talepleri
söz konusu olduÛunda, söz konusu belgeler kapsamãnda yer alan
kiăisel veriler de mahkemeye aktarãlabilecektir.
• Kamuyu Aydãnlatma YükümlülüÛü altãnda açãklama yapãlmasã
6362 sayãlã Sermaye Piyasasã Kanunu’nun (“6362 sayãlã Kanun”) 136’ncã
maddesinin 5’inci fãkrasãna göre, kendi sermaye piyasasã araçlarãnã
halka arz ederek veya halka arz etmeksizin satan bankalar ile 6362
sayãlã Kanun’da tanãmã yapãlan yatãrãm hizmetleri ve faaliyetlerinde
bulunan bankalar, bu faaliyetleri ile sãnãrlã olarak, 6362 sayãlã Kanun
hükümlerine tabidir. Yukarãda zikredilen hüküm çerçevesinde
bankalar da Sermaye Piyasasã Kurulu’nun, 6362 sayãlã Kanun’un
15’inci maddesinin verdiÛi yetkiye istinaden yayãmladãÛã II-15.1 sayãlã
“Özel Durumlar TebliÛi” kapsamãnda bulunmaktadãr. Dolayãsãyla,
bu kapsamda kiăisel veriler açãklanmak suretiyle aktarãm faaliyeti
gerçekleătirilebilecektir.
• Finansal Raporlarãn yayãmlanmasã ve yetkili mercilere aktarãlmasã
Bankacãlãk Kanunu’nun 39’uncu maddesinin 3’üncü fãkrasãna ve buna
istinaden yayãmlanan Bankalarãn Muhasebe Uygulamalarãna ve
Belgelerin Saklanmasãna âliăkin YönetmeliÛinin 14’üncü maddesine
göre bankalarãn ƻnansal raporlarãnãn BDDK’ya ve Türkiye Bankalar
BirliÛine (“TBB”) ya da Türkiye Katãlãm Bankalarã BirliÛine sunulmasã,
78
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Resmi Gazete’de ilan edilmesi ve banka ve kuruluă birlikleri tarafãndan
internet sayfalarãnda yayãmlanmasã gerekmektedir. Dolayãsãyla söz
konusu ƻnansal raporlarãn sunumu veya yayãmlanmasã kapsamãnda
kiăisel veri aktarãmã yapãlabilecektir
Madde Bilinmiyor — KTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Resmi Gazete’de ilan edilmesi ve banka ve kuruluă birlikleri tarafãndan
internet sayfalarãnda yayãmlanmasã gerekmektedir. Dolayãsãyla söz
konusu ƻnansal raporlarãn sunumu veya yayãmlanmasã kapsamãnda
kiăisel veri aktarãmã yapãlabilecektir
• âăçi, gemi adamã ve gazetecilerini tihkak ödemelerinin
yapãldãÛã hesaplara ait bilgilerin kanunla yetkili kãlãnan
mercilere aktarãlmasã
6098 sayãlã Borçlar Kanunu, 5953 sayãlã Basãn MesleÛinde Çalãăanlarla
Çalãătãranlar Arasãndaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkãnda Kanun, 854
sayãlã Deniz âă Kanunu ile 4857 sayãlã âă Kanunu kapsamãnda çalãătãrãlan
iăçi, gemi adamã ve gazetecinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikte
her çeăit istihkak ödemelerinin özel olarak açãlan banka hesabãna
yapãlmasã halinde, bu hesaplara iliăkin bilgi ve belgelerin Çalãăma
ve Sosyal Güvenlik BakanlãÛã, Hazine ve Maliye BakanlãÛã ve bunlara
baÛlã ve ilgili kurum ve kuruluălara verilmesi kapsamãnda kiăisel veri
aktarãmã gerçekleătirilebilecektir
• Gelir testi yapãlmasãna ve sosyal yardãm hak sahiplerinin
belirlenmesine iliăkin bilgilerin kanunla yetkili kãlãnan
mercilere aktarãlmasã
5510 sayãlã Sosyal Sigortalar ve Genel SaÛlãk Sigortasã Kanununun
8’inci ve 100’üncü maddelerinin uygulanmasã ile genel saÛlãk
sigortalãlãÛãnda gelir testinin yapãlmasãna iliăkin bilgi ve belgelerin
Sosyal Güvenlik Kurumuna ve il veya ilçe sosyal yardãmlaăma ve
dayanãăma vakãƼarãnca yapãlan sosyal yardãm hak sahiplerinin
tespiti ile gelir testi iălemlerinin yürütülmesi amacãyla Aile ve Sosyal
Hizmetler BakanlãÛã Sosyal Yardãmlar Genel MüdürlüÛüne verilmesi
kapsamãnda anãlan kuruluălara kiăisel veri aktarãmã yapãlabilecektir.
• Kãsmen veya tamamen karăãlãÛã bulunmayan çeki keăide
edenlerin bankaca bilinen adreslerinin çek hamiline verilmesi
79
Madde Bilinmiyor — ãyla Aile ve Sosyal
Hizmetler BakanlãÛã Sosyal Yardãmlar Genel MüdürlüÛüne verilmesi
kapsamãnda anãlan kuruluălara kiăisel veri aktarãmã yapãlabilecektir.
• Kãsmen veya tamamen karăãlãÛã bulunmayan çeki keăide
edenlerin bankaca bilinen adreslerinin çek hamiline verilmesi
79
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
5941 sayãlã Çek Kanunu’nun 2’nci maddesinin ikinci fãkrasãna göre,
çekin karăãlãÛãnãn kãsmen veya tamamen bulunmamasã halinde, çek
keăidecisinin bankaca bilinen adresleri, talebi halinde çek hamiline
veya çek hamilinin yetkili vekiline verilecektir. Bu kapsamda anãlan
hüküm uyarãnca kiăisel veri aktarãmã gerçekleătirilebilecektir. bilgiler
arasãnda kiăisel verilerin de yer almasã halinde, anãlan hüküm uyarãnca
aktarãm yapãlmasã mümkündür.
• Sayãătaya Verilecek bilgiler
6085 sayãlã Sayãătay Kanunu’nun 6’ncã maddesinin ikinci fãkrasãna göre
Sayãătay, denetimine giren iălemlerle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi
bankalardan isteyebilmektedir. Sayãătay’a verilebilecek
• âcra ve âƼas Müdürlüklerine Verilecek bilgiler
2004 sayãlã âcra ve âƼas Kanununun 367’nci maddesine göre gerçek
ve tüzel kiăiler icra veya iƼas dairelerinin borçlunun mevcuduna dair
isteyeceÛi bütün bilgileri vermek zorundadãr.
1.1.2. Ăüpheli âălem Bildirim ZorunluluÛu Çerçevesinde
Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Madde Bilinmiyor — ununun 367’nci maddesine göre gerçek
ve tüzel kiăiler icra veya iƼas dairelerinin borçlunun mevcuduna dair
isteyeceÛi bütün bilgileri vermek zorundadãr.
1.1.2. Ăüpheli âălem Bildirim ZorunluluÛu Çerçevesinde
Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
5549 sayãlã Suç Gelirlerinin Aklanmasãnãn Önlenmesi Hakkãnda Kanun’un
4’üncü maddesi gereÛince; yükümlüler nezdinde veya bunlar aracãlãÛãyla
yapãlan veya yapãlmaya teăebbüs edilen iălemlere konu malvarlãÛãnãn yasa
dãăã yollardan elde edildiÛine veya yasa dãăã amaçlarla kullanãldãÛãna dair
herhangi bir bilgi, ăüphe veya ăüpheyi gerektirecek bir hususun bulunmasã
halinde, bu iălemlerin yükümlüler tarafãndan MASAK’a bildirilmesi zorunludur.
5549 sayãlã Kanun’un 10’uncu maddesine göre; kanun gereÛince
yükümlülüklerini yerine getiren gerçek ve tüzel kiăiler hiçbir ăekilde hukukî
ve cezaî bakãmdan sorumlu tutulamaz.
Ăüpheli iălem bildirimleri bankalar açãsãndan kanunda açãkça öngörülen
80
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
bir yükümlülük olduÛundan bu kapsamda kiăisel veri aktarãmã yapãlmasã
mümkündür.
1.1.3. Ana Ortak/BaÛlã Ortaklãklara Gerçekleătirilen Kiăisel Veri
Aktarãmlarã
Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesinin dördüncü fãkrasãnda;
“Sermayelerinin yüzde on veya daha fazlasãna sahip olan yurt içinde veya
yurt dãăãnda yerleăik kredi kuruluău ile ƻnansal kuruluălar da dâhil ana
ortaklãklarãn konsolide ƻnansal tablo hazãrlama çalãămalarãnda, risk yönetimi
ve iç denetim uygulamalarãnda kullanãlmak üzere bilgi ve belge taleplerinin
karăãlanmasã sãrasãnda banka ya da müăteri sãrrã niteliÛindeki bilgilerin
öÛrenilmesi sãr saklama yükümlülüÛü dãăãndadãr.” hükmü yer almaktadãr.
Madde Bilinmiyor — hazãrlama çalãămalarãnda, risk yönetimi
ve iç denetim uygulamalarãnda kullanãlmak üzere bilgi ve belge taleplerinin
karăãlanmasã sãrasãnda banka ya da müăteri sãrrã niteliÛindeki bilgilerin
öÛrenilmesi sãr saklama yükümlülüÛü dãăãndadãr.” hükmü yer almaktadãr.
Buna göre Türkiye’deki bir banka, hükümde yer alan ăartlarã taăãyan ana
ortaklãÛãn bilgi ve belge taleplerini gizlilik sözleămesi yapãlmasã ve konsolide
ƻnansal tablo hazãrlama çalãămalarã, risk yönetimi iç denetim uygulamalarã
ile sãnãrlã kalãnmasã ăartãyla karăãlayabilecektir. Söz konusu ana ortaklãk,
ƻnansal kuruluă ya da baăka bir teăebbüs olabilecektir.
1.1.4. Muhtemel Alãcãlara Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesinin dördüncü fãkrasã kapsamãnda
bankalar, doÛrudan veya dolaylã pay sahipliÛi yoluyla sermayelerinin yüzde
onunu ve daha fazlasãnã temsil eden paylarãnãn satãăã amacãyla muhtemel
alãcãlarãn yapacaklarã deÛerleme çalãămalarãnda kullanãlmak kaydãyla, gizlilik
sözleămesi yapãlmasã ve sözleămede belirtilen koăullarla sãnãrlã kalãnmasã
ăartãyla muhtemel alãcãlarãn bilgi ve belge taleplerini karăãlayabileceklerdir.
Bu doÛrultuda, bankalarãn kredileri de dahil varlãklarãnãn ya da bunlara dayalã
menkul kãymetlerinin satãăã amacãyla yapãlacak deÛerleme çalãămalarã
çerçevesinde, gizlilik sözleămesi yapãlmasã ve sözleămede belirtilen
koăullarla sãnãrlã kalãnmasã ăartãyla, muhtemel alãcãlarãn bilgi ve belge
talepleri karăãlanabilecektir.
Bu kapsamda yapãlan bilgi ve belge alãăveriălerinde kiăisel veri aktarãmã
81
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
yapãlmasã da mümkündür.
Madde Bilinmiyor — ãcãlarãn bilgi ve belge
talepleri karăãlanabilecektir.
Bu kapsamda yapãlan bilgi ve belge alãăveriălerinde kiăisel veri aktarãmã
81
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
yapãlmasã da mümkündür.
1.1.5. Bankalar ve Finansal Kuruluălara Gerçekleătirilen Kiăisel Veri
Aktarãmlarã
Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesinin dördüncü fãkrasãna göre
bankalar ve ƻnansal kuruluălar gizlilik sözleămesi yapmak ve sözleămede
belirtilen amaçlarla sãnãrlã kalãnmak kaydãyla kendi aralarãnda doÛrudan
doÛruya her türlü bilgi ve belge alãăveriăinde bulunabilirler.
Bu kapsamda, bankalar ile diÛer bankalar ve ƻnansal kuruluălar arasãnda her
türlü bilgi alãăveriăi kapsamãnda kiăisel veri aktarãmã yapãlmasã mümkündür.
1.1.6. Risk Merkezi, Bankalar Arasã Kart Merkezi ve Kredi Kayãt
Bürosu’na Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesinin dördüncü fãkrasã kapsamãnda
gizlilik sözleămesi yapãlmasã ve sadece belirtilen amaçlar ile sãnãrlã kãlãnmasã
koăuluyla bankalarãn ve ƻnansal kuruluălarãn, risk merkezi veya en az beă
banka ya da ƻnansal kuruluă tarafãndan kurulacak ăirketler vasãtasãyla
yapacaklarã her türlü bilgi ve belge alãăveriăi bankalarãn sãr saklama
yükümlülüÛü dãăãnda tutulmuătur. Bankalarca Risk Merkezi, Bankalararasã
Kart Merkezi (“BKM”) ve Kredi Kayãt Bürosu (“KKB”)’na gizlilik sözleămesi
yapãlmak ve belirtilen amaçlarla sãnãrlã olmak kaydãyla kiăisel veri aktarãmã
yapãlmasã mümkündür.
1.1.7. âătiraklere Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Madde Bilinmiyor — Bankalararasã
Kart Merkezi (“BKM”) ve Kredi Kayãt Bürosu (“KKB”)’na gizlilik sözleămesi
yapãlmak ve belirtilen amaçlarla sãnãrlã olmak kaydãyla kiăisel veri aktarãmã
yapãlmasã mümkündür.
1.1.7. âătiraklere Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesinin dördüncü fãkrasã uyarãnca,
gizlilik sözleămesi yapãlmasã ve sadece belirtilen amaçlar ile sãnãrlã kãlãnmasã
koăuluyla bankalarãn ve ƻnansal kuruluălarãn, risk merkezi veya en az beă
banka ya da ƻnansal kuruluă tarafãndan kurulacak ăirketler vasãtasãyla
yapacaklarã her türlü bilgi ve belge alãăveriăi bankalarãn sãr saklama
yükümlülüÛü dãăãnda tutulmuătur. Bu kapsamda bankalar ile bankalarãn
ƻnansal kuruluău niteliÛindeki baÛlã ortaklãklarã arasãndaki bilgi ve belge
82
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
paylaăãmã kapsamãnda kiăisel veri aktarãmã yapãlmasã mümkündür
1.1.8. DeÛerleme, Derecelendirme ve Destek Hizmeti Kuruluălarãna
Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesinin dördüncü fãkrasã kapsamãnda
bankalar ile deÛerleme, derecelendirme ve destek hizmetleri kuruluălarã
arasãnda gizlilik sözleămesi yapãlmasã ve sadece belirtilen amaçlar ile
sãnãrlã kãlãnmasã koăuluyla deÛerleme, derecelendirme veya destek hizmeti
alãnmasã ile baÛãmsãz denetim faaliyetlerinde kullanãlmak üzere bilgi
ve belge taleplerinin karăãlanmasã sãrasãnda banka ya da müăteri sãrrã
niteliÛindeki bilgilerin öÛrenilmesi sãr saklama yükümlülüÛü dãăãnda olup,
bu kapsamda kiăisel veri aktarãmã yapãlmasã mümkündür.
Madde Bilinmiyor — ile baÛãmsãz denetim faaliyetlerinde kullanãlmak üzere bilgi
ve belge taleplerinin karăãlanmasã sãrasãnda banka ya da müăteri sãrrã
niteliÛindeki bilgilerin öÛrenilmesi sãr saklama yükümlülüÛü dãăãnda olup,
bu kapsamda kiăisel veri aktarãmã yapãlmasã mümkündür.
Bankalarãn destek hizmeti niteliÛi taăãmayan hizmet alãmlarãna yönelik
iălemlerde kullanãlmak üzere bilgi ve belge paylaăãmlarã gerekli tedbirlerin
alãnmasã, gizlilik sözleămesi yapãlmasã ve belirtilen amaçlarla sãnãrlã kalãnmasã
koăuluyla sãr saklama yükümlülüÛüne aykãrãlãk teăkil etmediÛinden, bu
koăullarãn saÛlanmasã halinde kiăisel veri aktarãmlarã yapãlabilir.
1.2. âă Ortaklarãna Gerçekleătirilen Kiăisel Veri Aktarãmlarã
Bankalar, müăterilerine saÛladãklarã bankacãlãk ürünleriyle baÛlantãlã olarak
bir takãm ek hizmet ve avantajlarã içeren kampanyalar düzenleyebilmekte,
söz konusu kampanyalar kapsamãnda üçüncü taraf kiăi ve kuruluălarla iă
iliăkileri kurabilmektedirler.
Bu kapsamda, 5411 sayãlã Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fãkrasãnda
öngörülen “… müăteri sãrrã niteliÛindeki bilgiler, …” müăteriden gelen bir
talep ya da talimat olmaksãzãn yurt içindeki ve yurt dãăãndaki üçüncü kiăilerle
paylaăãlamaz ve bunlara aktarãlamaz.” hükmü ile 5411 sayãlã Kanunun anãlan
maddesine dayanãlarak hazãrlanmãă Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã
Hakkãnda YönetmeliÛin ilgili hükümleri çerçevesinde iă ortaklarãna kiăisel
veri aktarãmã gerçekleătirilebilecektir.
83
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
2- Yurtdãăãna Veri Aktarãmã
2.1. Yurtdãăãna Veri Aktarãmã Yöntemleri
Madde Bilinmiyor — aklarãna kiăisel
veri aktarãmã gerçekleătirilebilecektir.
83
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
2- Yurtdãăãna Veri Aktarãmã
2.1. Yurtdãăãna Veri Aktarãmã Yöntemleri
Kanunun kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlmasãna iliăkin usul ve esaslarã
düzenleyen 9 uncu maddesinin;
a) birinci fãkrasãnda, Kanunun 5 inci ve 6 ncã maddelerinde belirtilen
ăartlardan birinin varlãÛã ve aktarãmãn yapãlacaÛã ülke, ülke içerisindeki
sektörler veya uluslararasã kuruluălar hakkãnda yeterlilik kararã
bulunmasã,
b) dördüncü fãkrasãnda, yeterlilik kararãnãn bulunmamasã durumunda,
Kanunun 5 inci ve 6 ncã maddelerinde belirtilen ăartlardan birinin
varlãÛã, ilgili kiăinin aktarãmãn yapãlacaÛã ülkede de haklarãnã kullanma
ve etkili kanun yollarãna baăvurma imkânãnãn bulunmasã kaydãyla,
anãlan fãkrada belirtilen uygun güvencelerden birinin taraƼarca
saÛlanmasã ve
c) altãncã fãkrasãnda ise yeterlilik kararãnãn bulunmamasã ve dördüncü
fãkrada öngörülen uygun güvencelerden herhangi birinin
saÛlanamamasã durumunda, arãzi olmak kaydãyla sadece bahse konu
altãncã fãkrada belirtilen istisnai hâllerden birinin varlãÛã
hâlinde kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlabileceÛi hükme baÛlanmãătãr.
Madde Bilinmiyor — fãkrada öngörülen uygun güvencelerden herhangi birinin
saÛlanamamasã durumunda, arãzi olmak kaydãyla sadece bahse konu
altãncã fãkrada belirtilen istisnai hâllerden birinin varlãÛã
hâlinde kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlabileceÛi hükme baÛlanmãătãr.
DiÛer taraftan, anãlan maddenin onuncu fãkrasãnda kiăisel verilerin yurt dãăãna
aktarãlmasãna iliăkin diÛer kanunlarda yer alan hükümlerin saklã olduÛu
düzenlenmiătir. Yine, Anayasanãn 90 ãncã maddesinin beăinci fãkrasãnda,
“Usulüne göre yürürlüÛe konulmuă milletlerarasã andlaămalar kanun
hükmündedir. (…)” denilmek suretiyle uluslararasã andlaămalarãn usulüne
uygun olarak iç hukukumuza dâhil edilmesi halinde kanun hükmünde
sayãlacaÛã açãkça düzenlenmiătir. Dolayãsãyla, kanunlarda ve usulüne göre
yürürlüÛe konulmuă uluslararasã andlaămalarda kiăisel verilerin yurt dãăãna
aktarãmãna iliăkin özel bir düzenlemenin mevcut olmasã hâlinde, kiăisel
verilerin yurt dãăãna aktarãlmasã faaliyetinin bu hükümlere uygun olarak
gerçekleătirilmesi gerekecektir.
84
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — ăkin özel bir düzenlemenin mevcut olmasã hâlinde, kiăisel
verilerin yurt dãăãna aktarãlmasã faaliyetinin bu hükümlere uygun olarak
gerçekleătirilmesi gerekecektir.
84
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Bu çerçevede 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunun “Sãrlarãn saklanmasã” baălãklã 73
üncü maddesinin Kanunun 9 uncu maddesinin onuncu fãkrasã kapsamãnda
deÛerlendirilmesi marifetiyle gerçekleătirilecek yurtdãăãna veri aktarãmlarã
bakãmãndan dikkate alãnmasã gerekmektedir. 04.06.2021 tarihli ve 31501
sayãlã Resmi Gazetede yayãmlanan Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã
Hakkãnda Yönetmelik ile müăteri sãrrã niteliÛindeki bilgilerin paylaăãm ve
aktarãmlarãna iliăkin kapsam, ăekil, usul ve esaslarã belirlenmiătir. Dolayãsãyla,
6698 sayãlã Kanunun gerek 4 üncü maddesinin birinci fãkrasãnda yer verilen
“Kiăisel veriler, ancak bu Kanunda ve diÛer kanunlarda öngörülen usul
ve esaslara uygun olarak iălenebilir.” gerek 9 uncu maddesinin onuncu
fãkrasãnda öngörülen “Kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlmasãna iliăkin diÛer
kanunlarda yer alan hükümler saklãdãr.” hükümleri uyarãnca müăteri sãrrã
niteliÛindeki kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãmã bakãmãndan 5411 sayãlã
Kanunda öngörülen mezkûr düzenleme ile anãlan Yönetmelik hükümlerinin
göz önünde bulundurulmasã gerekmektedir.
2.1.1. Yeterlilik Kararã
Madde Bilinmiyor — .” hükümleri uyarãnca müăteri sãrrã
niteliÛindeki kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãmã bakãmãndan 5411 sayãlã
Kanunda öngörülen mezkûr düzenleme ile anãlan Yönetmelik hükümlerinin
göz önünde bulundurulmasã gerekmektedir.
2.1.1. Yeterlilik Kararã
Kanunun kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlmasãna iliăkin usul ve esaslarã
düzenleyen 9 uncu maddesinin birinci fãkrasãnda, Kanunun 5 inci ve 6 ncã
maddelerinde belirtilen ăartlardan birinin varlãÛã ve aktarãmãn yapãlacaÛã ülke,
ülke içerisindeki sektörler veya uluslararasã kuruluălar hakkãnda yeterlilik
kararã bulunmasã hâlinde kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlabileceÛi hükme
baÛlanmãătãr.
Maddenin yeni düzenlemesi ile önceki düzenlemede deÛiăiklik yapãlarak,
bu yeterlilik kararãnãn sadece bir ülkenin geneli için deÛil, o ülkenin belirli
bir sektörü veya uluslararasã kuruluălar için de verilebilmesine olanak
saÛlanmãătãr. Bu baÛlamda, gerekli ăartlarãn saÛlanmasã durumunda
Bankacãlãk sektörü bakãmãndan yeterlilik kararã alãnabilmesi mümkündür.
2.1.2. Uygun Güvenceler
Kanunun kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlmasãna iliăkin usul ve esaslarã
düzenleyen 9 uncu maddesinin dördüncü fãkrasãnda, yeterlilik kararãnãn
85
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
bulunmamasã durumunda, Kanunun 5 inci ve 6 ncã maddelerinde belirtilen
ăartlardan birinin varlãÛã, ilgili kiăinin aktarãmãn yapãlacaÛã ülkede de haklarãnã
kullanma ve etkili kanun yollarãna baăvurma imkânãnãn bulunmasã kaydãyla,
anãlan fãkrada belirtilen uygun güvencelerden birinin taraƼarca saÛlanmasã
hâlinde kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlabileceÛi hükme baÛlanmãătãr.
Madde Bilinmiyor — acaÛã ülkede de haklarãnã
kullanma ve etkili kanun yollarãna baăvurma imkânãnãn bulunmasã kaydãyla,
anãlan fãkrada belirtilen uygun güvencelerden birinin taraƼarca saÛlanmasã
hâlinde kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlabileceÛi hükme baÛlanmãătãr.
Yurt dãăãndaki kamu kurum ve kuruluălarã veya uluslararasã kuruluălar ile
Türkiye’deki kamu kurum ve kuruluălarã arasãnda uluslararasã sözleăme
niteliÛinde olmayan anlaămanãn varlãÛã + Kurul izni.
Dördüncü fãkranãn (a) bendine göre yurt dãăãndaki kamu kurum ve
kuruluălarã veya uluslararasã kuruluălar ile Türkiye’deki kamu kurum ve
kuruluălarã veya kamu kurumu niteliÛindeki meslek kuruluălarã arasãnda
uluslararasã sözleăme niteliÛinde olmayan anlaămanãn varlãÛã ve Kurulun
aktarãma izin vermesi koăullarãnãn gerçekleămesiyle yurtdãăãna veri
aktarãmã gerçekleătirilebilecektir. Buna istinaden, ülkemizdeki bir kamu
kurumunun yabancã ülkedeki ilgili kamu kurumuyla belli alanda yapacaÛã
iă birliÛi protokolü çerçevesinde, Kurulun izin vermesi koăuluyla, bu iă birliÛi
kapsamãndaki faaliyetlerin gerektirdiÛi kiăisel verilerin yurt dãăãndaki kamu
kurumuna aktarãlmasã mümkün hale gelecektir.
Kurul tarafãndan Onaylanmãă BaÛlayãcã Ăirket Kurallarãnãn varlãÛã
Madde Bilinmiyor — ü çerçevesinde, Kurulun izin vermesi koăuluyla, bu iă birliÛi
kapsamãndaki faaliyetlerin gerektirdiÛi kiăisel verilerin yurt dãăãndaki kamu
kurumuna aktarãlmasã mümkün hale gelecektir.
Kurul tarafãndan Onaylanmãă BaÛlayãcã Ăirket Kurallarãnãn varlãÛã
Dördüncü fãkrada yer alan (b) bendine göre, aynã teăebbüs grubu içinde
bulunan ăirketler arasãnda, Kurul tarafãndan önceden onaylanmãă ve
kiăisel verilerin korunmasãnã içeren baÛlayãcã ăirket kurallarãnãn bulunmasã
durumunda, Kanunun 5 ve 6 ncã maddelerindeki veri iăleme ăartlarãndan biri
de mevcut ise, Kuruldan ek bir izin alãnmadan bu ăirketler arasã veri aktarãmã
gerçekleătirilebilecektir. Böylece Kurulca onaylanan baÛlayãcã ăirket kurallarã
olan bir teăebbüs grubunun Türkiye’deki ăirketinden, aynã grubun yabancã
ülkedeki ăirketine Kuruldan bir kez daha izin alãnmaksãzãn veri aktarãmã
yapãlabilecektir.
Kurul tarafãndan ilan edilen, veri kategorileri, veri aktarãmãnãn amaçlarã,
alãcã ve alãcã gruplarã, veri alãcãsã tarafãndan alãnacak teknik ve idari tedbirler,
86
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
özel nitelikli kiăisel veriler için alãnan ek önlemler gibi hususlarã ihtiva eden
standart sözleămelerin varlãÛã + Kurula bildirim.
Dördüncü fãkrada belirtilen (c) bendine göre, Kurul tarafãndan yayãmlanan
standart sözleămenin imzalanmasã, ek bir izin gerektirmeden veri aktarãmãna
olanak tanãyacaktãr. Bu standart sözleăme ise; veri kategorileri, aktarãmãn
amaçlarã, verilerin alãcãlarã ve alãcã gruplarã, veri alãcãsã tarafãndan uygulanacak
teknik ve idari önlemler, özel nitelikli kiăisel veriler için alãnacak ek tedbirler
gibi çeăitli önemli unsurlar ile hususlarã içermektedir.
Madde Bilinmiyor — Bu standart sözleăme ise; veri kategorileri, aktarãmãn
amaçlarã, verilerin alãcãlarã ve alãcã gruplarã, veri alãcãsã tarafãndan uygulanacak
teknik ve idari önlemler, özel nitelikli kiăisel veriler için alãnacak ek tedbirler
gibi çeăitli önemli unsurlar ile hususlarã içermektedir.
Yeterli korumayã saÛlayacak hükümlerin yer aldãÛã yazãlã bir taahhütnamenin
varlãÛã + Kurul izni.
Dördüncü fãkrada yer alan (ç) bendi uyarãnca sektörel ya da bölgesel
zorunluluklar sebebiyle standart taahhütname ile yurt dãăãna kiăisel veri
aktarãmãnã gerçekleătiremeyecek aktarãm taraƼarãnãn, aralarãnda yapacaklarã
kiăisel verilerin korunmasãna iliăkin taahhütleri içeren taahhütnameyi Kurulun
onayãna sunmalarã sonucu kiăisel veri aktarãmã gerçekleătirilebilecektir.
2.1.3. Arãzi Haller
Kanunun 9 uncu maddesinin altãncã fãkrasã ve YönetmeliÛin 6 ncã maddesinin
ikinci fãkrasã ile 16 ncã maddesinin birinci fãkrasãnda yer verildiÛi üzere veri
sorumlularã ve veri iăleyenler, yeterlilik kararãnãn bulunmamasã ve uygun
güvencelerden herhangi birinin de saÛlanamamasã durumunda arãzi olmak
kaydãyla yurtdãăãna kiăisel veri aktarabilir. Ancak, arãzi aktarãm, sadece
Kanunun 9 uncu maddesinin altãncã fãkrasã ve YönetmeliÛin 16 ncã maddesinin
ikinci fãkrasãnda sayãlan hallerden birinin varlãÛã halinde mümkündür. Bu
haller;
a) âlgili kiăinin, muhtemel riskler hakkãnda bilgilendirilmesi kaydãyla,
aktarãma açãk rãza vermesi.
b) Aktarãmãn, ilgili kiăi ile veri sorumlusu arasãndaki bir sözleămenin ifasã
veya ilgili kiăinin talebi üzerine alãnan sözleăme öncesi tedbirlerin
uygulanmasã için zorunlu olmasã.
87
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — ilgili kiăi ile veri sorumlusu arasãndaki bir sözleămenin ifasã
veya ilgili kiăinin talebi üzerine alãnan sözleăme öncesi tedbirlerin
uygulanmasã için zorunlu olmasã.
87
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
c) Aktarãmãn, ilgili kiăi yararãna veri sorumlusu ve diÛer bir gerçek veya
tüzel kiăi arasãnda yapãlacak bir sözleămenin kurulmasã veya ifasã için
zorunlu olmasã.
ç) Aktarãmãn üstün bir kamu yararã için zorunlu olmasã.
d) Bir hakkãn tesisi, kullanãlmasã veya korunmasã için kiăisel verilerin
aktarãlmasãnãn zorunlu olmasã.
e) Fiili imkânsãzlãk nedeniyle rãzasãnã açãklayamayacak durumda bulunan
veya rãzasãna hukuki geçerlilik tanãnmayan kiăinin kendisinin ya
da bir baăkasãnãn hayatã veya beden bütünlüÛünün korunmasã için
kiăisel verilerin aktarãlmasãnãn zorunlu olmasã.
f) Kamuya veya meăru menfaati bulunan kiăilere açãk olan bir sicilden,
ilgili mevzuatta sicile eriămek için gereken ăartlarãn saÛlanmasã
ve meăru menfaati olan kiăinin talep etmesi kaydãyla aktarãm
yapãlmasã.” ăeklinde, maddenin lafzãndan da anlaăãlacaÛã üzere
sãnãrlayãcã biçimde sayãlmaktadãr.
Madde Bilinmiyor — ere açãk olan bir sicilden,
ilgili mevzuatta sicile eriămek için gereken ăartlarãn saÛlanmasã
ve meăru menfaati olan kiăinin talep etmesi kaydãyla aktarãm
yapãlmasã.” ăeklinde, maddenin lafzãndan da anlaăãlacaÛã üzere
sãnãrlayãcã biçimde sayãlmaktadãr.
Aktarãm yapãlacak ülkede yeterli koruma bulunduÛuna iliăkin bir Kurul kararã
veya aktarãm taraƼarãnca saÛlanan herhangi bir uygun güvence bulunmadãÛã
için yurt dãăãna kiăisel veri aktarãmã yapãlamadãÛã; ancak yurt dãăãna kiăisel veri
aktarãmã yapãlmasãnãn elzem olduÛu durumlar için istisnalar öngörülmüătür.
Anayasanãn 20 nci maddesinin üçüncü fãkrasãnda bir temel hak ve özgürlük
olarak tanãnan kiăisel verilerin korunmasãnã isteme hakkãndan bireylerin
en üst düzeyde ve en geniă kapsamda yararlanabilmeleri için bu istisnai
hallerin dar yorumlanmasã gerekmektedir. Ayrãca, bu kapsamda öngörülen
istisna hallerinin arãzi, düzenli olmayan, süreklilik göstermeyen ve nadiren
gerçekleăen aktarãm faaliyetleri bakãmãndan geçerli olacaÛã açãkça
düzenlenmiătir.
Bankalar açãsãndan mümkün olabilecek arãzi hallere örnekler:
Türkiye’de kurulu “A” bankasãnãn, para gönderme talebini karăãlamak
üzere ilgili müăterinin kiăisel verilerini Etiyopya’da kurulu “B” bankasãna
göndermesi ilgili kiăinin bir yeterlilik kararãnãn ve uygun güvencelerin
yokluÛundan ötürü doÛacak risklere iliăkin muhakkak bilgilendirilmesinden
sonra açãk rãzasãna baăvurularak, aktarãmãn düzenli olmamasã, süreklilik
88
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
göstermemesi ve nadiren gerçekleămesi ve Bankanãn mutat iălemleri
arasãnda yer almamasã kaydãyla gerçekleătirilebilecektir.
Madde Bilinmiyor — mãn düzenli olmamasã, süreklilik
88
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
göstermemesi ve nadiren gerçekleămesi ve Bankanãn mutat iălemleri
arasãnda yer almamasã kaydãyla gerçekleătirilebilecektir.
Bir Banka tarafãndan dava sürecini yürütmek amacãyla kiăisel verilerin yurt
dãăãna aktarãlmasã bir hakkãn tesisi, kullanãlmasã veya korunmasã için kiăisel
verilerin aktarãlmasãnãn zorunlu olmasã arãzi haline dayanãlarak aktarãmãn
düzenli olmamasã, süreklilik göstermemesi ve nadiren gerçekleămesi
kaydãyla gerçekleătirilebilecektir.
2.1.4. Kanunun 9 uncu Maddesinin Onuncu Fãkrasã Uyarãnca
Yapãlacak Aktarãmlar
Kanunun “Kiăisel Verilerin yurt dãăãna aktarãlmasã” baălãklã 9 uncu maddesinin
onuncu fãkrasãnda kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlmasã iliăkin diÛer
kanunlarda yer alan hükümlerin saklã olduÛu düzenlenmiătir.
Madde Bilinmiyor — ã Uyarãnca
Yapãlacak Aktarãmlar
Kanunun “Kiăisel Verilerin yurt dãăãna aktarãlmasã” baălãklã 9 uncu maddesinin
onuncu fãkrasãnda kiăisel verilerin yurt dãăãna aktarãlmasã iliăkin diÛer
kanunlarda yer alan hükümlerin saklã olduÛu düzenlenmiătir.
09/04/2020 tarihli ve 2020/265 sayãlã Kurul Kararã’nda Kanunun 9 uncu
maddesinin onuncu fãkrasãna göre diÛer kanunlarda yurt dãăãna veri
aktarãmãna iliăkin özel hükümlerin varlãÛã halinde; bu hükümlerin öncelikli
olarak uygulanacaÛã, 20/02/2020 tarihli ve 7222 sayãlã Bankacãlãk Kanunu ile
Bazã Kanunlarda DeÛiăiklik Yapãlmasãna Dair Kanunun 10 uncu maddesinin
gerekçesinde de ifade edildiÛi üzere, esasen kiăisel verilerin bankacãlãk
hukukunda özel bir görünümü olan gerçek kiăi müăteri sãrlarã (müăteri
bilgileri) bakãmãndan 5411 sayãlã Kanunun hükümlerinin, 6698 sayãlã Kanuna
göre özel hüküm niteliÛini haiz bulunmakta olduÛu ve özel norm-genel
norm iliăkisinde özel normlarãn uygulama alanã bulacaÛã ifade edilmiătir.
Bir baăka ifadeyle, banka ya da müăteri sãrrãnãn paylaăãmãnãn sãr saklama
yükümlülüÛünün dãăãnda olduÛu durumlarãn düzenleme altãna alãndãÛã
söz konusu hükmün, belirli koăullar altãnda banka ya da müăteri sãrrãnãn
paylaăãlmasãna cevaz veren, bu nitelikteki kiăisel verilerin aktarãmãna iliăkin
özel bir düzenleme niteliÛini haiz olduÛu belirtilmiătir. Müăteri sãrrã, 5411 sayãlã
Bankacãlãk Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fãkrasãnda “Bankacãlãk
faaliyetlerine özgü olarak bankalarla müăteri iliăkisi kurulduktan sonra
oluăan gerçek ve tüzel kiăilere ait veriler” olarak tanãmlanmãătãr.
89
Madde Bilinmiyor — miătir. Müăteri sãrrã, 5411 sayãlã
Bankacãlãk Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fãkrasãnda “Bankacãlãk
faaliyetlerine özgü olarak bankalarla müăteri iliăkisi kurulduktan sonra
oluăan gerçek ve tüzel kiăilere ait veriler” olarak tanãmlanmãătãr.
89
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Bir gerçek veya tüzel kiăi müăterinin, bankanãn müăterisi olduÛunu
gösterir her türlü bilgi müăteri sãrrã olarak kabul edilmektedir. Bununla
birlikte, YönetmeliÛin 4’üncü maddesinin üçüncü fãkrasãnda müăteri
iliăkisi kurulmamãă olsa dahi, baăka bir banka nezdinde bulunan müăteri
sãrrã niteliÛindeki bilgilerin diÛer bir banka tarafãndan elde edilmesi ve
öÛrenilmesi halinde, bu verilerin de diÛer banka için müăteri sãrrã niteliÛini
haiz olacaÛã öngörülmüătür. Bu anlamda, bankalar ile müăteri iliăkisi
kurulmadan önce de var olan ve baăka bir bankanãn müăteri sãrrã niteliÛinde
olmayan gerçek kiăilere ait kiăisel veriler tek baăãna müăteri sãrrã olarak
kabul edilmemektedir. Ancak bu nitelikteki kiăisel verilerin, ilgili gerçek
kiăinin banka müăterisi olduÛunu gösterecek ăekilde tek baăãna ya da
müăteri iliăkisinin kurulmasãndan sonra oluăan verilerle birlikte iălendiÛinde
müăteri sãrrã haline gelecektir.
Madde Bilinmiyor — teri sãrrã olarak
kabul edilmemektedir. Ancak bu nitelikteki kiăisel verilerin, ilgili gerçek
kiăinin banka müăterisi olduÛunu gösterecek ăekilde tek baăãna ya da
müăteri iliăkisinin kurulmasãndan sonra oluăan verilerle birlikte iălendiÛinde
müăteri sãrrã haline gelecektir.
Bu kapsamda, 5411 sayãlã Kanunun 73 üncü maddesinin dördüncü fãkrasãnda
belirtilen sãnãrlar dâhilinde banka sãrrã ya da müăteri sãrrã niteliÛini haiz
kiăisel verilerin yurtdãăãna aktarãmã Kanunun 9 uncu maddesinin onuncu
fãkrasãna dayanãlarak gerçekleătirilebilecektir. Ancak her ne kadar 6698 sayãlã
Kanunun 9 uncu maddesinin onuncu fãkrasã uyarãnca 5411 sayãlã Kanunun
73 üncü maddesinin dördüncü fãkrasã çerçevesinde kiăisel veri aktarãmã
gerçekleătirilebilecek olsa da söz konusu aktarãmlar bakãmãndan Kanunun
diÛer hükümlerine uygun davranãlmasã gerekliliÛi devam etmektedir.
Özellikle Kanunun 4 üncü maddesinde düzenlenen genel ilkelere riayet
edilmesi ve 12 nci maddesi uyarãnca gerekli idari ve teknik tedbirlerin
alãnmasã gerekmektedir.
Anãlan karar gereÛi; özetle, 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu’nun 73 üncü
maddesi, 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu’nun 73 ve 93 üncü maddelerine
dayanãlarak hazãrlanan Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda
Yönetmelik ve müăteri sãrrãnãn paylaăãmãnãn düzenlendiÛi ilgili diÛer
mevzuata uygun ăekilde müăteri sãrrã niteliÛini haiz kiăisel veriler yurt dãăãna
aktarãlabilecektir.
90
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
IX. Genel âlkeler
Madde Bilinmiyor — düzenlendiÛi ilgili diÛer
mevzuata uygun ăekilde müăteri sãrrã niteliÛini haiz kiăisel veriler yurt dãăãna
aktarãlabilecektir.
90
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
IX. Genel âlkeler
6698 sayãlã Kanunun “Genel ilkeler” baălãklã 4 üncü maddesinde, kiăisel verilerin
ancak anãlan Kanunda ve diÛer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uygun
olarak iălenebileceÛi ve kiăisel verilerin iălenmesinde maddede; “-Hukuka
ve dürüstlük kurallarãna uygun olma, -DoÛru ve gerektiÛinde güncel olma,
-Belirli, açãk ve meăru amaçlar için iălenme, -âălendikleri amaçla baÛlantãlã,
sãnãrlã ve ölçülü olma, -âlgili mevzuatta öngörülen veya iălendikleri amaç
için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.” ăeklinde sayãlan ilkelere
uyulmasãnãn zorunlu olduÛu düzenleme altãna alãnmãătãr. Anãlan madde
hükmünden açãkça anlaăãlacaÛã üzere, kiăisel verilerin iălenmesinde her
hal ve ăartta 6698 sayãlã Kanunun 4 üncü maddesinde sayãlan genel ilkelere
uyulmasã hukuki bir gerekliliktir.
Hukuka ve dürüstlük kuralãna uygun olma, kiăisel verilerin iălenmesinde
kanunlarla ve diÛer hukuksal düzenlemelerle getirilen ilkelere uygun
hareket edilmesi zorunluluÛunu ifade etmektedir. Dürüstlük kuralãna uygun
olma ilkesi uyarãnca veri sorumlusu, veri iălemedeki hedeƼerine ulaămaya
çalãăãrken, ilgili kiăilerin çãkarlarãnã ve makul beklentilerini dikkate almalãdãr.
DiÛer bir ifade ile, ilgili kiăinin beklemediÛi ve beklemesinin de gerekmediÛi
sonuçlarãn ortaya çãkmasãnã önleyici ăekilde hareket etmesi gerekmektedir.
âlke uyarãnca ayrãca ilgili kiăi için söz konusu veri iăleme faaliyetinin ăeffaf
olmasã ve veri sorumlusunun bilgilendirme ve uyarã yükümlülüklerine uygun
hareket etmesi gerekmektedir.
Madde Bilinmiyor — de gerekmediÛi
sonuçlarãn ortaya çãkmasãnã önleyici ăekilde hareket etmesi gerekmektedir.
âlke uyarãnca ayrãca ilgili kiăi için söz konusu veri iăleme faaliyetinin ăeffaf
olmasã ve veri sorumlusunun bilgilendirme ve uyarã yükümlülüklerine uygun
hareket etmesi gerekmektedir.
Kiăisel verilerin doÛruluÛunun ve güncelliÛinin önemini vurgulayan “doÛru
ve gerektiÛinde güncel olma” ilkesi ile 6698 sayãlã Kanunda öngörülen
ilgili kiăinin verilerinin düzeltilmesini talep etme hakkã uyumludur. Kiăisel
verilerin doÛru ve güncel bir ăekilde tutulmasã, veri sorumlusunun çãkarãna
uygun olduÛu gibi ilgili kiăinin temel hak ve özgürlüklerinin korunmasã
açãsãndan da gereklidir. Kiăisel verilerin doÛru ve gerektiÛinde güncel
olmasãnãn saÛlanmasã noktasãnda aktif özen yükümlülüÛü; veri sorumlusu
eÛer bu verilere dayalã olarak ilgili kiăiyle alakalã bir sonuç ortaya koyuyor
ise geçerlidir (örneÛin kredi verme iălemleri). Bunun dãăãnda veri sorumlusu
her zaman ilgili kiăinin bilgilerinin doÛru ve güncel olmasãnã temin edecek
kanallarã açãk tutmalãdãr.
91
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — Genel ilkelerden kiăisel verilerin “belirli, açãk ve meăru amaçlar için
iălenme” ilkesi ise, kiăisel veri iăleme faaliyetlerinin ilgili kiăi tarafãndan
açãk bir ăekilde anlaăãlãr olmasãnã, kiăisel veri iăleme faaliyetinin hangi
hukuki iăleme ăartãna dayalã olarak gerçekleătirildiÛinin tespit edilmesini,
kiăisel veri iăleme faaliyetinin ve gerçekleătirilme amacãnãn belirliliÛi
saÛlayacak detayda ortaya konulmasãnã saÛlar. Amacãn meăru olmasã, veri
sorumlusunun iălediÛi verilerin, yapmãă olduÛu iă veya sunmuă olduÛu
hizmetle baÛlantãlã ve bunlar için gerekli olmasã anlamãna gelmektedir. Bir
diÛer önemli ilke olan “iălendikleri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã ve ölçülü olmasã”
ilkesine göre, iălenen veriler belirlenen amaçlarãn gerçekleătirilmesine
elveriăli olmalã, amacãn gerçekleătirilmesiyle ilgili olmayan veya sonradan
ortaya çãkmasã muhtemel ihtiyaçlarãn karăãlanmasãna yönelik veri iăleme
yoluna gidilmemelidir. Burada önemli olan, amacã gerçekleătirmeye yönelik
yeterli verinin temin edilmesi, amaç için gerekli olmayan veri iălemeden
kaçãnãlmasãdãr. Ölçülülük ilkesi ise, veri iăleme ile gerçekleătirilmesi istenen
amaç arasãnda makul bir dengenin kurulmasã yani veri iălemenin, amacã
gerçekleătirecek ölçüde olmasã demektir. Söz konusu ilkeler çerçevesinde
Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 18/09/2019 tarihli ve 2019/277 sayãlã
kararã ile “(...) Ăikâyetçinin müăterisi olduÛu Bankaya kendisine ait iă ve
iălemlerde ulaăãlmasã adãna vermiă olduÛu telefon numarasã bilgisinin,
eăine ulaăãlmasãnda yardãmcã olunabilmesi adãna iălenmesinin, 5598 sayãlã
Kanunun 4 üncü maddesinin (2) numaralã fãkrasãnãn (c) ve (ç) bentlerinde
yer alan kiăisel verilerin iălenmesinde “belirli, açãk ve meăru amaçlar için
iălenme ve iălend
Madde Bilinmiyor — ã bilgisinin,
eăine ulaăãlmasãnda yardãmcã olunabilmesi adãna iălenmesinin, 5598 sayãlã
Kanunun 4 üncü maddesinin (2) numaralã fãkrasãnãn (c) ve (ç) bentlerinde
yer alan kiăisel verilerin iălenmesinde “belirli, açãk ve meăru amaçlar için
iălenme ve iălendikleri amaçla baÛlantãlã, sãnãrlã ve ölçülü olma” ilkelerine
uyulmasã zorunluluÛuna aykãrã olduÛu ve bu çerçevede Kanunun 12 nci
maddesinin birinci fãkrasãnãn (a) bendi uyarãnca veri sorumlusunun kiăisel
verilerin hukuka aykãrã olarak iălenmesini önlemek amacãyla uygun
Madde Bilinmiyor — güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari
tedbirleri almadãÛãnã göstermesi nedeniyle Banka hakkãnda Kanunun 18 inci
maddesinin (1) numaralã fãkrasãnãn (b) bendi uyarãnca 100.000 TL idari para
cezasã uygulanmasãna” karar verilmiătir.[46]
[46] “Bir bankanãn, ilgili kiăinin cep telefonu numarasãnã bankaya veriliă amacã dãăãnda kullan-
masã” hakkãnda Kiăisel Verileri Koruma Kurulunun 18/09/2019 Tarihli ve 2019/277 Sayãlã Karar
Özeti, www.kvkk.gov.tr
92
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Son olarak, “ilgili mevzuatta öngörülen veya iălendikleri amaç için gerekli
olan süre kadar muhafaza edilme” ilkesi kiăisel verilerin “amaçla sãnãrlãlãk
ilkesi”nin bir gereÛi olarak iălendikleri amaç için gerekli olan süreye
uygun olarak muhafaza edilmesi gerekir. Bu konuda, veri sorumlusu,
idari ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdür. Kiăisel verilerin saklanmasã
için amaçla sãnãrlãlãk ilkesi uyarãnca veri sorumlusu tarafãndan belirlenen
saklama sürelerinin yanã sãra, veri sorumlusunun tabi olduÛu ilgili mevzuat
kapsamãnda da belirlenmiă saklama süreleri mevcuttur. Buna göre; veri
sorumlularã, ilgili kiăisel veriler için mevzuatta öngörülmüă bir süre varsa
bu süreye uyacak; eÛer böyle bir süre öngörülmemiăse verileri ancak
iălendikleri amaç için gerekli olan süre kadar saklayabilecektir. Bir verinin
daha fazla saklanmasã için geçerli bir sebep bulunmamasã halinde, o
veri silinecek, yok edilecek veya anonim hale getirilecektir. âleride tekrar
kullanãlabileceÛi düăünülerek ya da herhangi bir baăka gerekçe ile kiăisel
verilerin muhafaza edilmesi yoluna gidilemeyecektir.
93
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
X. Veri Sorumlusunun Yükümlülükleri
A. Aydãnlatma YükümlülüÛü
Madde Bilinmiyor — i bir baăka gerekçe ile kiăisel
verilerin muhafaza edilmesi yoluna gidilemeyecektir.
93
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
X. Veri Sorumlusunun Yükümlülükleri
A. Aydãnlatma YükümlülüÛü
Veri sorumlusunun aydãnlatma yükümlülüÛü, 6698 sayãlã Kanun’un 10’uncu
maddesinde ve 10 Mart 2018 tarih, 30356 sayãlã Resmi Gazete’de yayãmlanarak
yürürlüÛe giren Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde
Uyulacak Usul Ve Esaslar Hakkãnda TebliÛ’de düzenlenmiătir. Bu yükümlülük
kapsamãnda, veri sorumlusu tarafãndan kanunda öngörülen hukuka
uygunluk nedenlerine dayalã olarak kiăisel veri iălendiÛi her durumda
uygun kanallar ve anlaăãlãr, açãk ve sade bir dil kullanãlarak aăaÛãdaki konu
baălãklarãnda ayrãntãlã olarak yer verildiÛi ăekilde ilgili kiăilere aydãnlatma
yapãlãr.
1- Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde âçerik
6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanunu’nun 10’uncu maddesi uyarãnca
kiăisel verilerin elde edilmesi sãrasãnda veri sorumlularã; veri sorumlusunun
ve varsa temsilcisinin kimliÛi, kiăisel verilerin hangi amaçla iăleneceÛi,
iălenen kiăisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarãlabileceÛi, kiăisel veri
toplamanãn yöntemi ve hukuki sebebi, Kanun’un 11’inci maddesinde sayãlan
diÛer haklarã konusunda bilgi vermekle yükümlüdür.
Her banka, kiăisel veri kategorileri, veri toplama yöntemi, iăleme amaçlarã
ve hukuki gerekçeleri ile kiăisel verilerin aktarãldãÛã taraƼar kapsamãnda,
kendi iăleyiă ve sistemlerine uygun olarak kendi aydãnlatma metinlerini
oluăturabilecektir.
Madde Bilinmiyor — larã konusunda bilgi vermekle yükümlüdür.
Her banka, kiăisel veri kategorileri, veri toplama yöntemi, iăleme amaçlarã
ve hukuki gerekçeleri ile kiăisel verilerin aktarãldãÛã taraƼar kapsamãnda,
kendi iăleyiă ve sistemlerine uygun olarak kendi aydãnlatma metinlerini
oluăturabilecektir.
DiÛer taraftan aydãnlatma yükümlülüÛü çerçevesinde ilgili kiăiye verilecek
bilgiler, Veri Sorumlularã Sicil Bilgi Sistemi’nde (VERBâS) açãklanan bilgilerle
uyumlu olmalãdãr.
Kiăisel Verileri Koruma Kurumu tarafãndan yayãmlanan 26/06/2020 tarihli
Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesi Hakkãnda Kamuoyu
94
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Duyurusu’nda[47] ve Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun 08/10/2020 tarih,
2020/765 sayãlã[48] ve 766 sayãlã kararlarãnda[49], bankalarca yapãlacak
aydãnlatmalarãn, kiăisel veri iăleme faaliyetine özgülenmiă olarak yerine
getirilmesi gerektiÛi açãkça ifade edilmiătir.
Bu kapsamda, 5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu’nun 4 üncü maddesinde[50]
yer alan bankacãlãk faaliyet konularã aăaÛãda sãralanan baălãklar altãnda
toplanmãătãr:
Madde Bilinmiyor — [47] Duyurunun tam metni için bkz. https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6765/AYDINLATMA-
YUKUMLULUGUNUN-YERINE-GETIRILMESI-HAKKINDA-KAMUOYU-DUYURUSU
[48] Kararãn tam metni için bkz. https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6844/2020-765
[49] Kararãn tam metni için bkz. https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6849/2020-766
[50] Bankacãlãk Kanunu’nun “Faaliyet konularã” baălãklã 4. madde düzenlemesi:
“Bankalar, diÛer kanunlarda öngörülen hükümler saklã kalmak kaydãyla aăaÛãda belirtilen
faaliyetleri gerçekleătirebilirler:
a) Mevduat kabulü.
b) Katãlãm fonu kabulü.
c) Nakdî, gayrinakdî her cins ve surette kredi verme iălemleri.
d) Nakdî ve kaydî ödeme ve fon transferi iălemleri, muhabir bankacãlãk veya çek hesaplarãnãn kullanãlmasã dahil
her türlü ödeme ve tahsilat iălemleri.
e) Çek ve diÛer kambiyo senetlerinin iătirasã iălemleri.
f) Saklama hizmetleri.
g) Kredi kartlarã, banka kartlarã ve seyahat çekleri gibi ödeme vasãtalarãnãn ihracã ve bunlarla ilgili faaliyetlerin yü-
rütülmesi iălemleri.
h) Efektif dahil kambiyo iălemleri; para piyasasã araçlarãnãn alãm ve satãmã; kãymetli maden ve taălarãn alãmã, satã-
mã veya bunlarãn emanete alãnmasã iălemleri.
i) Ekonomik ve finansal göstergelere, sermaye piyasasã araçlarãna, mala, kãymetli madenlere ve dövize dayalã;
vadeli iălem sözleămelerinin, opsiyon sözleămelerinin, birden fazla türev aracã içeren basit veya karmaăãk yapãdaki
finansal araçlarãn alãmã, satãmã ve aracãlãk iălemleri.
j) Sermaye piyasasã araçlarãnãn alãm ve satãmã ile geri alãm veya tekrar satãm taahhüdü iălemleri.
k) Sermaye piyasasã araçlarãnãn ihraç veya halka arz yoluyla satãăãna aracãlãk iălemleri.
l) Daha önce ihraç edilmiă olan sermaye piyasasã araçlarãnãn aracãlãk maksadãyla alãm satãmãnãn
Madde Bilinmiyor — ile geri alãm veya tekrar satãm taahhüdü iălemleri.
k) Sermaye piyasasã araçlarãnãn ihraç veya halka arz yoluyla satãăãna aracãlãk iălemleri.
l) Daha önce ihraç edilmiă olan sermaye piyasasã araçlarãnãn aracãlãk maksadãyla alãm satãmãnãn yürütülmesi iă-
lemleri.
m) Baăkalarã lehine teminat, garanti ve sair yükümlülüklerin üstlenilmesi iălemleri gibi garanti
iăleri.
n) Yatãrãm danãămanlãÛã iălemleri.
o) Portföy iăletmeciliÛi ve yönetimi.
p) Hazine MüsteăarlãÛã ve/veya Merkez Bankasã ve kuruluă birlikleri nezdinde oluăturulan bir sözleăme kapsa-
mãnda üstlenilen yükümlülükler çerçevesinde alãm satãm iălemlerine iliăkin piyasa yapãcãlãÛã.
r) Faktöring ve forfaiting iălemleri.
s) Bankalararasã piyasada para alãm satãmã iălemlerine aracãlãk.
t) Finansal kiralama iălemleri.
u) Sigorta acenteliÛi ve bireysel emeklilik aracãlãk hizmetleri.
v) Kurulca belirlenecek diÛer faaliyetler.
Mevduat bankalarã birinci fãkranãn (b) ve (t), katãlãm bankalarã (a), kalkãnma ve yatãrãm bankalarã
(a) ve (b) bentlerinde belirtilen faaliyetleri gerçekleătiremezler.”
Madde Bilinmiyor — 95
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
1) Müăteri Edinimi/Hesap Açãlãă
2) Kredi
3) Yatãrãm âălemleri
Bankanãn veri iăleme amaçlarãnãn çok sayãda olmasã sebebiyle, yukarãda
açãklanan kapsamda aydãnlatma metinlerinin Bankalarca hazãrlanmasã
uygun olacaktãr. Bankalarca, kendilerine baăvuruda bulunan ilgili kiăiye
bankaya geliă amacãna göre, faaliyete özgülenmiă aydãnlatma yapãlmasã
müăteri olmayan kiăilerin banka ile sürekli iă iliăkisi kurmamasã durumunda
sürecin, faaliyete özgülenmiă aydãnlatma ile son bulmasã uygun olabilecektir.
ÖrneÛin, kiăi tüketici kredisi/kredi kartã baăvurusunda bulunduÛunda
krediye özgü aydãnlatma yapãlacak, kredi reddedilir ve kiăi, banka müăterisi
haline gelmez ise süreç sonlanmãă olacaktãr.
âlgili kiăinin banka müăterisi haline gelmesi durumunda ise banka tarafãndan
bu kiăiye “Müăteri Edinimi/Hesap Açãlãăã” için hazãrlanan aydãnlatma metni
içeriÛiyle uyumlu bir bilgilendirme yapãlmasã uygun olacaktãr.
Faaliyet baălãklarã içerisinde mevcut “hesap açãlãă” konusunda ise, bankaya
müăteri olmak için baăvuran kiăilere “Müăteri Edinimi/Hesap Açãlãăã” için
düzenlenecek bir metin ile aydãnlatma yapãlmasã uygun olabilecektir. Zira,
ilgili kiăi müăteri olarak edinilmekte, sürekli iă iliăkisi kurulduktan sonra ise
ancak talebi olmasã halinde kendisine farklã ürünler tahsis edilmektedir. Bazã
ürün tahsislerinde müăteri edinim aăamasãnda elde edilen kiăisel veriler
dãăãnda baăka bir veri iăleme faaliyeti olmadãÛãndan, yapãlacak bu aydãnlatma
yeterli olabilecektir. ÖrneÛin, kiralãk kasa tahsis edilirken müăterinin sadece
kimlik ve iletiăim bilgileri iălenmektedir.
Madde Bilinmiyor — ün tahsislerinde müăteri edinim aăamasãnda elde edilen kiăisel veriler
dãăãnda baăka bir veri iăleme faaliyeti olmadãÛãndan, yapãlacak bu aydãnlatma
yeterli olabilecektir. ÖrneÛin, kiralãk kasa tahsis edilirken müăterinin sadece
kimlik ve iletiăim bilgileri iălenmektedir.
Bankalarca yukarãda açãklanan kriterlere uygun ăekilde hazãrlanacak olan
aydãnlatma metinlerinde kiăisel verilerin kategorik bazda iăleme amaçlarã ve
hukuki sebepler ile eăleătirilerek sunulmasã gerektiÛine dikkat edilmelidir.
Kiăisel verilerin kimlere aktarãlabileceÛine yönelik zorunlu içerikte de;
destek hizmeti alãnan kuruluălar, iă ortaklarã, iătirakler, denetim kuruluălarã,
96
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
yetkili kamu kuruluălarã vs. gibi üçüncü kiăi gruplarãna kategorik olarak yer
verilebilecek ve bazã kurumlarãn sayãlmasã da tercih edilebilecektir.
Kanun’da belirtildiÛi üzere “veri sorumlusu” olarak bankalar, verisini
iăledikleri gerçek kiăileri (personel, ziyaretçi vb.) aydãnlatmakla yükümlüdür.
Aydãnlatma, aăaÛãda belirtilen kanallar aracãlãÛã ile yapãlmaktadãr.
Bankacãlãk faaliyetleri kapsamãnda bankalarãn ilgili kiăilere yapmãă
olduklarã bilgilendirme dãăãnda kalan durumlarda da kiăisel verilerin
elde edildiÛi aăamalarda ilgili kiăiye, amaca uygun ilave bir bilgilendirme
yapãlmasã önerilmektedir. ÖrneÛin, kimlik doÛrulamada biyometrik verilerin
kullanãlmasã ya da geniă kitleleri etkileyebilecek ve yeni teknolojilerin
kullanãldãÛã ürün/süreçlerde veya yarãăma/çekiliălere katãlãm gibi hususlarda
somut duruma özgülenmiă aydãnlatma yapãlabilir.
1.1. Katmanlã Aydãnlatma
Madde Bilinmiyor — doÛrulamada biyometrik verilerin
kullanãlmasã ya da geniă kitleleri etkileyebilecek ve yeni teknolojilerin
kullanãldãÛã ürün/süreçlerde veya yarãăma/çekiliălere katãlãm gibi hususlarda
somut duruma özgülenmiă aydãnlatma yapãlabilir.
1.1. Katmanlã Aydãnlatma
Katmanlã aydãnlatma, kiăisel verilerin elde edilmesi sãrasãnda ilgili kiăiye,
kiăisel verilerinin elde edildiÛi konusunda ön bilgilendirme yapãlarak, ilgili
kiăinin Kanunun 10. maddesine uygun aydãnlatmaya yönlendirilmesi[51]
amaca iliăkin bilgilendirilme yapãlãrken, önce kãsa ve kolay anlaăãlãr bir metin
sunup, eă zamanlã (just-in-time) metin vasãtasãyla, detaylã açãklamalara
iăaret edilmesi/referans verilmesi durumudur.
Zaman ve yer kãsãtã olan kanallarda, ilgili kiăiye doÛrudan aydãnlatma metninin
gösterilmesinin ya da okunmasãnãn mümkün olmadãÛã durumlarda, katmanlã
aydãnlatma yapãlmasã yeterli olabilir. Bu baÛlamda bankalarca sunulan
ürün ve hizmetlerin çeăitliliÛi göz önüne alãndãÛãnda; banka ile müăteri
arasãnda gerek yüz yüze, gerekse elektronik araçlarla sözleăme kurulmasã
sãrasãnda, müăterinin tüm aydãnlatma metnini okumasãnãn elveriăli olmadãÛã
durumlarda aydãnlatma yükümlülüÛü, ilgili kiăilere kiăisel verilerinin elde
edildiÛi konusunda ön bilgilendirme yapãlarak Bankalarãn internet sitelerinde
yer alan ve Kanun’un 10’uncu maddesine uygun ăekilde düzenlenmiă
[51] Kiăisel Verileri Koruma Kurumu, Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesi Rehberi, s.8.
(https://www.kvkk.gov.tr/SharedFolderServer/CMSFiles/a569a068-c079-4189-b134-f57bc727af7d.pdf)
97
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — , Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesi Rehberi, s.8.
(https://www.kvkk.gov.tr/SharedFolderServer/CMSFiles/a569a068-c079-4189-b134-f57bc727af7d.pdf)
97
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
aydãnlatma metinlerine yönlendirme yapãlarak yerine getirilebilecektir.
Bununla birlikte, katmanlã aydãnlatma yöntemi tercih ediliyorsa, ilgili kiăilerin
ayrãntãlã bilgi için baăka bir mecraya yönlendirilmesinden önce, ilk aăamada
temel bilgilerin (örneÛin veri sorumlusunun kimliÛi ve veri iălemenin amacã)
sunulduÛundan emin olunmalã, yönlendirilen metinlerin iăleme faaliyeti ile
sãnãrlã içeriÛe sahip olduÛuna dikkat edilmelidir.[52]
Bu duruma uyan baălãca örnekler, online (çevrimiçi) bir formun doldurulmasã
suretiyle veri toplanmasã sãrasãnda verinin toplandãÛã yerler, güvenlik
kamerasã barãndãran yerler, çaÛrã merkezleri veya benzeri ses kayãt
barãndãran sistemler, internet veya mobil bankacãlãk ara yüzleri, ATM’ler veya
SMS kanalãyla bilgilendirmede kullanãlabilecek karakter sayãsãnãn izin verdiÛi
ölçüde yapãlan açãklama dãăãnda ilgili kiăinin banka internet sitesinde yer
alan aydãnlatma metinlerine yönlendirilmesi olarak sayãlabilir.
Bu örneklere ek olarak; bina içi ve dãăãna iliăkin görüntü kaydãnãn alãndãÛã
yerlerde, giriă kapãsã veya yakãnãnda, aăaÛãdaki unsurlarã taăãyan bir iăaretin
bulundurulmasã, aydãnlatma için yeterli olabilir:
• Makul bir uzaklãktan rahatça ne olduÛu anlaăãlabilecek büyüklükte bir
kamera simgesi
• Okunmaya elveriăli boyutta olacak ăekilde, örneÛin “Bu bina içi ve
etrafãnda güvenlik kameralarã ile kayãt alãnmaktadãr’ benzeri bir ifade
Madde Bilinmiyor — undurulmasã, aydãnlatma için yeterli olabilir:
• Makul bir uzaklãktan rahatça ne olduÛu anlaăãlabilecek büyüklükte bir
kamera simgesi
• Okunmaya elveriăli boyutta olacak ăekilde, örneÛin “Bu bina içi ve
etrafãnda güvenlik kameralarã ile kayãt alãnmaktadãr’ benzeri bir ifade
• Okunmaya elveriăli boyutta olacak ăekilde, örneÛin “Kiăisel Verilerin
Korunmasã Kanunu ve haklarãnãz hakkãnda daha detaylã bilgiyi
bankamãz internet sitesinden edinebilirsiniz http://www.banka.com.
tr’ benzeri bir ifade (veya tercihen karekod vb. yönlendiriciler)
Bankacãlãk sektöründe tüm veri iăleme amaçlarãnãn müăterilere saÛlãklã ve
yönetilebilir bir ăekilde aktarãlmasãnda katmanlã aydãnlatma yönteminin
kullanãlmasã benimsenebilir.
[52] https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6765/AYDINLATMA-YUKUMLULUGUNUN-YERINE-GETIRILMESI-HAKKINDA-
KAMUOYU-DUYURUSU
98
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
2- Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilme Zamanã
Aydãnlatma yükümlülüÛünün kural olarak veri sorumlusu tarafãndan kiăisel
verinin elde edilmesi aăamasãnda yerine getirilmesi gerekmektedir.
Ancak; veri sorumlusu tarafãndan kiăisel verilerin ilgili kiăiden elde
edilmemesi halinde; veri sorumlusu tarafãndan ilgili kiăiyi aydãnlatma
yükümlülüÛü kiăisel verinin elde edilmesi aăamasãndan sonra yerine
getirilebilir. ÖrneÛin maaă ödemelerinde; maaă ödemesi yapãlacak
ƻrmadan çalãăanlarãn kiăisel verilerinin temin edilmesi halinde çalãăanlarãn
aydãnlatãlmalarã durumlarãnda. Bu halde aydãnlatma yükümlülüÛünün;
-Kiăisel verilerin elde edilmesinden itibaren makul bir süre içerisinde,
-Kiăisel verilerin ilgili kiăi ile iletiăim amacãyla kullanãlacak olmasã durumunda,
ilk iletiăim kurulmasã esnasãnda,
Madde Bilinmiyor — i halinde çalãăanlarãn
aydãnlatãlmalarã durumlarãnda. Bu halde aydãnlatma yükümlülüÛünün;
-Kiăisel verilerin elde edilmesinden itibaren makul bir süre içerisinde,
-Kiăisel verilerin ilgili kiăi ile iletiăim amacãyla kullanãlacak olmasã durumunda,
ilk iletiăim kurulmasã esnasãnda,
-Kiăisel verilerin aktarãlacak olmasã halinde, en geç kiăisel verilerin ilk kez
aktarãmãnãn yapãlacaÛã esnada
yerine getirilmesi gerekmektedir.
3- Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde Usul
Aydãnlatma yükümlülüÛünün yerine getirilmesindeki usul yasal olarak
herhangi bir ăekil ăartãna baÛlanmadãÛã gibi ilgili kiăinin talebine veya
onayãna da tabi tutulmamãătãr. Dolayãsãyla veri sorumlularã aydãnlatma
yükümlülüklerini sözlü, yazãlã, ses kaydã, çaÛrã merkezi gibi ƻziksel veya
elektronik ortam kullanãlmak suretiyle yerine getirebilir. Ancak aydãnlatma
yükümlülüÛünün yerine getirildiÛi yönündeki iddiada ispat külfeti veri
sorumlusu üzerinde olduÛundan aydãnlatma yükümlülüÛünün ispata
elveriăli kanallardan yerine getirilmesi önem arz etmektedir.
99
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Kiăisel veri iăleme amacã deÛiămediÛi sürece, aydãnlatma yükümlülüÛünün
yerine getirilmesinde kullanãlacak kanallar arasãndan herhangi bir kanal
vasãtasãyla ilgili kiăinin aydãnlatãlmasã saÛlanãr.
Bankacãlãk sektörü açãsãndan aydãnlatma aăaÛãda belirtilen kanallar aracãlãÛã
ile yapãlabilmektedir.
3.1. Ăube
Madde Bilinmiyor — üÛünün
yerine getirilmesinde kullanãlacak kanallar arasãndan herhangi bir kanal
vasãtasãyla ilgili kiăinin aydãnlatãlmasã saÛlanãr.
Bankacãlãk sektörü açãsãndan aydãnlatma aăaÛãda belirtilen kanallar aracãlãÛã
ile yapãlabilmektedir.
3.1. Ăube
Ăubelerin, müăteriler baăta olmak üzere bankacãlãk faaliyetlerinin tarafã
olan ilgili kiăilerle yüz yüze temasãn gerçekleătirildiÛi temel kanal olmasã
nedeniyle, aydãnlatma yükümlülüÛünün ăubeler aracãlãÛã ile yerine
getirilmesi mümkündür. Aydãnlatma yükümlülüÛünün ăubeler kanalã
ile gerçekleătirilmesine yönelik iyi uygulama örneklerine aăaÛãda yer
verilmiătir. Ăubelerde Kanun’a uygun aydãnlatma yükümlülüÛünün yerine
getirilmesinde ilgili kiăinin bilgi sahibi olacaÛã ăekilde görsel veya basãlã
ortamda (aƻă, broăür, pano, dijital ekran vb.) aydãnlatma yapãlabilir.
ăubelerde aydãnlatma metni ilgili kiăiye teslim edilebilir. Bunun yanã sãra
yine Ăubede iălem sãrasãnda aăaÛãda belirtilen yöntemlerle de aydãnlatma
yapãlmasãnãn önünde bir engel bulunmamaktadãr.
3.2. ânternet Sitesi
Bankalarãn internet sitelerinde, Bankanãn aydãnlatma metinlerine kolayca
ulaăãlabilir ăekilde yer verilmesi önerilmektedir. Böylelikle, katmanlã
aydãnlatmalarda verilen linkler vasãtasãyla bu metinlere yönlendirilen
müăterilere kolayca aydãnlatma, bankalar açãsãndan da aydãnlatma
yükümlülüÛünün yerine getirilmesi imkânã saÛlanabilecektir.
âăleme faaliyeti ile sãnãrlã olmayan, veri sorumlusu için genel veri iăleme
belgesi niteliÛinde olan gizlilik politikalarã veya veri iăleme politikalarã,
aydãnlatma metinleri olarak kullanãlmamalãdãr.[53]
[53] https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6765/AYDINLATMA-YUKUMLULUGUNUN-YERINE-GETIRILME-
SI-HAKKINDA-KAMUOYU-DUYURUSU
100
Madde Bilinmiyor — için genel veri iăleme
belgesi niteliÛinde olan gizlilik politikalarã veya veri iăleme politikalarã,
aydãnlatma metinleri olarak kullanãlmamalãdãr.[53]
[53] https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6765/AYDINLATMA-YUKUMLULUGUNUN-YERINE-GETIRILME-
SI-HAKKINDA-KAMUOYU-DUYURUSU
100
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
3.3. ânternet Ăube
ânternet ăube kullanãcãlarã, internet ăube aracãlãÛãyla karăãlarãna çãkartãlacak
olan aydãnlatma metinleri aracãlãÛãyla bilgilendirebilir.
3.4. Mobil Ăube ve Mobil Uygulama
Mobil ăube/uygulama kullanãcãlarã, mobil ăube/uygulama aracãlãÛãyla
karăãlarãna çãkartãlacak olan aydãnlatma metinleri ile bilgilendirebilir.
âlgili kiăilere anlãk bildirim (push notiƻcation) ile aydãnlatma metni
gönderilmesi ve yine kãsa ve yönlendirici bir aydãnlatma metni ile aydãnlatma
yükümlülüÛü yerine getirebilir.
3.5. ÇaÛrã Merkezi/IVR
âlgili kiăiye görüămenin baăãnda bir tuăa basma seçeneÛi saÛlanarak
aydãnlatma metnini dinlemek isteyenlere aăaÛãdaki örnek metin sunulabilir.
Örnek ÇaÛrã Merkezi Metni:
“Kiăisel verilerinizin ne ăekilde iălendiÛine dair aydãnlatma metnini dinlemek
için 1’e, daha önce bu konuda bilgilendirildiyseniz, dinlemeden ilerlemek
için 2’ye basãnãz.” Bu örnek metnin ifadeleri baÛlayãcã olmamakla birlikte,
yöntemi göstermek amacãyla belirtilmiătir.
Madde Bilinmiyor — verilerinizin ne ăekilde iălendiÛine dair aydãnlatma metnini dinlemek
için 1’e, daha önce bu konuda bilgilendirildiyseniz, dinlemeden ilerlemek
için 2’ye basãnãz.” Bu örnek metnin ifadeleri baÛlayãcã olmamakla birlikte,
yöntemi göstermek amacãyla belirtilmiătir.
Yukarãdaki örneÛe uygun olacak ăekilde, 1’e basarak metni dinlemeye karar
veren kiăilere dinletilecek ses kaydãnda, metnin tamamãnãn ilgili kiăiye
dinletilmesinin öncesinde bu metinlerin eriăilebileceÛi diÛer ortamlarãn
ifade edilmesi halinde, bu ifade okunduktan sonra baÛlantãnãn kesilmesi ya
da ilgili kiăinin telefonu kapatmasã durumlarãnda da veri sorumlusu banka,
aydãnlatma yükümlülüÛünü yerine getirmiă olur.
101
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Yukarãdaki örneÛe uygun olacak ăekilde, 2’ye basarak metni dinlememeye
karar veren kiăiler yönünden aydãnlatma yükümlülüÛü yerine getirilmiă olur.
3.6. Elektronik Posta
âlgili kiăilerin bankaya iletiăime geçmek üzere verdikleri elektronik posta
adreslerine (örneÛin hesap özetlerinin, kredi kartã ekstrelerinin gönderildiÛi
adresleri) veya elektronik tebligat adreslerine iletilecek aydãnlatma
metinleri ile bilgilendirme yapãlabilir.
3.7. Fiziki Posta
âlgili kiăi tarafãndan bankalara iletiăim/tebligat adresi olarak bildirilen
adrese aydãnlatma metninin gönderilmesi (örneÛin, kredi kartã hesap özeti
ile aynã zarfta gönderilmesi) ile bilgilendirme yapãlabilir.
3.8. SMS
SMS kanalãyla yapãlan aydãnlatmalarda, kanalãn izin verdiÛi uzunlukta bir
metne ve tãklandãÛãnda aydãnlatma metnine yönlendiren bir linke yer
verilerek katmanlã aydãnlatma yapãlabilir.
Örnek SMS Metni
“..... tarafãndan hazãrlanan kiăisel verilerinizin iălenme ve aktarãlma amacã,
toplanma yöntemi, hukuki sebep ve haklarãnãza iliăkin aydãnlatma metnine
ulaămak için <link> tãklayãnãz.”
3.9. ATM
Madde Bilinmiyor — metnine yönlendiren bir linke yer
verilerek katmanlã aydãnlatma yapãlabilir.
Örnek SMS Metni
“..... tarafãndan hazãrlanan kiăisel verilerinizin iălenme ve aktarãlma amacã,
toplanma yöntemi, hukuki sebep ve haklarãnãza iliăkin aydãnlatma metnine
ulaămak için <link> tãklayãnãz.”
3.9. ATM
Kãsa Mesaj Servisi (SMS) gibi sãnãrlã karakter girilebilen bir alan olan ATM
kanalãndan yapãlan bilgilendirmelerde, kãsa bir metne yer verildikten sonra
ilgili kiăinin aydãnlatma metnine eriăebileceÛi ăekilde katmanlã aydãnlatma
yapãlmasã mümkündür.
102
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Örnek ATM Metni
“..... tarafãndan hazãrlanan kiăisel verilerinizin iălenme ve aktarãlma amacã,
toplanma yöntemi, hukuki sebep ve haklarãnãza iliăkin aydãnlatma metnine
ulaămak için buton/menü’yü tãklayabilirsiniz/ metne ... linkinden(*)
ulaăabilirsiniz.”
(*) Ekran tasarãmlarãna göre bankalarca tercih edilecek ifadeye yer
verilebilecektir
4- Aydãnlatma YükümlülüÛünün Yerine Getirilmesinde Özel Durumlar
4.1. âmza Yetkilileri ve Gerçek Faydalanãcãlarãn Aydãnlatãlmasã
Tüzel kiăileri temsile yetkili gerçek kiăilerin temsil yetkilerinin tevsik
edilmesi amacãyla ibraz edilen belgelerde, bu gerçek kiăilerin kiăisel verileri
yer almakta ve bu veriler tüzel kiăiyi temsile yetkili kiăilerin belirlenmesi
amacãyla iălenmektedir. Ticari hayatãn doÛal akãăã içinde, bir tüzel kiăiyi
temsile yetkili gerçek kiăinin, temsile yetkili olduÛu tüzel kiăinin ilgili
belgelerinde kiăisel verilerinin bulunduÛu ve bu belgelerin söz konusu
yetkilendirmeyi tevsik amacãyla ilgili kurum ve kuruluălara aktarãlacaÛã
ve bu kuruluălar tarafãndan bu amaçla iăleneceÛine iliăkin aydãnlatma
yükümlülüÛü temsilciyi atayan tüzel kiăidedir.
Madde Bilinmiyor — kiăinin ilgili
belgelerinde kiăisel verilerinin bulunduÛu ve bu belgelerin söz konusu
yetkilendirmeyi tevsik amacãyla ilgili kurum ve kuruluălara aktarãlacaÛã
ve bu kuruluălar tarafãndan bu amaçla iăleneceÛine iliăkin aydãnlatma
yükümlülüÛü temsilciyi atayan tüzel kiăidedir.
Dolayãsãyla, tüzel kiăileri temsile yetkili gerçek kiăilerin hali hazãrda, söz
konusu iăleme amacã yönünden kiăisel verilerinin Banka’ya aktarãlacaÛã
hususunda tüzel kiăi tarafãndan bilgilendirildikleri göz önüne alãnarak,
verilerin aktarãldãÛã kurum ve kuruluălarãn (bankalarãn) bu amaçla sãnãrlã
olarak gerçekleătirilen veri iălemeleri yönünden, Aydãnlatma TebliÛi’nin
6’ncã maddesi kapsamãnda ayrãca bir aydãnlatma yapãlmasãna gerek
bulunmamaktadãr.
4.2. Risk Grubu’ndakilerin Aydãnlatãlmasã
Risk Grubu’nda yer alan kiăilerin aydãnlatãlmasãna iliăkin olarak; Kurul’un
26/07/2018 tarihli ve 2018/92 sayãlã Kararã ile, bankalarca, 5411 sayãlã Bankacãlãk
103
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — u’nda yer alan kiăilerin aydãnlatãlmasãna iliăkin olarak; Kurul’un
26/07/2018 tarihli ve 2018/92 sayãlã Kararã ile, bankalarca, 5411 sayãlã Bankacãlãk
103
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Kanunu ve ilgili diÛer mevzuat kapsamãnda, bankalarãn kredi kullandãrãm
faaliyetlerinde kredi baăvurusunda bulunan kiăilerin “Risk Grubu”nda
bulunan ilgili kiăilerin kiăisel verilerinin iălenmesi faaliyeti sãnãrlarã dahilinde,
bir baăka deyiăle sadece bu faaliyet özelinde yerine getirilecek aydãnlatma
yükümlülüÛünün, 5411 sayãlã Kanunun 73’üncü ve 159’uncu maddeleri ile 5237
sayãlã Türk Ceza Kanununun 239’uncu madde hükümleri dikkate alãnmak
suretiyle, her bir kredi kullandãrãm iălemi özelinde “risk grubu”nda bulunan
ilgili kiăilerin tek tek aydãnlatãlmasã suretiyle deÛil de, kolayca eriăilebilecek
ăekilde ve sadece “Risk Grubu” faaliyetleri bakãmãndan genel bir aydãnlatma
yapãlabileceÛi kanaatine varãlmãătãr.
Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun ilgili kararã doÛrultusunda bankalarca
internet sitesi marifetiyle aydãnlatma yapãlabilecektir.
4.3. VarlãÛãn Sahibi Dãăãndaki Kiăilere âliăkin Kiăisel Verilerin ve Çek-
Senetlerde Son Ciranta Dãăãndaki Kiăilerin Kiăisel Verilerinin âălenmesi
Madde Bilinmiyor — ătãr.
Kiăisel Verileri Koruma Kurulu’nun ilgili kararã doÛrultusunda bankalarca
internet sitesi marifetiyle aydãnlatma yapãlabilecektir.
4.3. VarlãÛãn Sahibi Dãăãndaki Kiăilere âliăkin Kiăisel Verilerin ve Çek-
Senetlerde Son Ciranta Dãăãndaki Kiăilerin Kiăisel Verilerinin âălenmesi
Teminat iălemlerinde, varlãÛãn sahibi dãăãndaki gerçek kiăilerin verilerinin
de teminata alãnan varlãÛãn temel bilgileriyle bütünleămiă bir ăekilde
banka uhdesine geçmesi mümkün olabilmektedir. VarlãÛãn önceki
(veya kimi durumda sonraki) sahibi, vekâletle yapãlan iălemlerde vekil
veya tapu sicilinde görevli memurlar ile Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili
hükümlerine göre kefaletin geçerli sayãlabilmesi için aranan eăin rãza
bilgisi ve benzeri durumlarda verileri iălenen kiăilerin kiăisel verileri bu
kapsamdadãr. Bu kapsamdaki veriler, teminata iliăkin bilgi ve belgelerin
doÛal ve zorunlu unsurlarã olduklarãndan ve olasã ihtilaƼarda delil olarak ileri
sürüleceklerinden, maskelenmeleri de mümkün deÛildir.
Bu tip verilerin bankaca üzerinde analiz gerçekleătirilmeye uygun ăekilde
sãnãƼandãrãlmadãÛã (örneÛin varlãÛãn eski sahibine veya onay vermiă tapu
sicil memuruna göre sorgulanamadãÛã) durumlarda bunun Kanun’da
tanãmlanmãă “tamamen veya kãsmen otomatik olan ya da herhangi bir veri
kayãt sisteminin parçasã olmak kaydãyla otomatik olmayan yollarla iăleme”
kapsamãndaki bir veri iăleme faaliyeti olmadãÛã söylenebilecektir. iălemin
Kanun kapsamãnda bir kiăisel veri iăleme faaliyeti olmamasã nedeniyle
104
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — leme”
kapsamãndaki bir veri iăleme faaliyeti olmadãÛã söylenebilecektir. iălemin
Kanun kapsamãnda bir kiăisel veri iăleme faaliyeti olmamasã nedeniyle
104
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
ve bankalarãn bu kiăiler ile iălem anãnda bir temasã bulunmadãÛãndan
bankalarãn ilgili kiăileri tespit edip aydãnlatma yapmasã ƻili olarak mümkün
olmayãp hayatãn olaÛan akãăãna aykãrãdãr. Dolayãsãyla bankalarãn bu kiăilere
karăã herhangi bir aydãnlatma yükümlülüÛü bulunmadãÛã söylenebilecektir.
Yine, uygulamalarda bankalar tarafãndan, tahsilinde müăterilerine ait
risklere mahsup edilmek üzere kambiyo senetleri tahsile veya bedelleri
kredi borcuna mahsup edilmek üzere teminata alãnabilmektedir. Bu
gibi durumlarda, son ciranta dãăãndaki keăideci, ara ciranta, avalist vb.
kiăilerin isim, imza gibi verileri ilgili belgenin doÛal ve zorunlu unsuru
olduÛundan elde edilmektedir. Ancak kambiyo senedinin baăka bir veri
sorumlusu tarafãndan Bankaya iletilmesi suretiyle ilgili kiăilerin kiăisel
verilerinin Bankaya aktarãlmasã halinde söz konusu kiăisel verilerin Bankaya
aktarãlacaÛãna dair aydãnlatma yükümlülüÛü aktaran veri sorumlusuna
ait olacaÛãndan bu durumda Bankanãn ayrãca ilgili kiăiye aydãnlatma
yapmasã gerekmeyecektir. ilgili veriler olasã ihtilaƼarda delil olarak ileri
sürüleceklerinden maskelenmeleri de mümkün deÛildir.
4.4. Maaă Ödeme Anlaămalarã
Madde Bilinmiyor — yükümlülüÛü aktaran veri sorumlusuna
ait olacaÛãndan bu durumda Bankanãn ayrãca ilgili kiăiye aydãnlatma
yapmasã gerekmeyecektir. ilgili veriler olasã ihtilaƼarda delil olarak ileri
sürüleceklerinden maskelenmeleri de mümkün deÛildir.
4.4. Maaă Ödeme Anlaămalarã
Bankalar maaă ödeme anlaămasã yapmãă olduklarã kurumlardan, maaă
ödemesi yapãlacak olan kiăilerin kimlik tespitini gerçekleătirmek amacãyla
kiăisel verilerini temin etmekte ve toplu hesap açãlãăã yapmaktadãrlar. Suç
Gelirlerinin Aklanmasãnãn ve Terörün Finansmanãnãn Önlenmesine Dair
Tedbirler Hakkãnda Yönetmelik’in 6’ncã maddesi kimlik tespitinde gerekli
olan bilgilerin ne olduÛunu sãralã olarak düzenlemekte, Mali Suçlarã Araătãrma
Kurulu Genel TebliÛi (Sãra No: 5) toplu maaă hesap açãlãălarãnda alãnmasã
gereken zorunlu bilgileri belirlemektedir. Bu kapsamda bankalar, müăteri
ile yüz yüze gelmeden, maaă ödeme anlaămasã gereÛince, kimlik tespitine
iliăkin gerçek kiăilerin kiăisel verilerini elde ederek veri kayãt sistemine
kaydetmekte ve bu kiăilere aydãnlatma yapabilme imkânã bulunmamaktadãr.
Bununla birlikte söz konusu kiăisel verilerin ilgili kuruluătan bankalara
aktarãlmasãnda aydãnlatma yükümlülüÛünün veri sorumlusu sãfatãnã
haiz kuruluăta olduÛu, bu yükümlülüÛü doÛrudan yerine getirebileceÛi
105
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — ãlmasãnda aydãnlatma yükümlülüÛünün veri sorumlusu sãfatãnã
haiz kuruluăta olduÛu, bu yükümlülüÛü doÛrudan yerine getirebileceÛi
105
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
gibi yetkilendirdiÛi kiăi aracãlãÛãyla da yerine getirebileceÛi göz önünde
tutulmalãdãr. Söz konusu kiăisel verilerin elde edilmesinden sonraki süreçte
ise bankacãlãk faaliyetlerine iliăkin aydãnlatma yükümlülüÛünün bankalarda
olduÛu açãktãr. Bankalar yapãlan toplu hesap açãlãăãnã takiben maaă
müăterisi olacak kiăiler ile akdettikleri hizmet sözleămesi ile müăteri iliăkisi
kurmaktadãrlar. Bu durumda kiăisel verilerin ilgili kiăilerden elde edilmemesi
durumu ve bankanãn kiăisel verileri iălemesinin 6698 sayãlã Kanunun 5’inci
maddesinin 2’nci fãkrasãnãn (ç) bendinde yer alan hukuka uygunluk sebebine
dayandãÛã göz önüne alãndãÛãnda, bankanãn veri kayãt sisteminde tuttuÛu söz
konusu kiăisel veriler için kiăisel verilerin elde edilmesinden itibaren makul
bir süre içerisinde, kiăisel verilerin ilgili kiăi ile iletiăim amacãyla kullanãlacak
olmasã durumunda, ilk iletiăim kurulmasã esnasãnda, kiăisel verilerin
aktarãlacak olmasã halinde, en geç kiăisel verilerin ilk kez aktarãmãnãn
yapãlacaÛã esnada ilgili kiăiyi aydãnlatma yükümlülüÛünü yerine getirmesi
gerekmektedir.
4.5. Kredi Kartlarã ve Banka Kartlarã âălemleri
Bankalar baăta 5464 sayãlã Banka Kartlarã ve Kredi Kartlarã Kanunu olmak
üzere Bankacãlãk Kanunu ve ikincil mevzuatlarã kapsamãnda banka kartlarã ve
kredi kartlarãnãn çãkarãlmasã ve kullanãmãna iliăkin hizmet vermektedir.
Madde Bilinmiyor — gerekmektedir.
4.5. Kredi Kartlarã ve Banka Kartlarã âălemleri
Bankalar baăta 5464 sayãlã Banka Kartlarã ve Kredi Kartlarã Kanunu olmak
üzere Bankacãlãk Kanunu ve ikincil mevzuatlarã kapsamãnda banka kartlarã ve
kredi kartlarãnãn çãkarãlmasã ve kullanãmãna iliăkin hizmet vermektedir.
Bankalar ulusal ve uluslararasã kartlã sistem kuruluălarã ile yaptãÛã anlaămalar
ve ilgili mevzuatlar uyarãnca kartlarãn farklã banka cihazlarãnda kullanãlmasãna
olanak saÛlarlar. Bankalar kart sahibi müăterilerinin kartlarãnã farklã banka
cihaz ve poslarãnda kullanmalarã halinde hangi verilerinin üçüncü kurum
ve kuruluălara aktarãlacaÛã konusunda aydãnlatmakla yükümlüdürler.
Bu hususta aydãnlatãlan kart sahiplerinin kartlarãnã baăka banka cihaz ve
poslarãnã kullanmalarã halinde ikinci kez cihaz ve pos sahibi banka tarafãndan
aydãnlatãlmalarãna gerek bulunmamaktadãr.
B. Veri Sorumlularã Sicili, Sicile Kayãt ve Kiăisel Veri âăleme Envanteri
Hazãrlama YükümlülüÛü
6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanunu’nun 16’ncã maddesinde
106
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
kamuya açãk bir veri sorumlularã sicili tutulacaÛã belirtilmiătir.
Veri sorumlusu olan bankalarãn da Veri Sorumlularã Sicili’ne kayãt
yükümlülüÛü mevcuttur. Veri Sorumlularã Siciline kayãt baăvurusu aăaÛãdaki
hususlarã içeren bir bildirimle yapãlãr:
a) Veri sorumlusu ve varsa temsilcisinin kimlik ve adres bilgileri
b) Kiăisel verilerin hangi amaçla iăleneceÛi
c) Veri konusu kiăi grubu ve gruplarã ile bu kiăilere ait veri kategorileri
hakkãndaki açãklamalar
ç) Kiăisel verilerin aktarãlabileceÛi alãcã veya alãcã gruplarã
d) Yabancã ülkelere aktarãmã öngörülen kiăisel veriler
e) Kiăisel veri güvenliÛine iliăkin alãnan tedbirler
f) Kiăisel verilerin iălendikleri amaç için gerekli olan azami süre
Madde Bilinmiyor — kategorileri
hakkãndaki açãklamalar
ç) Kiăisel verilerin aktarãlabileceÛi alãcã veya alãcã gruplarã
d) Yabancã ülkelere aktarãmã öngörülen kiăisel veriler
e) Kiăisel veri güvenliÛine iliăkin alãnan tedbirler
f) Kiăisel verilerin iălendikleri amaç için gerekli olan azami süre
30.12.2017’de yayãmlanan Veri Sorumlularã Sicili Hakkãnda Yönetmelik
(“Yönetmelik”) ile de, Veri Sorumlularã Siciline yapãlacak kayãtlara iliăkin usul
ve esaslar belirlenmiătir.
Yönetmelik ile “kiăisel veri iăleme envanteri” tanãmã getirilmiătir. Bu
tanãm, veri sorumlularãnãn iă süreçlerine baÛlã olarak gerçekleătirmekte
olduklarã kiăisel veri iăleme faaliyetlerini; kiăisel veri iăleme amaçlarã, veri
kategorisi, aktarãlan alãcã grubu ve veri konusu kiăi grubuyla iliăkilendirerek
oluăturduklarã ve kiăisel verilerin iălendikleri amaçlar için gerekli olan
azami süreyi, yabancã ülkelere aktarãmã öngörülen kiăisel verileri ve veri
güvenliÛine iliăkin alãnan tedbirleri açãklayarak detaylandãrdãklarã envanteri
ifade etmektedir.
Yasal yükümlülüklerinin yanã sãra “Veri Sorumlusu” veya “Veri iăleyen”
sãfatãyla veri iăleyen bankalar, süreçlerindeki veri iălemenin amacãnã,
ölçülülük gereksinimlerine uygunluÛunu, süresini ve diÛer ilgili ăartlarãnã
takip etmek ve düzenlemek amacãyla bir veri envanterine ihtiyaç duyar.
Bu veri envanteri, uygun bir veri yönetimi aracã ile banka sorumluluÛunda
güncel olarak takip edilir.
107
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Veri envanteri Veri Sorumlularã Siciline yapãlacak bildirime de temel olacak
yeterli bilginin saÛlanabilmesi için asgari olarak aăaÛãdaki kategorileri içerir;
Madde Bilinmiyor — ncel olarak takip edilir.
107
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Veri envanteri Veri Sorumlularã Siciline yapãlacak bildirime de temel olacak
yeterli bilginin saÛlanabilmesi için asgari olarak aăaÛãdaki kategorileri içerir;
• âălenen veri kategorisi
• Veri iăleme amaçlarã
• Veri alãcã gruplarã
• Veri saklama süreleri
• Veri konusu kiăi gruplarã
• Verinin aktarãldãÛã ülkeler
• Veri koruma için uygulanan güvenlik tedbirleri
• âălemenin hukuki sebebi
Bununla beraber veri iălenen süreçlerin detaylarãna iliăkin bilgiler, veri
iălenen iă istasyonlarã, iălenen verinin niteliÛine dair bilgi, verinin toplanma
yöntemleri, verinin aktarãm yöntemleri gibi ilave bilgiler ile hazãrlanmãă veri
envanterinin niteliÛi arttãrãlabilir.
Veri envanteri süreç sahipleri tarafãndan beyan usulü olarak hazãrlanabileceÛi
gibi, veri keăif araçlarã ile de desteklenebilecektir.
Sicil baăvurularãnda sicile açãklanacak bilgiler Kiăisel Veri iăleme Envanteri’ne
dayalã olarak hazãrlanmalãdãr. Veri sorumlularã sicilinde yer alan bilgilerle,
envanterde yer alan bilgilerin tutarlã ve güncel olmasã banka tarafãndan
yürütülen periyodik gözden geçirmeler ile saÛlanãr. Zira veri sorumlularã,
sicile sunulan ve sicilde yayãmlanan bilgilerin eksiksiz, doÛru, güncel ve
hukuka uygun olmasãndan sorumludur.
1- BankacãlãÛa Özgü Veri Kategorileri
Veri envanterinde yer alan ve bankacãlãÛa özgü olarak tanãmlanan veri
kategorilerinin baăãnda ƻnansal iălem kayãtlarã, borç/bakiye bilgileri, ƻnansal
istihbarat ve takip verileri, kredi risk skor bilgileri, ƻnansal dolandãrãcãlãk/
fraud verileri gibi veri kategorileri yer almaktadãr
108
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
2- Kiăi Gruplarã
Madde Bilinmiyor — ansal
istihbarat ve takip verileri, kredi risk skor bilgileri, ƻnansal dolandãrãcãlãk/
fraud verileri gibi veri kategorileri yer almaktadãr
108
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
2- Kiăi Gruplarã
Kiăisel veri iăleme envanterinde müăteri, baăvuru sahibi, lehdar, keƻl,
garantör, hukuki halef, müăterek borçlu, risk grubunda yer alan kiăiler için
birinci derece yakãnlarã, hissedar gibi bankacãlãk iălemleri kapsamãnda iălenen
verilerin sahibi olan veri konusu kiăi gruplarã olabileceÛi gibi; ziyaretçi, aday,
personel, tedarikçi temsilcisi gibi kurumsal idare süreçlerinde iălenen
verilerin sahibi olan veri konusu kiăi gruplarã da yer alabilmektedir.
3- Alãcã Gruplarã
Veri envanterinde de ifade edilen bir diÛer baălãk olan alãcã gruplarã arasãnda;
banka iătirakleri, iătirakleri ve grup ƻrmalarã, resmi kurumlar, Bankalarãn
Destek Hizmeti Almalarãna âliăkin Yönetmelik kapsamãnda tanãmlanmãă
olan destek hizmeti kapsamãndaki ƻrmalar, destek hizmeti kapsamãnãn
dãăãndaki hizmet alãnan taraƼar, eÛitim ƻrmalarã, baÛãmsãz denetim ƻrmalarã,
danãămanlãk hizmeti alãnan ƻrmalar, avukatlãk hizmeti alãnan taraƼar, varlãk
yönetim ăirketleri, KKB / Risk merkezi gibi risk deÛerlendirme kurumlarã,
muhabir bankalar, talimatlandãrãlmãă hizmetler kapsamãnda ƻnansal iălem
kayãtlarãnãn paylaăãldãÛã diÛer ƻnansal kuruluălar, araătãrma ăirketleri gibi her
bir veri iăleme sürecine özgü olarak tanãmlanabilecek alãcã ve alãcã gruplarã
yer almaktadãr.
4- Azami Süreler
Madde Bilinmiyor — rãlmãă hizmetler kapsamãnda ƻnansal iălem
kayãtlarãnãn paylaăãldãÛã diÛer ƻnansal kuruluălar, araătãrma ăirketleri gibi her
bir veri iăleme sürecine özgü olarak tanãmlanabilecek alãcã ve alãcã gruplarã
yer almaktadãr.
4- Azami Süreler
Envanterde ifade edilen her bir veri kategorisi için süreç bazãnda azami
saklama süresi belirlenmelidir. Bu süreler belirlenirken; mevzuatta
öngörülen saklama süreleri, mevzuatta öngörülen bir sürenin bulunmamasã
halinde ise iălendikleri amaç için gerekli olan saklama süreleri;
a) âlgili veri kategorisinin iălenme amacã kapsamãnda veri sorumlusunun
faaliyet gösterdiÛi sektörde genel teamül gereÛi kabul edilen süre,
b) âlgili veri kategorisinde yer alan kiăisel verinin iălenmesini gerekli
kãlan ve ilgili kiăiyle tesis edilen hukuki iliăkinin devam edeceÛi süre,
c) âlgili veri kategorisinin iălenme amacãna baÛlã olarak veri
109
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
sorumlusunun elde edeceÛi meăru menfaatin hukuka ve dürüstlük
kurallarãna uygun olarak geçerli olacaÛã süre,
ç) âlgili veri kategorisinin iălenme amacãna baÛlã olarak saklanmasãnãn
yaratacaÛã risk, maliyet ve sorumluluklarãn hukuken devam edeceÛi
süre,
d) Belirlenecek azami sürenin ilgili veri kategorisinin doÛru ve
gerektiÛinde güncel tutulmasãna elveriăli olup olmadãÛã,
e) Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüÛü gereÛi ilgili veri kategorisinde
yer alan kiăisel verileri saklamak zorunda olduÛu süre,
f) Veri sorumlusu tarafãndan, ilgili veri kategorisinde yer alan kiăisel
veriye baÛlã bir hakkãn ileri sürülmesi için belirlenen zamanaăãmã
süresi
dikkate alãnarak belirlenir. Bu sürelerde referans alãnabilecek
düzenlemelerden bazãlarã;
Madde Bilinmiyor — yer alan kiăisel verileri saklamak zorunda olduÛu süre,
f) Veri sorumlusu tarafãndan, ilgili veri kategorisinde yer alan kiăisel
veriye baÛlã bir hakkãn ileri sürülmesi için belirlenen zamanaăãmã
süresi
dikkate alãnarak belirlenir. Bu sürelerde referans alãnabilecek
düzenlemelerden bazãlarã;
• 15 yãl - âă SaÛlãÛã ve GüvenliÛi Hizmetleri YönetmeliÛi madde 7
• 10 yãl - 5510 sayãlã Kanun madde 86
• 10 yãl - 5411 s. Bankacãlãk Kanunu
• 10 yãl - 6098 s. Türk Borçlar Kanunu
• 8 yãl - SPK Bilgi Suistimali veya Piyasa DolandãrãcãlãÛã Suçlarã Hakkãnda
• Bildirim YükümlülüÛü TebliÛi madde 10
• 3 yãl - Sermaye Piyasasã Kurulu’nun VII-128.7 sayãlã Sermaye
Piyasasãnda
• Faaliyette Bulunanlar için Lisanslama ve Sicil Tutmaya iliăkin Esaslar
• Hakkãnda TebliÛi madde 17/1
• 8 yãl - 5555 Suç Gelirlerinin Aklanmasãnãn Önlenmesine Hakkãnda
• Kanun madde 8
• 8 yãl - Kimlik Paylaăãm Sistemi YönetmeliÛi madde 18
Bankalar, varlãk durumu ve para hareketlerine dair her türlü araătãrma ve
raporlama verisini saÛlayabilecek en temel ve tekil kuruluă olduÛu için,
saklama süreleri belirlenirken, teamülde resmi kurumlarãn ihtiyaç duyduÛu
verilerin tarih aralãÛã da dikkate alãnãr. Bu durum bazen, bazã ƻnansal
verilerin kiăiyi direkt olarak tariƼeyen verilerden arãndãrãlarak süresiz olarak
110
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
saklanmasãnã gerektirebilir. Böyle bir durumda ancak anonim hale getirilmiă
kiăisel veriler kiăisel veri niteliÛini haiz olmayacaÛãndan süresiz olarak
saklanmasã mümkün olabilecektir.
Veri sorumlularã sicilinde yer alan bilgilerden aăaÛãdakiler kamuya açãklanãr:
Madde Bilinmiyor — ULAMALAR REHBERâ | KVKK
saklanmasãnã gerektirebilir. Böyle bir durumda ancak anonim hale getirilmiă
kiăisel veriler kiăisel veri niteliÛini haiz olmayacaÛãndan süresiz olarak
saklanmasã mümkün olabilecektir.
Veri sorumlularã sicilinde yer alan bilgilerden aăaÛãdakiler kamuya açãklanãr:
a) Veri sorumlusu, varsa veri sorumlusu temsilcisi ve irtibat kiăisinin adã,
adresi ve alãnmãă olmasã halinde KEP adresi
b) Kiăisel verilerin hangi amaçlarla iălenebileceÛi
c) Veri konusu kiăi grubu ve gruplarã ile bu kiăilere ait veri kategorileri
ç) Kiăisel verilerin aktarãlabileceÛi alãcã ve alãcã gruplarã
d) Yabancã ülkelere aktarãmã öngörülen kiăisel veriler
e) Sicile kayãt tarihi ile kaydãn sona erdiÛi tarih
f) Kiăisel veri güvenliÛine iliăkin alãnan tedbirler
g) Kiăisel verilerin iălendikleri amaç için gerekli olan azami süre.
Veri sorumlularã, sicilde kayãtlã bilgilerde deÛiăiklik olmasã halinde meydana
gelen deÛiăiklikleri, VERBâS üzerinden yedi gün içerisinde Kuruma bildirir.
C. Kiăisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi, Anonim Hale Getirilmesi
1- Bankacãlãkta Bilgilerin Saklanmasã
6102 sayãlã Türk Ticaret Kanunu’nun 64, 65 ve 82’inci maddeleri ile 5411 sayãlã
Bankacãlãk Kanunu’nun 42’nci maddesi uyarãnca, bankalarãn gerçekleătirdiÛi
iălemlerle ilgili belgeleri 10 yãl süreyle saklama yükümlülüÛü bulunmaktadãr.
Bunun yanã sãra bankalarca ürün ve hizmetlerin sunulmasã, bir sözleăme
iliăkisini de doÛurduÛundan, saklama sürelerinin belirlenmesinde 6098
sayãlã Türk Borçlar Kanunu’nun zamanaăãmã sürelerini düzenleyen 146’ncã
maddesinde yer alan her alacaÛãn 10 yãllãk zamanaăãmãna tabi olduÛu hususu
da göz önünde bulundurulur.
Madde Bilinmiyor — ã, bir sözleăme
iliăkisini de doÛurduÛundan, saklama sürelerinin belirlenmesinde 6098
sayãlã Türk Borçlar Kanunu’nun zamanaăãmã sürelerini düzenleyen 146’ncã
maddesinde yer alan her alacaÛãn 10 yãllãk zamanaăãmãna tabi olduÛu hususu
da göz önünde bulundurulur.
DiÛer taraftan, Mevduat ve Katãlãm Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve
Zamanaăãmãna UÛrayan Mevduat, Katãlãm Fonu, Emanet ve Alacaklara iliăkin
Usul ve Esaslar Hakkãnda Yönetmelik ve düzenleyici kurumlarca (BDDK,
111
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
TMSF gibi) belirlenerek bankalara bildirilen bu husustaki usul ve esaslar
çerçevesinde, bankalarãn asgari olarak fona devir tarihine kadar saklama
yükümlülüÛü bulunmaktadãr.
2- âăleme Amacãnãn Ortadan Kalkmasã
Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanunu’nda, Kanun ve ilgili diÛer kanun
hükümlerine uygun olarak iălenmiă olmasãna raÛmen, iălenmesini
gerektiren sebeplerin ortadan kalkmasã halinde kiăisel verilerin resen veya
ilgili kiăinin talebi üzerine veri sorumlusu tarafãndan silinmesi, yok edilmesi
veya anonim hale getirilmesi gereÛine yer verilmiătir. Kanunun “Kiăisel
verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi” baălãklã 7’nci
maddesinde kiăisel verilerin silinmesine iliăkin diÛer kanunlarda yer alan
hükümlerin saklã olduÛu da belirtilmiătir. YönetmeliÛin 7’nci maddesinin
1’inci fãkrasãndaki düzenlemeden ise kiăisel verilerin iălenmesini gerektiren
sebeplerin ortadan kalkmasã ile Kanun’un 5’inci ve 6’ncã maddelerinde yer
alan kiăisel verilerin iălenme ăartlarãnãn tamamãnãn ortadan kalkmasãnãn
kastedildiÛi anlaăãlmaktadãr.
Madde Bilinmiyor — nci maddesinin
1’inci fãkrasãndaki düzenlemeden ise kiăisel verilerin iălenmesini gerektiren
sebeplerin ortadan kalkmasã ile Kanun’un 5’inci ve 6’ncã maddelerinde yer
alan kiăisel verilerin iălenme ăartlarãnãn tamamãnãn ortadan kalkmasãnãn
kastedildiÛi anlaăãlmaktadãr.
Bankacãlãk açãsãndan iăleme amacã genel olarak, Bankacãlãk Kanunu’nun
4’üncü maddesinde belirlenen faaliyetlerin gerçekleătirilmesi ve mevzuat
ile belirlenen yasal saklama sürelerine uyulmasã olarak özetlenebilecektir.
Bununla birlikte, veri sorumlusu bankalar açãsãndan insan kaynaklarã
yönetimi, pazarlama, iăyeri güvenliÛi gibi tüm veri sorumlularã için geçerli
olabilecek bankacãlãktan kaynaklanmayan farklã iăleme amaçlarãnãn
mevcut olabileceÛi de tabiidir. Bu hususlar her banka tarafãndan gerekli
deÛerlendirmeler yapãlarak oluăturulacak kiăisel veri iăleme envanteri ile
saklama ve imha politikasãnda belirtilir.
Örnek olarak, aăaÛãdaki durumlarãn tamamãnãn birlikte gerçekleămesi
halinde, sürekli iă iliăkisi tesis edilen müăterilerle ilgili ilk iăleme amacãnãn
ve kiăisel verilerin saklanmasã suretiyle iălenmesi amacãnãn ortadan kalktãÛã
kabul edilmelidir.
112
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
• Müăterinin, hesaplarãnãn kapatãlarak, sürekli iă iliăkisine son verilmesi
yönünde talebinin olmasã
• Sürekli iă iliăkisinin sona ermesini takiben, müăteri belgelerinin
muhafazasã konusunda yasal düzenlemelerden kaynaklanan saklama
sürelerinin geçmiă olmasã
• Müăteri ile banka arasãnda devam eden herhangi bir hukuki ihtilafãn
bulunmamasã
• Müăteri hesaplarã üzerinde, hesaplarãn kapatãlmasãnã engelleyecek
herhangi bir haciz, rehin vb. kaydãn bulunmamasã
verilebilir.
Madde Bilinmiyor — yasal düzenlemelerden kaynaklanan saklama
sürelerinin geçmiă olmasã
• Müăteri ile banka arasãnda devam eden herhangi bir hukuki ihtilafãn
bulunmamasã
• Müăteri hesaplarã üzerinde, hesaplarãn kapatãlmasãnã engelleyecek
herhangi bir haciz, rehin vb. kaydãn bulunmamasã
verilebilir.
âlgili kiăilerin, Kanunun ilgili kiăi haklarãnã düzenleyen 11’inci maddesinin
birinci fãkrasãnãn (e) bendi çerçevesinde kiăisel verilerinin silinmesi veya
yok edilmesine iliăkin talepte bulunmasã durumunda bankalar açãsãndan
derhal silme yükümlülüÛü ortaya çãkmamaktadãr. Detaylandãrmak gerekirse,
ilgili kiăinin müăteri olmasã ve halihazãrda devam eden ürün ve hizmet
kullanãmlarãnãn bulunmasã (mevduat hesabã, kredi/kredi kartã borcunun
devamã, fatura ödeme talimatã vb.) durumunda öncelikle ilgili kiăiye bu
kullanãmlarãn devam etmesi halinde iăleme amacãnãn devam ettiÛi ve
mevzubahis amaçlar kapsamãnda iălenen kiăisel verilerinin silinmesinin
mümkün olmadãÛã yönünde yanãt verilebilecektir. Bu yönde talepte bulunan
ilgili kiăilere, ürün ve hizmet kullanãmãnãn sona erdirilmesi, karăãlãklã borç ve
alacaklarãn sonlanmasã ile yukarãda belirtilen ilgili mevzuatta düzenlenen
saklama sürelerinin geçmesinden sonraki ilk periyodik imhada taleplerinin
yerine getirileceÛi yönünde yanãt verilmesi uygun olacaktãr.
Madde Bilinmiyor — ăilere, ürün ve hizmet kullanãmãnãn sona erdirilmesi, karăãlãklã borç ve
alacaklarãn sonlanmasã ile yukarãda belirtilen ilgili mevzuatta düzenlenen
saklama sürelerinin geçmesinden sonraki ilk periyodik imhada taleplerinin
yerine getirileceÛi yönünde yanãt verilmesi uygun olacaktãr.
Kiăisel verilerin korunmasãna iliăkin mevzuatta ifade edilen iăleme amacã
kavramã, bankacãlãkta ürün, hizmet, faaliyet baÛlamãnda ve süreç bazãnda
deÛerlendirilebilecektir. Bu durumda imha iăleminin gerçekleătirilmesi
için söz konusu ürün, hizmet, faaliyet veya sürecin sona ermesi ve bunlara
iliăkin veri imha politikasãnda belirtilen saklama sürelerinin sona ermiă
olmasã koăulunun saÛlanmasã gözetilir. Mevzuatãn lafzi bir yorumuyla
ulaăãlan sonuç bu ăekilde olmakla birlikte bankalarãn faaliyetlerini kiăisel
verilerin korunmasãna iliăkin bir düzenlemenin bulunmadãÛã, aÛãrlãkla
sektöre özgü regülasyonlarãn olduÛu ve henüz dijitalleămenin baălamadãÛã
113
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
bir faaliyet ortamãnda tasarlamãă olmalarã nedeniyle lafzi bir yorum ile
ulaăãlan amaç bazlã ayrãătãrmanãn bankalarãn veri mimarisine uygulanmasã
uzun zaman ve yüksek maliyet gerektirmesinin yanã sãra verilerin bütünlüÛü
ve ulaăãlabilirliÛi ile iă sürekliliÛinin saÛlanmasã yükümlülüÛü açãsãndan
da riskler barãndãrmaktadãr. Bu bakãmdan kiăisel verilerin imha sürecinin
titizlikle yönetilmesi önem arz etmektedir.
Madde Bilinmiyor — ve yüksek maliyet gerektirmesinin yanã sãra verilerin bütünlüÛü
ve ulaăãlabilirliÛi ile iă sürekliliÛinin saÛlanmasã yükümlülüÛü açãsãndan
da riskler barãndãrmaktadãr. Bu bakãmdan kiăisel verilerin imha sürecinin
titizlikle yönetilmesi önem arz etmektedir.
Yukarãda yer verilen hususlar doÛrultusunda her bir banka kendi
kaynaklarãnã, veri ve süreç mimarisini göz önünde bulundurarak kãsa, orta ve
uzun vadeli imha hedeƼerini belirlemelidir. Kademeli olarak eriăilecek amaç
bazlã imha yapãsã (bir verinin imhasãnãn, iliăkili diÛer verilerinin tutarlãlãÛãnã
ve hesap verilebilirliÛini bozmaksãzãn gerçekleătirilebilmesi) tesis edilinceye
kadar iăleme amacã sona eren kiăisel verilerin imhasãnda bankalar kendi
sistemlerine uygun teknik ve idari tedbirleri almalãdãrlar.
Madde Bilinmiyor — (bir verinin imhasãnãn, iliăkili diÛer verilerinin tutarlãlãÛãnã
ve hesap verilebilirliÛini bozmaksãzãn gerçekleătirilebilmesi) tesis edilinceye
kadar iăleme amacã sona eren kiăisel verilerin imhasãnda bankalar kendi
sistemlerine uygun teknik ve idari tedbirleri almalãdãrlar.
Bankacãlãk sektöründe bilgi sistemlerinin girift yapãsã, birçok bankacãlãk
ürününün oluăturduÛu verideki bir deÛiăikliÛin diÛer ürünlerin verilerine
sirayet etmesine, bir ürünün verilerinin ortadan kaldãrãlmasãnãn diÛer
ürünlerin verilerinin de bir kãsmãnãn karanlãkta kalmasãna, kopuk bir
muhasebe hareketi silsilesi izlenmesine ve anlaăãlmasãnãn güçleămesine
neden olmaktadãr. ÖrneÛin, bir gerçek kiăiye ait veri yãÛãnãnãn her bir tekil
elemanãnãn (örneÛin, o kiăinin kredisinin belirli bir tarihteki tahsil hareketi)
aslãnda diÛer tekil elemanlarãn muhasebe ve bilgi iălem baÛlamãnda tutarlã
ve bütünsel bir ăekilde izlenmesine olanak vermesi için de tutulmasã ve
saklanmasã gerekebilmektedir. Bu kapsamda, bir gerçek kiăinin herhangi
bir tekil verisi için iăleme amaçlarã arasãnda “veri bütünlüÛünün korunmasã”,
“müăteri bilgilerinin tutarlãlãÛãnãn saÛlanmasã” gibi amaçlar da bulunmaktadãr.
Bu amaçlarãn Kanun’un 5’inci maddesinin ikinci fãkrasãnãn (ç) bendindeki veri
sorumlusunun özellikle hukuki yükümlülüÛünü yerine getirebilmesi için
zorunlu olmasã (örneÛin BDDK düzenlemeleri) ve f bendindeki ilgili kiăinin
temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydãyla, veri sorumlusunun
meăru menfaatleri için veri iălenmesinin zorunlu olmasã kapsamãnda ele
alãnabileceÛi düăünülmektedir.
114
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
3- âmha Yöntemleri
Madde Bilinmiyor — kaydãyla, veri sorumlusunun
meăru menfaatleri için veri iălenmesinin zorunlu olmasã kapsamãnda ele
alãnabileceÛi düăünülmektedir.
114
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
3- âmha Yöntemleri
YönetmeliÛin 7’nci maddesinin 5’inci fãkrasãnda veri sorumlularãna imha için
silme, yok etme veya anonim hale getirme yöntemlerinden birini seçme
imkanã tanãnmãătãr. Yönetmelik kapsamãnda kiăisel verilerin; silinmesi,
kiăisel verilerin ilgili kullanãcãlar için hiçbir ăekilde eriăilemez ve tekrar
kullanãlamaz hale getirilmesi,yok edilmesi, kiăisel verilerin hiç kimse
tarafãndan hiçbir ăekilde eriăilemez, geri getirilemez ve tekrar kullanãlamaz
hale getirilmesi, anonim hale getirilmesi, kiăisel verilerin baăka verilerle
eăleătirilse dahi hiçbir surette kimliÛi belirli veya belirlenebilir bir gerçek
kiăiyle iliăkilendirilemeyecek hale getirilmesi iălemi olarak tanãmlanmãătãr.
Bu yöntemlerin teknik açãdan deÛerlendirilmesine aăaÛãdaki tabloda yer
verilmiăti
115
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
âRMF>ºSYJRN
9JPSNP&«ãPQFRFXã
:^LZQFSFGNQJHJP
9JPSNPQJW
&[FSYFOQFW
)J_F[FSYFOQFW
2ZMYJRJQ7NXPQJW
WSJP:^LZQFSFGNQJHJP
'FSPFHãQãP
:^LZQFRFQFWã
Madde Bilinmiyor — 9JPSNPTQF ;JWN^N 2J[HZY >JYPNQJS 9ÀR
WFP[JWN^J GFSPFHãQãP GFSPFHãQãP GFSPFHãQãP
ilgili kul Z^LZQF Z^LZQF INWRJ FQFSQFWãSIF
QFSãHãQFWãS RFQFWãSIF RFQFWãSIF Z^LZQF
JWNăNRNSNS ilgili kul ^ÀPXJP STPYFQFWãS SFGNQNW
PFQIãWãQRF QFSãHãQFWãS RNPYFWIF WSJÛNS
XãPFSZS JWNăNRNSJ IJÛNăNPQNP IFJPXNPQJW Ƙ8NQNSJHJP
IFPNXNQRJ ve tekrar gereke olabile [JWNQJWNS
^ºSYJRN PZQQFSãRã HJPYNW HJÛNSIJS TQZăYZWZQF
SNSLJWJP SFPFUFRF Veriler, veri HFPUWT
XNSNRQJWNSN XNXYJRQJ TWYF^ÀP ƻQIJ^JW
PFWăãQF ;JWN^N WNSIJ^JW sek risk FQFSXãSãWQã
RFPYFIãW ITX^F PFUQFRF^F N«JWRJP PZQQFSãHãQFW
[JWNYFGFSã IJ[FR IãăãSIF
XJ[N^JXNS JIJHJPYNW YJINW LJSJQ
IJNQLNQN RÀIÀWQÀP
8NQNSRJ GFSPFHãQãP )TX^F [JăZGJ
Z^LZQF XZSZHZXZ «FQãăFSQFWã
RFQFWãSãS [JWNYFGFSã SFPFUFYãQ
JWNăNRNSJ À_JWNSIJ RFXãƙLNGN
PFUFRF TUJWFX^TS ;JWNSNS
lar gerek hala sis
;JWNN_TQJ YNWRJPYJ YJRQJWIJ
ve koru INW ^JWPFUQF
SFPQãGNW Veriler, veri IãÛãZSZ
TWYFRF XNXYJRQJ YZQRFRFQã
PFWFSYNSF WNSIJ^JW GZSFLºWJ
GºQLJXN PFUQFRF^F PFUFXNYJ
YFăãSãW IJ[FR UQFSQFRFXã
JIJHJPYNW
Madde Bilinmiyor — ãGNW Veriler, veri IãÛãZSZ
TWYFRF XNXYJRQJ YZQRFRFQã
PFWFSYNSF WNSIJ^JW GZSFLºWJ
GºQLJXN PFUQFRF^F PFUFXNYJ
YFăãSãW IJ[FR UQFSQFRFXã
JIJHJPYNW ^FUãQRFQã
IãW8NQNSJS
;JWNN_TQJ Veriler, veri )ÀăÀPIJ [JWN^JSFXãQ
GNWTWYFRF XNXYJRQJ olsa veri [JMFSLN
FQãSIãÛã WNSIJ^JW GÀYÀSQÀÛÀ ăFWYQFW
N«NSNQLNQN PFUQFRF^F FQYãSIF
PZQQFSã IJ[FR SÀGT_RF JWNăNR
HãQFWãS JIJHJPYNW XFÛQFSFHF
JWNăNRNSJ WNXPNGZQZS ÛãGJQNWQJS
ve tekrar RJQNINW
PZQQFSãRã RFPYFIãW
SFPFUFQã
TQFHFPYãW
Madde Bilinmiyor — 116
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
âRMF>ºSYJRN
9JPSNP&«ãPQFRFXã
:^LZQFSFGNQJHJP
9JPSNPQJW
&[FSYFOQFW
)J_F[FSYFOQFW
2ZMYJRJQ7NXPQJW
WSJP:^LZQFSFGNQJHJP
'FSPFHãQãP
:^LZQFRFQFWã
>TP*YRJ 9JPSNPTQF ;JWNITX ;JWNSNSMN« )ÀăÀPIJ 9ÀR
WFP[JWNSNS ^FQFWãPF GNWăJPNQIJ olsa veri GFSPFHãQãP
GZQZSIZÛZ ^ãYQFWãLJWN LJWNIºS GÀYÀSQÀÛÀ FQFSQFWãSIF
TWYFRIFS IºSIÀWÀ IÀWÀQJRJ_ Z^LZQFSF
geri QJRJ^JHJP TQRFXã SÀGT_RF GNQNWW
LJYNWNQJRJ_ ăJPNQIJ SJÛNSƘ'NW
GN«NRIJ
5:7,*34 WNXPNGZQZS RÀăYJWN^J
NRMF 14,,.3, FNYƻ_NPXJQ
JINQRJXNSN LNGN^ºS RFPYFIãW GJQLJQJWNS
NKFIJJIJW YJRQJWQJ PFÛãYNRMF
^TPJINQNW RFPNSF
XãSIFS
LJ«NWNQRJP
XZWJYN^QJ
NRMF
JINQRJXNƙ
gibi.
117
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
âRMF>ºSYJRN
9JPSNP&«ãPQFRFXã
:^LZQFSFGNQJHJP
9JPSNPQJW
&[FSYFOQFW
)J_F[FSYFOQFW
2ZMYJRJQ7NXPQJW
WSJP:^LZQFSFGNQJHJP
'FSPFHãQãP
:^LZQFRFQFWã
Madde Bilinmiyor — AMALAR REHBERâ
âRMF>ºSYJRN
9JPSNP&«ãPQFRFXã
:^LZQFSFGNQJHJP
9JPSNPQJW
&[FSYFOQFW
)J_F[FSYFOQFW
2ZMYJRJQ7NXPQJW
WSJP:^LZQFSFGNQJHJP
'FSPFHãQãP
:^LZQFRFQFWã
&STSNR ;JWNSNS Veri 0F^ãYQFWIF 9ÀRZ^ &SFMYFW Muhasebe
-FQJ GZQZSIZÛZ ITX^FQFWã LZQFRFQFW [JWNPTSZ hareketleri
,JYNWRJ TWYFRIF XFIJHJ [JJSYJL RZSIFPN gibi eski
NQLNQNPNăN [JPF^ãYQFWã belirli WFX^TSQFWã PNăNXJQ[JWN tarihli
ile hiçbir FQFSQFWãS GF_ãSIF[J FQFSQFWãS ƻSFSXFQ
ăJPNQIJ À_JWNSIJ WFUTWQFRF IFSITQF^ã [JWNQJWIJ
NQNăPNQJSIN NRMFXãN«NS QFWPFU [JWNGÀ XFIJHJ
WNQJRJ^J FSTSNR XFRãSIF YÀSQÀÛÀSÀ belirli
HJPMFQJ Z^LZQFSF «TPIJYF^Qã GT_RFRFP PNăNXJQ[JWN
LJYNWNQRJ QJăYNWRJ bilir. FSFQN_ N«NS«TP FQFSQFWãSãS
XNSNNKFIJ gerektire INPPFYQNZ^ FSTSNRQJă
JIJW ^FUãQãW HJÛNSIJS LZQFSRF YNWNQRJXN
Z_ZS QãIãW WNXP N«NSPZQQF
:^LZQF soluklu ve TQFXãQãÛã[J SãQFGNQNW
RFQN^JYQJWN IJWJHJXN
SFGNQJHJP ^ÀPXJP ^ÀPXJPGNW
birçok GNWNRMF ^ºSYJRINW
YJPSNP ^ºSYJRN
TQFHFPYãW
GZQZS
RFPYFIãW
;JWNQJWNS
FSTSNR
hale
LJYNWNQRJ
XNSIJPF^ãY
TWYFRã
ve ilgili
KFFQN^JY
FQFSãLº_
ºSÀSIJ
Madde Bilinmiyor — NRMF ^ºSYJRINW
YJPSNP ^ºSYJRN
TQFHFPYãW
GZQZS
RFPYFIãW
;JWNQJWNS
FSTSNR
hale
LJYNWNQRJ
XNSIJPF^ãY
TWYFRã
ve ilgili
KFFQN^JY
FQFSãLº_
ºSÀSIJ
GZQZSIZ
rularak
Z^LZS
YJPSNÛNS
belir
QJSRJXN
LJWJPRJP
YJINW
118
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
D. Veri GüvenliÛi
Veri sorumlusu sãfatãnã haiz bankalarãn 6698 sayãlã Kanun’un 12’nci maddesi
uyarãnca veri güvenliÛine iliăkin yükümlülükleri bulunmaktadãr. Bankalarãn
aăaÛãda detaylarã sunulan kendi mevzuatã kapsamãnda tabi olduÛu
yükümlülükler de 6698 sayãlã Kanundan kaynaklanan yükümlülüklerine
uyulmasãnda katkã sunmaktadãr.
1- Bankalarãn Yasal Mevzuattan Kaynaklanan Yükümlülükleri
Bankalar, bankacãlãk iălemlerinin güvenliÛinin saÛlanmasã için 5411 sayãlã
Bankacãlãk Kanunu, 5464 sayãlã Banka Kartlarã ve Kredi Kartlarã Kanunu,
Sermaye Piyasasã mevzuatã gibi çeăitli düzenlemelere tabi kãlãnmãătãr.
1.1. Bankacãlãk Kanunu
5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu’nun “Sãrlarãn Saklanmasã” konu baălãklã 73’üncü
maddesi, banka mensuplarã için “görevleri sãrasãnda öÛrendikleri bankalara
ve bunlarãn baÛlã ortaklãk, iătirak, birlikte kontrol edilen ortaklãklarã ve
müăterilerine ait sãrlarã bu Kanuna ve özel kanunlarãna göre yetkili olanlardan
baăkasãna açãklayamaz ve kendilerinin veya baăkalarãnãn yararlarãna
kullanamazlar” hükmünü içermektedir.
1.2. Bankalarãn âç Sistemleri ve âçsel Sermaye YeterliliÛi DeÛerlendirme
Süreci Hakkãnda Yönetmelik
Madde Bilinmiyor — rlarã bu Kanuna ve özel kanunlarãna göre yetkili olanlardan
baăkasãna açãklayamaz ve kendilerinin veya baăkalarãnãn yararlarãna
kullanamazlar” hükmünü içermektedir.
1.2. Bankalarãn âç Sistemleri ve âçsel Sermaye YeterliliÛi DeÛerlendirme
Süreci Hakkãnda Yönetmelik
BDDK tarafãndan yayãmlanan bu Yönetmelik hükümlerine iliăkin olarak
ayrãntãlã açãklamalara aăaÛãda “Denetim” baălãÛãnda altãnda yer verilmektedir.
1.3. Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri
Hakkãnda Yönetmelik
Bu yönetmelik, faaliyetlerinin ifasãnda kullandãklarã bilgi sistemlerinin
yönetimi ile elektronik bankacãlãk hizmetlerinin sunulmasãnda ve bunlara
iliăkin risklerin yönetiminde esas alãnacak asgari usul ve esaslar ile tesis
119
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
edilmesi gereken bilgi sistemleri kontrollerini düzenlemiă olup, bu haliyle
6698 sayãlã Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanunu ve baÛlã mevzuatta kiăisel
veriler için öngörülen teknik ve idari tedbirleri kapsamaktadãr.
KVKK ile paralel kaleme alãnmãă maddelerden biri olarak açãk bankacãlãk[54]
faaliyetleri için veri paylaăãmãnãn söz konusu olacaÛã noktada müăterinin
talebi olmaksãzãn paylaăãmãn yapãlamayacaÛã belirtilerek Müăterinin,
bilgilerini paylaămaya dair açãk rãza göstermesi verilecek hizmet için bir ön
ăart haline getirilemeyeceÛi düzenlenmiătir.[55]
Kiăisel Verileri Koruma Kurumu tarafãndan benzer içerikte iliăkili yayãn Kiăisel
Veri GüvenliÛi Rehberi (Teknik ve idari Tedbirler) olarak görünmektedir. Bu
belgede yer alan Teknik Tedbirler baălãÛãndaki birçok madde Bankalarãn
Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik ‘le
örtüămektedir. Konuya iliăkin yapãlan eăleătirme “Bilgi GüvenliÛine iliăkin
Teknik ve idari Önlemler” baălãÛãnda yer almaktadãr.
Madde Bilinmiyor — alan Teknik Tedbirler baălãÛãndaki birçok madde Bankalarãn
Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik ‘le
örtüămektedir. Konuya iliăkin yapãlan eăleătirme “Bilgi GüvenliÛine iliăkin
Teknik ve idari Önlemler” baălãÛãnda yer almaktadãr.
1.4. Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda Yönetmelik
Bu yönetmelik, banka sãrrã ve müăteri sãrrã niteliÛindeki bilgilerin paylaăãm
ve aktarãmlarãna iliăkin kapsam, ăekil, usul ve esaslarã belirleyerek, bilgi
paylaăãmãndaki ilkeleri ve yükümlülükleri belirleyerek, alãnmasã gereken
idari tedbirlere yer vermiătir.
1.5. Bilgi GüvenliÛine âliăkin Teknik ve âdari Önlemler
Bankacãlãk sektörü, Kiăisel Verilerin Korunmasã Kanunu ve diÛer kanunlara ek
olarak; Bankacãlãk Kanunu ile Bankacãlãk Düzenleme ve Denetleme Kurumu
(BDDK) tarafãndan yayãnlanan ikincil mevzuata tabidir. Bu çerçevede, bankalar,
bilgi sistemlerinin iălerliÛini ve güvenliÛini saÛlamak için gerekli önlemleri
[54] Müăterilerin ya da müăteriler adãna hareket eden taraƼarãn API, web servis, FTP gibi
yöntemlerle bankanãn sunduÛu bir takãm ƻnansal servislere uzaktan eriăerek bankacãlãk
iălemlerini gerçekleătirebildikleri veya gerçekleătirilmesi için bankaya talimat verebildikleri
elektronik daÛãtãm kanallarãnã” ifade etmektedir.
[55] Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik Madde 10
120
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — bildikleri
elektronik daÛãtãm kanallarãnã” ifade etmektedir.
[55] Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik Madde 10
120
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
almakla yükümlüdür. Bankacãlãk sektörüne özgü düzenlemeler, kiăisel
veriler dahil olmak üzere tüm müăteri ve banka bilgilerinin güvenliÛinin
saÛlanmasãnã amaçlamaktadãr. Ayrãca, Bankacãlãk Kanunu’nda yer alan gizlilik
yükümlülükleri de banka bünyesinde sãkã sãkãya uygulanmakta olup, bu
durum bilgi güvenliÛi ve kiăisel verilerin korunmasã açãsãndan hayati öneme
sahiptir. Kritik altyapã, iălediÛi bilginin gizliliÛi, bütünlüÛü veya eriăilebilirliÛi
bozulduÛunda, can kaybãna, büyük ölçekli ekonomik zarara, ulusal güvenlik
açãklarãna veya kamu düzeninin bozulmasãna yol açabilecek biliăim veya
endüstriyel kontrol sistemlerini barãndãran sistemlerdir. Bankacãlãk alanãnda
faaliyet gösteren veri sorumlularãnãn da bu kapsamda deÛerlendirileceÛi
dikkate alãndãÛãnda Bankacãlãk sektörünün veri güvenliÛi açãsãndan uyum
saÛlamasã gereken bazã mevzuat, düzenleme ve standartlar;
• 5651 Sayãlã ânternet Ortamãnda Yapãlan Yayãnlarãn Düzenlenmesi ve Bu
Yayãnlar Yoluyla âălenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkãnda Kanun,
• Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri
Hakkãnda Yönetmelik,
• “Özel Nitelikli Kiăisel Verilerin âălenmesinde Veri Sorumlularãnca
Alãnmasã Gereken Yeterli Önlemler” ile ilgili Kiăisel Verileri Koruma
Kurulunun 31/01/2018 Tarihli ve 2018/10 Sayãlã Kararã,
• Ödeme Kartã Endüstrisi Veri GüvenliÛi Standardã (Payment Card
Industry -PCI- Data Security Standard -DSS-),
olup, bu düzenlemelerin birbirleri ile örtüăen yönleri bulunmaktadãr.
Madde Bilinmiyor — ã Gereken Yeterli Önlemler” ile ilgili Kiăisel Verileri Koruma
Kurulunun 31/01/2018 Tarihli ve 2018/10 Sayãlã Kararã,
• Ödeme Kartã Endüstrisi Veri GüvenliÛi Standardã (Payment Card
Industry -PCI- Data Security Standard -DSS-),
olup, bu düzenlemelerin birbirleri ile örtüăen yönleri bulunmaktadãr.
Kurul tarafãndan yayãnlanan Kiăisel Veri GüvenliÛi Rehberi’nde yer alan
Teknik Tedbirler özet tablosunun, Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik
Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik ile kãyaslanmasãnda karăãlãk
gelen maddeleri aăaÛãdaki tabloda gösterilmiătir.
121
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Yetki Matrisi Kimlik ve Eriăim Yönetimi Md.11
Yetki Kontrol Kimlik ve Eriăim Yönetimi Md.11
Kimlik ve Eriăim Yönetimi Md.11 âz Kayãtlarãnãn
Eriăim Loglarã Oluăturulmasã ve Takibi Md.13
Kullanãcã Hesap Kimlik ve Eriăim Yönetimi Md.11
Yönetimi
AÛ GüvenliÛi AÛ GüvenliÛi Md.14
Uygulama Gü-
venliÛi Güvenlik Konƻgürasyonu Yönetimi Md.15, Güvenlik
Açãklarã ve Yama Yönetimi Md.16,
Ăifreleme
Veri GizliliÛi Md.9, Eriăilebilirlik Yönetimi ve Yedek-le-
me Md.21 Kimlik DoÛrulama ve âălem GüvenliÛi,
Md.34,
TEKNâK TEDBâRLER Sãzma Testi Siber Olay Yönetimi, Sãzma Testi ve Siber âstihbarat
Paylaăãmã Md.18
Saldãrã Tespit ve AÛ GüvenliÛi Md.14, Siber Olay Yönetimi, Sãzma
Önleme Sistem- Testi ve Siber âstihbarat Paylaăãmã Md.18
leri
Kimlik ve Eriăim Yönetimi Md.11, âz Kayãtlarãnãn
Log Kayãtlarã Oluăturulmasã ve Takibi Md.13
Veri Maskeleme Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãn-
da Yönetmelik Md.6
Veri Kaybã Önleme Güvenlik Konƻgürasyonu Yönetimi Md.15, Güvenlik
Yazãlãmlarã Açãklarã ve Yama Yönetimi Md.16
Madde Bilinmiyor — ãn
Log Kayãtlarã Oluăturulmasã ve Takibi Md.13
Veri Maskeleme Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãn-
da Yönetmelik Md.6
Veri Kaybã Önleme Güvenlik Konƻgürasyonu Yönetimi Md.15, Güvenlik
Yazãlãmlarã Açãklarã ve Yama Yönetimi Md.16
Yedekleme Eriăilebilirlik Yönetimi ve Yedekleme Md.21
Güvenlik Duvarlarã AÛ GüvenliÛi Md.14
Güvenlik Konƻgürasyonu Yönetimi Md.15, Güvenlik
Güncel Anti-Virüs Açãklarã ve Yama Yönetimi Md.16
Sistemleri
Silme, Yok Etme Bankacãlãk Kanunu Md.42
veya Anonim Hale Veri GizliliÛi Md.9, Kimlik DoÛrulama ve âălem
Getirme GüvenliÛi Md.34
Anahtar Yönetimi
122
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
âdari tedbirler baălãÛã beklenen faaliyet konusu KVKK’ya iliăkin
beklenen aktiviteler ile örtüămesine raÛmen faaliyet içeriÛi açãsãndan
farklãlaămaktadãr.
Kiăisel Veri GüvenliÛi Rehberi idari tedbirler bölümü ile Bankalarãn Bilgi
Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik’i
(Yönetmelik) karăãlaătãrdãÛãmãzda bankacãlãk sektöründe karăãlãk gelen
konularã aăaÛãdaki gibi özetleyebiliriz.
- Kiăisel Veri GüvenliÛi Rehberi Mevcut Risk ve Tehditlerin Belirlenmesi
Madde Bilinmiyor — istemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik’i
(Yönetmelik) karăãlaătãrdãÛãmãzda bankacãlãk sektöründe karăãlãk gelen
konularã aăaÛãdaki gibi özetleyebiliriz.
- Kiăisel Veri GüvenliÛi Rehberi Mevcut Risk ve Tehditlerin Belirlenmesi
Bankalar, bilgi varlãklarãnãn[56] güvenlik gereksinimlerine uygun kontroller
tesis etmek için bu varlãklarã sãnãƼandãrarak detaylã bir varlãk envanteri
hazãrlar. Bilgi varlãklarãnãn bir parçasã olan veriler için kiăisel veri olup
olmadãÛã kontrol edilir. Verilerin güvenlik sãnãfã asgari olarak bu verilerin
gizlilik derecesi, bütünlük gereksinimi, eriăilebilirlik gereksinimi ve hassas
veri, kiăisel veri ya da sãr kapsamãndaki veri olup olmadãÛã gibi kriterler
göz önünde bulundurularak belirlenir. (Bilgi varlãklarã envanteri ve
sãnãƼandãrãlmasã Madde 6)
Bankalar, bankacãlãk faaliyetlerinde bilgi teknolojilerini kullanãyor
olmasãndan kaynaklanan riskleri analiz etmek, azaltmak, takip etmek
ve raporlamak üzere bir BS risk yönetim süreci tesis eder. Risk analizleri
sonucu hazãrlanan güncel risk deÛerlendirme raporu ve güncel risk aksiyon
planã birleătirilerek bankanãn BS risk envanteri oluăturulur. BS risk envanteri
kapsamãnda riskler takip edilerek yönetim kuruluna ve üst düzey yönetime
yãlda en az bir defa raporlanãr. (Bilgi sistemleri risk yönetim süreci Madde 7)
- Çalãăanlarãn EÛitilmesi ve Farkãndalãk Çalãămalarã
YönetmeliÛin 19.maddesi (Bilgi GüvenliÛi FarkãndalãÛãnã Artãrma) gereÛince;
[56] Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik Madde
3 Tanãmlar Bilgi varlãÛã: Bankacãlãk faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanãlan veriler ile bu
verilerin taăãndãÛã, saklandãÛã, iletildiÛi veya iălendiÛi sistem, yazãlãm, aÛ cihazlarã, BT donanãmlarã,
iă süreçleri gibi Banka için deÛeri olan varlãÛã,
123
Madde Bilinmiyor — Tanãmlar Bilgi varlãÛã: Bankacãlãk faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanãlan veriler ile bu
verilerin taăãndãÛã, saklandãÛã, iletildiÛi veya iălendiÛi sistem, yazãlãm, aÛ cihazlarã, BT donanãmlarã,
iă süreçleri gibi Banka için deÛeri olan varlãÛã,
123
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Banka genelinde bilgi güvenliÛi farkãndalãk seviyesini artãrmak için kapsamlã
bir bilgi güvenliÛi farkãndalãÛã eÛitim programã oluăturmasã saÛlanãr. Bu
eÛitim programã Bilgi GüvenliÛi Komitesi tarafãndan onaylanãr ve programãn
içeriÛi yãlda en az bir defa yeni teknolojiler ve ortaya çãkan yeni riskler
dikkate alãnarak gözden geçirilir ve güncellenir.
Bu eÛitim programãnãn haricinde kurum içi bültenler hazãrlar, varsa banka iç
portalãnda bilgi güvenliÛi ile ilgili bir bölüm oluăturur, çalãăanlarãna periyodik
olarak bilgi güvenliÛiyle ilgili hatãrlatma mesajlarã gönderir, çalãăanlara
yönelik düzenli olarak bilgi güvenliÛi farkãndalãÛãnã ölçecek anketler yapar.
Üst yönetim de dâhil olmak üzere banka çalãăanlarã, dãă hizmet saÛlayãcãlar
ve müăteriler gibi bankanãn bilgi güvenliÛini ilgilendiren paydaălara yönelik,
bilgi güvenliÛi farkãndalãÛãnã artãracak çalãămalarãn yapãlmasã saÛlanãr. (Bilgi
güvenliÛi organizasyonu, roller ve sorumluluklar Madde 8)
- Kiăisel Veri GüvenliÛi Politikalarãnãn ve Prosedürlerinin Belirlenmesi
Madde Bilinmiyor — güvenliÛini ilgilendiren paydaălara yönelik,
bilgi güvenliÛi farkãndalãÛãnã artãracak çalãămalarãn yapãlmasã saÛlanãr. (Bilgi
güvenliÛi organizasyonu, roller ve sorumluluklar Madde 8)
- Kiăisel Veri GüvenliÛi Politikalarãnãn ve Prosedürlerinin Belirlenmesi
Bilgi güvenliÛi yönetim sisteminin banka genelinde nasãl uygulanacaÛã
bilgi güvenliÛi politikasã, prosedürleri ve süreç dokümanlarã ile düzenlenir.
Bankanãn bilgi güvenliÛi politikasã yönetim kurulu tarafãndan onaylanãr
ve banka genelinde çalãăanlara ulaătãrãlmasã saÛlanãr. Bu kapsamda bilgi
sistemlerine iliăkin kabul edilebilir kullanãm standartlarã belirlenir. (Bilgi
güvenliÛi organizasyonu, roller ve sorumluluklar Madde 8/2)
Yönetmelik gereÛince bankanãn Bilgi GüvenliÛi Politikasã ve bu çerçevedeki
diÛer ilgili prosedürler de yer alan Yönetmelik maddelerine aăaÛãda yer
verilmiătir.
• Bilgi sistemlerinin kullanãmãndan kaynaklanan riskleri yönetmek
ve bilgi varlãklarãnã korumak amacãyla uygulanmasã gereken usul ve
esaslar ile tesis edilmesi gereken kontrolleri tarif eden BS politika,
prosedür ve süreç dokümanlarã (Madde 5)
• Bilgi güvenliÛi yönetim sisteminin banka genelinde nasãl
uygulanacaÛãbilgi güvenliÛi politikasã, prosedürleri ve süreç
124
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
dokümanlarã (Madde 8)
• Siber olay yönetimi, çözüm prosedürü ve müdahale planlarã (Madde18)
• DeÛiăiklik yönetimi süreçleri kullanãcã dokümanlarã ve prosedürleri
(Madde 24)
• Eriăilebilirlik yönetimi dokümanlarã ve yedekleme prosedürü (Madde 27)
• Bilgi sistemleri sürekliliÛinin saÛlanmasã kapsamãnda kurtarma ve
geri dönüă prosedürleri (Madde 28)
• Dãă hizmet alãmã sürecinin yönetimi için gerekli prosedürler (Madde 29)
Madde Bilinmiyor — ã ve prosedürleri
(Madde 24)
• Eriăilebilirlik yönetimi dokümanlarã ve yedekleme prosedürü (Madde 27)
• Bilgi sistemleri sürekliliÛinin saÛlanmasã kapsamãnda kurtarma ve
geri dönüă prosedürleri (Madde 28)
• Dãă hizmet alãmã sürecinin yönetimi için gerekli prosedürler (Madde 29)
YönetmeliÛin 29’uncu maddesi (Dãă Hizmet Alãmã Sürecinin Yönetimi)
gereÛince; Banka üst yönetimi, dãă hizmet[57] olarak alãnacak hizmetlerin
banka açãsãndan doÛuracaÛã risklerin yeterli düzeyde deÛerlendirilmesi,
yönetilmesi ve dãă hizmet saÛlayãcã ile iliăkilerin etkin bir ăekilde
yürütülebilmesine olanak saÛlayan yeterli bir gözetim mekanizmasã tesis
edilmesini saÛlar.
Bu kapsamda dãă hizmetin doÛuracaÛã risklerin belirlenmesi, hizmet alãmãna
iliăkin koăul, kapsam ve tanãmlar yazãlã sözleămeye baÛlanãr. Sözleăme dãă
hizmetlerin eriăilebilirliÛinin, performansãnãn, kalitesinin, taahhüt edilen
hizmet seviyelerine uyulup uyulmadãÛãnãn, bu hizmetler kapsamãnda
gerçekleăen güvenlik ihlali olaylarãnãn, dãă hizmet saÛlayãcãnãn gizlilik,
bütünlük ve eriăilebilirlik ile ilgili güvenlik kontrollerinin, operasyonel
ve ƻnansal durumunun yükümlülüklerini yerine getirmeye uygun olup
olmadãÛãnãn ve sözleăme ăartlarãna uygunluÛunun düzenli aralãklarla takip
edilmesi saÛlanãr.
- Kiăisel Verilerin Mümkün OlduÛunca Azaltãlmasã
Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda YönetmeliÛin 5’inci
maddesi kapsamãnda yapãlacak paylaăãmlarãn ölçülü olabilmesi için;
Madde Bilinmiyor — gunluÛunun düzenli aralãklarla takip
edilmesi saÛlanãr.
- Kiăisel Verilerin Mümkün OlduÛunca Azaltãlmasã
Sãr NiteliÛindeki Bilgilerin Paylaăãlmasã Hakkãnda YönetmeliÛin 5’inci
maddesi kapsamãnda yapãlacak paylaăãmlarãn ölçülü olabilmesi için;
[57] Dãă hizmet: 5/11/2011 tarihli ve 28106 sayãlã Resmi Gazete’de yayãmlanan Bankalarãn Destek
Hizmeti Almalarãna âliăkin Yönetmelik kapsamãndaki destek hizmetleri de dâhil olmak üzere
bankalarãn bilgi sistemlerine iliăkin dãăarãdan temin ettikleri, bankacãlãk verilerinin gizliliÛi,
bütünlüÛü ve eriăilebilirliÛi ile bankacãlãk hizmetlerinin sürekliliÛini etkileme potansiyeli olan,
bankacãlãk verilerine eriăimi bulunan ya da bu verilerin paylaăãldãÛã hizmet alãmlarãnã,
125
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
• Belirtilen hangi amaçlarla iliăkili ise, paylaăãmlarãn yalnãzca söz
konusu amaçlarãn gerektirdiÛi kadar veriyi içermesi,
• Paylaăãmlarãn içerdiÛi veri ya da veri setlerinin tamamãnãn belirtilen
amaçlarãn gerçekleătirilmesi için gerekli olduÛunun gösterilebilir
olmasã,
• Paylaăãlacak veriler toplulaătãrãldãÛãnda, kimliksizleătirildiÛinde
ya da anonim hale getirildiÛinde söz konusu amaçlar yine de
gerçekleătirilebiliyor ise bu yöntemlerin uygulanmasã,
• Paylaăãm yapãlacak taraƼarãn ve paylaăãm metotlarãnãn mümkün olan
en az veri kopyasã oluăturacak ăekilde kurgulanmasã unsurlarãn asgari
olarak yerine getirilmesi zorunlu kãlãnmãătãr.
2- Denetim
Madde Bilinmiyor — gerçekleătirilebiliyor ise bu yöntemlerin uygulanmasã,
• Paylaăãm yapãlacak taraƼarãn ve paylaăãm metotlarãnãn mümkün olan
en az veri kopyasã oluăturacak ăekilde kurgulanmasã unsurlarãn asgari
olarak yerine getirilmesi zorunlu kãlãnmãătãr.
2- Denetim
5411 sayãlã Bankacãlãk Kanunu’nun 29’uncu maddesi “Bankalar, maruz kaldãklarã
risklerin izlenmesi, kontrolünün saÛlanmasã, faaliyetlerinin kapsamã ve
yapãsãyla uyumlu ve deÛiăen koăullara uygun, tüm ăube ve konsolidasyona
tâbi ortaklãklarãnã kapsayan yeterli ve etkin bir iç kontrol, risk yönetimi
ve iç denetim sistemi kurmak ve iăletmekle yükümlüdürler” ifadesini
içermektedir. Uygulama detaylarã Bankalarãn iç Sistemleri ve içsel Sermaye
YeterliliÛi DeÛerlendirme Süreci Hakkãnda Yönetmelik ile düzenlenen bu
hususun bankalara getirdiÛi yükümlülüklerin uygulanmasã, denetim sistemi
kurma yükümlülüÛü bulunmayan çok sayãda baăka sektörü de düzenleme
misyonu bulunan 6698 sayãlã Kanun’un 12’nci maddesinin 3’üncü fãkrasã
çerçevesinde denetim yükümlülüÛünü her yönüyle kapsamaktadãr. Kiăisel
Verileri Koruma Kurumunun yayãmlamãă olduÛu Kiăisel Veri GüvenliÛi
Rehberi (Teknik ve idari Tedbirler)’nde de denetim hususunda belirtildiÛi
üzere veri sorumlusu, kiăisel veri içeren sistem üzerinde gerekli denetimleri
yapar veya yaptãrãr, denetim sonucunda ortaya çãkan raporlarã ve hizmet
saÛlayãcãyã yerinde inceleyebilir.
Bankalarãn iç denetim birimleri, baÛlã olduklarã ve denetim yükümlülüÛünü
düzenleyen mevzuat uyarãnca 6698 sayãlã Kanun’da belirtilen denetim
yükümlülüklerini karăãlamaktadãrlar.
126
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — ã olduklarã ve denetim yükümlülüÛünü
düzenleyen mevzuat uyarãnca 6698 sayãlã Kanun’da belirtilen denetim
yükümlülüklerini karăãlamaktadãrlar.
126
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
KVKK’nãn 12’nci maddesinin 3’üncü fãkrasã hükmü çerçevesinde yapãlan tüm
bilgi teknolojileri denetimlerinde; BDDK’nãn Bankalarãn Bilgi Sistemleri ve
Elektronik Bankacãlãk Hizmetleri Hakkãnda Yönetmelik ve BDDK tarafãndan
yayãnlanan Bilgi Sistemlerine iliăkin Sãzma Testleri Genelgesi uyarãnca
alãnmasã gerekli teknik ve idari tedbirlerin kontrolü saÛlanãr.
Ayrãca bankalar, 6698 sayãlã Kanun’un 12’nci maddesi hükmüne istinaden
aldãklarã güvenlik önlemlerinin uygulanmasãnda aynã zamanda Bankalarãn
iç Sistemleri ve içsel Sermaye YeterliliÛi DeÛerlendirme Süreci Hakkãnda
YönetmeliÛin içerisinde düzenlenen iletiăim kanallarãnãn tesisinde,
Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesine aykãrãlãk teăkil edilmemesi
hususuna da özen göstermektedir.
Bankalar 5464 sayãlã Banka Kartlarã ve Kredi Kartlarã Kanunu ve Banka
Kartlarã ve Kredi Kartlarã Hakkãnda Yönetmelik kapsamãnda kart çãkarãlmasã,
kullanãm ve kartlã ödemeler sisteminde yer alan kuruluă olarak faaliyet
göstermektedir.
Bu kanun ve yönetmelik gereÛi bu hizmetleri veren bankalar; Veri iăleme,
kaydetme veya iletiăiminde asgari seviyede uluslararasã standart olan
Ödeme Kartã Endüstrisi Veri GüvenliÛi Standardãnãn (Payment Card Industry
-PCI- Data Security Standard -DSS-) hükümlerini dikkate alãrlar.
Bankalar bilgi güvenliÛi süreçlerini etkin yürütmek ve sürdürebilmek için
uluslararasã standart olan ISO/IEC 27001, Bilgi GüvenliÛi Yönetimi Sistemi
(BGYS)’nin standardãnãn gereklerini yerine getirecek ăekilde kaynaklarãn
tahsis ederek, kurulmasã ve iăletilmesini saÛlarlar.
Madde Bilinmiyor — ãrlar.
Bankalar bilgi güvenliÛi süreçlerini etkin yürütmek ve sürdürebilmek için
uluslararasã standart olan ISO/IEC 27001, Bilgi GüvenliÛi Yönetimi Sistemi
(BGYS)’nin standardãnãn gereklerini yerine getirecek ăekilde kaynaklarãn
tahsis ederek, kurulmasã ve iăletilmesini saÛlarlar.
ISO/IEC 27001 Bilgi GüvenliÛi Yönetim Standardã bankalarda yer alan risklerin
daha somut bir ăekilde ölçülebilmesini ve deÛerlendirmesini saÛlayarak
bilgi güvenliÛi konusunda daha etkin önemlerin alãnmasãnã saÛlayan bir
standarttãr.
ISO/IEC 27001 ve PCI DSS standartlarã çerçevesi, kiăisel verilerin güvenliÛiyle
sãnãrlã kalmamak üzere sahip olunan tüm verilerin güvenliÛine yönelik bir
127
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
güvenlik seviyesi ve metodolojisi içermektedir. Söz konusu standartlar
çerçevesine uyumlu olduÛu konuyla ilgili periyodik denetim ve raporlarla
tespit edilmiă her banka, 6698 sayãlã Kanunun gerektirdiÛi veri güvenliÛi
yükümlülüÛünü saÛlamak adãna alãnacak tedbirlere destekleyici nitelikte
tedbirler almãă olacaktãr.
ISO/IEC 27701 Kiăisel Veri Yönetim Sistemi standardã kiăisel veri iăleyen veri
sorumlularã ve veri iăleyenlerin sorumluluklarãna yönelik rehberlik eden,
kiăisel veri yönetim sisteminin gereksinimlerini ortaya koyarak hesap
verilebilir bir sistem geliătirmeyi saÛlayan bir standarttãr.
E. âlgili Kiăinin Haklarã ve Ăikâyetlerin Yönetilmesi
Madde Bilinmiyor — standardã kiăisel veri iăleyen veri
sorumlularã ve veri iăleyenlerin sorumluluklarãna yönelik rehberlik eden,
kiăisel veri yönetim sisteminin gereksinimlerini ortaya koyarak hesap
verilebilir bir sistem geliătirmeyi saÛlayan bir standarttãr.
E. âlgili Kiăinin Haklarã ve Ăikâyetlerin Yönetilmesi
Anayasanãn 20’nci maddesinde; “Herkes, kendisiyle ilgili kiăisel verilerin
korunmasãnã isteme hakkãna sahiptir. Bu hak; kiăinin kendisiyle ilgili kiăisel
veriler hakkãnda bilgilendirilme, bu verilere eriăme, bunlarãn düzeltilmesini
veya silinmesini talep etme ve amaçlarã doÛrultusunda kullanãlãp
kullanãlmadãÛãnã öÛrenmeyi de kapsar. Kiăisel veriler, ancak kanunda
öngörülen hallerde veya kiăinin açãk rãzasãyla iălenebilir. Kiăisel verilerin
korunmasãna iliăkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.” ăeklinde hüküm
bulunmaktadãr.
Dolayãsãyla, kiăisel verilerin korunmasãnã isteme hakkã, esasãnda Anayasa’da
da güvence altãna alãnmãă bir haktãr. DayanaÛãnã Anayasa’dan alan bu hakkãn
kullanãlmasãna iliăkin açãklamalara aăaÛãda yer verilmektedir.
1- Veri Sorumlusu Temsilcisi
Veri sorumlusu temsilcisi; Türkiye’de yerleăik olmayan veri sorumlularãnã
asgari temsile yetkili Türkiye’de yerleăik tüzel kiăi ya da Türkiye Cumhuriyeti
vatandaăã gerçek kiăiyi ifade eder.
Veri sorumlusu temsilcisinin, 30 Aralãk 2017 tarihli ve 30286 sayãlã Resmî
Gazete’de yayãmlanan Veri Sorumlularã Sicili Hakkãnda YönetmeliÛin
128
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
Madde Bilinmiyor — ifade eder.
Veri sorumlusu temsilcisinin, 30 Aralãk 2017 tarihli ve 30286 sayãlã Resmî
Gazete’de yayãmlanan Veri Sorumlularã Sicili Hakkãnda YönetmeliÛin
128
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
(“Yönetmelik”) 11’inci maddesinin (c) bendi uyarãnca “Kiăisel Verileri Koruma
Kurulu (Kurul) tarafãndan baăkaca bir esasãn belirlenmemiă olmasã halinde;
ilgili kiăilerin Kanun’un 13 üncü maddesinin birinci fãkrasã uyarãnca veri
sorumlusuna yönelteceÛi baăvurularã veri sorumlusu adãna alma ve veri
sorumlusuna iletme” ve (ç) bendi uyarãnca “Kurul tarafãndan baăkaca
bir esasãn belirlenmemiă olmasã halinde; ilgili kiăilere Kanun’un 13’üncü
maddesinin üçüncü fãkrasã uyarãnca veri sorumlusunun cevabãnã iletme”
yükümlülükleri bulunmaktadãr.
2- Baăvuru ve Ăikayetlerin Alãnmasã ve Yanãtlanmasã
Kanun’un 3’üncü maddesinde ilgili kiăi; “kiăisel verisi iălenen gerçek kiăi”
olarak tanãmlanmãătãr. Bu kapsamda tüzel kiăiler ilgili kiăi sãfatãyla veri
sorumlusuna baăvuruda bulunamaz.
Kanun, ilgili kiăilerin Kanun’un uygulanmasãna iliăkin taleplerini
iletebilmeleri ve kiăisel verilerine iliăkin haklarãnã korumalarã için birtakãm
hak arama yöntemleri getirmektedir. Böylelikle ilgili kiăiler kiăisel
verilerinin korunmasãna iliăkin haklarãnã kullanmak adãna doÛrudan yargã
yoluna baăvurmanãn yanã sãra Kanun’un 11’inci maddesindeki haklarãnã
kullanabileceklerdir. Kanun’da baăvuru ve ăikâyetlerle ilgili usul ve esaslar
13, 14 ve 15’inci maddelerde düzenlenmiătir.
2.1. Veri Sorumlusuna Baăvuru
Madde Bilinmiyor — haklarãnã kullanmak adãna doÛrudan yargã
yoluna baăvurmanãn yanã sãra Kanun’un 11’inci maddesindeki haklarãnã
kullanabileceklerdir. Kanun’da baăvuru ve ăikâyetlerle ilgili usul ve esaslar
13, 14 ve 15’inci maddelerde düzenlenmiătir.
2.1. Veri Sorumlusuna Baăvuru
Veri sorumlusuna baăvuru usul ve esaslarã Kanun’da ve 10 Mart 2018 tarihli
ve 30356 sayãlã Resmî Gazete’de yayãmlanan Veri Sorumlusuna Baăvuru
Usul Ve Esaslarã Hakkãnda TebliÛ’de (“TebliÛ”) düzenlenmektedir. Kanun’un
11’inci maddesine göre ilgili kiăilerin veri sorumlusuna baăvurusu için
kademeli bir baăvuru usulü öngörülmüătür. âlgili kiăinin sahip olduÛu haklarã
kullanabilmeleri için öncelikle veri sorumlusuna baăvurmalarã zorunludur. Bu
yol tüketilmeden Kurula ăikayet yoluna gidilmesi mümkün deÛildir. TebliÛ’in
5’nci maddesi baăvuruda yer almasã gereken unsurlarã düzenlemektedir.
129
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Buna göre baăvuruda bulunmasã gereken zorunlu unsurlar aăaÛãdaki gibidir:
• Ad-Soyad
• TC Kimlik No (baăvuran Türk vatandaăã ise)
• Tebligata esas ikametgah veya iăyeri adresi
• Baăvuru yazãlã ise imza
• Uyruk, Pasaport No/Varsa Kimlik No (baăvuran Türk vatandaăã deÛilse)
• Varsa bildirime esas e-posta adresi, telefon, faks no
• Talep Konusu
2.1.1. Ăekil ve Usul
Madde Bilinmiyor — lik No (baăvuran Türk vatandaăã ise)
• Tebligata esas ikametgah veya iăyeri adresi
• Baăvuru yazãlã ise imza
• Uyruk, Pasaport No/Varsa Kimlik No (baăvuran Türk vatandaăã deÛilse)
• Varsa bildirime esas e-posta adresi, telefon, faks no
• Talep Konusu
2.1.1. Ăekil ve Usul
Veri sorumlusuna yapãlacak baăvurularãn ăekli konusunda Kanun’da iki
temel hüküm bulunmaktadãr. Bunlardan ilki yazãlã baăvuru olup, genel
hükümler gereÛi ãslak imza içeren belge ile yapãlan baăvurudur. Buna ek
olarak elektronik ortamda da baăvuru yapãlabilmektedir. Yazãlã baăvuru
haricindeki diÛer yöntemler konusunda ise Kurul yetkilendirilmiă olup, Kurul
buna istinaden TebliÛ’in 5’inci maddesinde veri sorumlusuna yapãlacak
baăvurularãn yöntemini belirlemiătir. Buna göre; ilgili kiăi veri sorumlusuna
Türkçe olarak;
• Yazãlã,
• KEP adresi,
• Mobil imza,
• Güvenli Elektronik imza,
• E-posta (ilgili kiăi tarafãndan veri sorumlusuna daha önce
bildirilen,veri sorumlusunun sisteminde kayãtlã bulunan dolayãsãyla
kimlik doÛrulamasãnãn yapãlabildiÛi elektronik posta adresi),
• Baăvuru Yazãlãmã/Uygulamasã (veri sorumlusunun baăvuru amacãna
yönelik geliătirmiă olabileceÛi bir yazãlãm ya da uygulama)
yöntemlerinden birini kullanarak baăvurabilecektir.
Veri sorumlusu baăvuruda yer alan talepleri talebin niteliÛine göre en kãsa
sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandãracak, ancak
130
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
iălemin ayrãca bir maliyeti gerektirmesi halinde Kurulca belirlenen tarifedeki
ücret alãnabilecektir.
Kanun’un 13’üncü maddesi gereÛince ilgili kiăinin talebi ücretsiz olarak
sonuçlandãrãlãr. TebliÛ’in 6’ncã ve 7’nci maddesi uyarãnca;
Madde Bilinmiyor — UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
iălemin ayrãca bir maliyeti gerektirmesi halinde Kurulca belirlenen tarifedeki
ücret alãnabilecektir.
Kanun’un 13’üncü maddesi gereÛince ilgili kiăinin talebi ücretsiz olarak
sonuçlandãrãlãr. TebliÛ’in 6’ncã ve 7’nci maddesi uyarãnca;
• Yazãlã olarak verilecek cevaplarda, 10 sayfaya kadar ücret alãnmaz iken
10 sayfanãn üzerindeki her sayfa için 1 Türk lirasã iălem ücreti alãnabilir,
• Cevabãn CD, Ƽash bellek gibi bir kayãt ortamãnda verilmesi halinde
veri sorumlusu tarafãndan talep edilebilecek ücret kayãt ortamãnãn
maliyetini geçemez,
• Baăvurunun, veri sorumlusunun hatasãndan kaynaklanmasã halinde
alãnan ücret ise ilgiliye iade edilir.
Bu düzenlemeler uyarãnca, Bankanãn en yakãn ăubesine ilgili kiăinin kimliÛini
tevsik edici belgeler ve talebini içeren yazãlã dilekçe ile bizzat elden veya
Kurulca belirlenen diÛer yöntemleri kullanmak suretiyle alãnmãă olan
baăvurular, zorunlu olarak bulunmasã gereken yasal ăartlarã içermesi halinde
en kãsa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandãrãlacaktãr.
30 günlük süre, yazãlã baăvurularda, veri sorumlusuna veya temsilcisine
evrakãn tebliÛ edildiÛi tarih itibariyle, diÛer yöntemlerle yapãlan baăvurularda;
baăvurunun veri sorumlusuna ulaătãÛã tarih itibariyle baălayacaktãr.
Bankanãn ilgili iă birimlerinde yapãlacak araătãrma sonucunda ilgili kiăinin
baăvurudaki talepleri kabul edilebileceÛi gibi gerekçesi açãklanmak suretiyle
ret de edilebilir.
Madde Bilinmiyor — lerle yapãlan baăvurularda;
baăvurunun veri sorumlusuna ulaătãÛã tarih itibariyle baălayacaktãr.
Bankanãn ilgili iă birimlerinde yapãlacak araătãrma sonucunda ilgili kiăinin
baăvurudaki talepleri kabul edilebileceÛi gibi gerekçesi açãklanmak suretiyle
ret de edilebilir.
ÖrneÛin, ilgili kiăiden kiăisel verilerinin imhasã hakkãnda alãnmãă bir
baăvuruda, veri iălemenin hukuka uygunluk nedenlerinin devam edip
etmediÛi ve hukuka uygunluk nedenlerinin ortadan kalkmãă olmasã halinde,
verilerin yasal saklama sürelerinin devam edip etmediÛi kontrol edilir.
Veri iălemenin hukuka uygunluk nedenlerinin devam etmesi halinde ya
da hukuka uygunluk nedenlerinin ortadan kalkmãă olmasã ile birlikte yasal
saklama sürelerinin devam ediyor olmasã halinde, talep olumsuz olarak
yanãtlanãr.
131
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Baăvuruda zorunlu yasal ăartlarãn bulunmadãÛãnãn tespit edilmesi halinde
ise baăvuru reddedilir ve ilgili kiăiye ret gerekçesi ile bildirilir.
TebliÛ’in 6’ncã maddesi göre, veri sorumlusunun cevabãnda bulunmasã
gereken asgari unsurlar aăaÛãdaki gibidir:
Veri sorumlusu veya temsilcisine ait bilgiler,
• Baăvuru sahibinin adã ve soyadã, Türkiye Cumhuriyeti vatandaălarã
için T.C. kimlik numarasã, yabancãlar için uyruÛu, pasaport numarasã
veya varsa kimlik numarasã, tebligata esas yerleăim yeri veya iă yeri
adresi, varsa bildirime esas elektronik posta adresi, telefon ve faks
numarasã,
• Talep konusu,
• Veri sorumlusunun baăvuruya iliăkin açãklamalarãdãr.
TebliÛ’in 6’ncã maddesine göre veri sorumlusu cevabãnã mutlaka ya yazãlã ya
da elektronik ortamda göndermelidir.
2.2. Kurula Ăikayet
âlgili kiăinin veri sorumlusuna baăvurusu sonucunda veri sorumlusu
tarafãndan;
Madde Bilinmiyor — Veri sorumlusunun baăvuruya iliăkin açãklamalarãdãr.
TebliÛ’in 6’ncã maddesine göre veri sorumlusu cevabãnã mutlaka ya yazãlã ya
da elektronik ortamda göndermelidir.
2.2. Kurula Ăikayet
âlgili kiăinin veri sorumlusuna baăvurusu sonucunda veri sorumlusu
tarafãndan;
• Baăvurunun reddedilmesi,
• âlgili kiăi tarafãndan verilen cevabãn yetersiz bulunmasã,
• Süresinde baăvuruya cevap verilmemesi
halinde ilgili kiăi Kurula ăikayette bulunabilir. Kanun’un 14’üncü maddesi,
Kurul’a ăikayet için altmãă günlük bir süre öngörmüătür. Bu altmãă günlük
sürenin baăvuruya cevap alãnamadãÛã, baăvuruya verilen cevabãn yetersiz
görüldüÛü veya 30 günlük sürenin sonrasãnda ilgili kiăi baăvurusuna cevap
verildiÛi durumlarda hangi andan itibaren baălayacaÛã tartãăma konusu
olmuătur. Kurulun 24.01.2019 tarihli ve 2019/9 sayãlã kararã ile;
• âlgili kiăi tarafãndan yapãlan baăvuruya veri sorumlusunca 30 gün
içinde bir cevap verilmesi halinde ilgili kiăinin veri sorumlusunun
cevabãnã müteakip 30 gün içerisinde ăikâyette bulunabileceÛi, bu
itibarla söz konusu hallerde ilgili kiăinin veri sorumlusuna baăvurduÛu
132
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
tarihten itibaren 60 günlük süresinin bulunmadãÛã,
• âlgili kiăi tarafãndan yapãlan baăvuruya veri sorumlusunca bir cevap
Madde Bilinmiyor — inin veri sorumlusuna baăvurduÛu
132
KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ | KVKK
tarihten itibaren 60 günlük süresinin bulunmadãÛã,
• âlgili kiăi tarafãndan yapãlan baăvuruya veri sorumlusunca bir cevap
verilmediÛi durumda ise ilgili kiăinin veri sorumlusuna baăvurduÛu
tarihten itibaren 60 gün içinde Kurula ăikâyette bulunabileceÛi,
• âlgili kiăi tarafãndan yapãlan baăvuruya veri sorumlusunca Kanun’da
tanãnan 30 günlük süre sonrasãnda bir cevap verilmesi halinde ilgili
kiăinin, Kanun’da veri sorumlusuna tanãnan 30 günlük süre sonrasãnda
verilecek cevabã beklemekle yükümlü olmadãÛã ve veri sorumlusuna
tanãnan sürenin dolmasã ile birlikte Kurula ăikâyette bulunabileceÛi
göz önüne alãnarak, ilgili kiăinin veri sorumlusunun kendisine cevap
verdiÛi tarihten itibaren 30 gün deÛil, veri sorumlusuna baăvurduÛu
tarihten itibaren 60 gün içinde Kurula ăikâyette bulunabileceÛi
belirtilmiătir.
2.2.1. Kimlik Tespiti/DoÛrulama
Madde Bilinmiyor — göz önüne alãnarak, ilgili kiăinin veri sorumlusunun kendisine cevap
verdiÛi tarihten itibaren 30 gün deÛil, veri sorumlusuna baăvurduÛu
tarihten itibaren 60 gün içinde Kurula ăikâyette bulunabileceÛi
belirtilmiătir.
2.2.1. Kimlik Tespiti/DoÛrulama
Bir kiăinin iddia ettiÛi kiăi olup olmadãÛãnãn tespit edilmesine kimlik tespiti/
doÛrulama denilmektedir. Kiăisel verilerin doÛru ve gerektiÛinde güncel
olmasã ilkesi ve veri güvenliÛinin saÛlanmasã gereÛi olarak, alãnan bir
baăvuruda ancak kimlik tespitinin yapãlabiliyor olmasã halinde baăvurunun
kabul edilebilmesi, alãnmasã gereken makul bir önlem olarak kabul edilir.
Kurul’un 06.05.2021 tarihli ve 2021/470 sayãlã kararãna konu olayda ilgili kiăi
veri sorumlusunun sisteminde tanãmlã olmayan bir e-posta adresinden
baăvuru yaparak belirli bir hesabãn hareketlerine eriămek istemiătir. Veri
sorumlusu ilgili hesap hareketlerini ăifreleme yöntemi kullanarak paylaămãă
ve gönderilen e-postadaki telefon numarasãnãn aranmasã ile ăifre anahtarãnãn
paylaăãlacaÛãnã belirtmiătir. Kurul bu durumda, ilgili kiăilerin kiăisel verilerinin
yetkisiz üçüncü kiăilerin eline geçmemesi için veri sorumlusu tarafãndan
kullanãlan yöntemi Kanun’a uygun bulmuătur. Bu bakãmdan, kiăisel
verileri ile ilgili bilgi talep eden ilgili kiăinin kimlik tespitinin yapãlabiliyor
olmasã, baăvurusunun kabul edilebilir olabilmesi için zorunlu olup, ilgili
kiăinin baăvurusu ile birlikte kimliÛini tevsik edici belgeleri de ulaătãrmasã
gerekmektedir. Aksi takdirde üçüncü bir kiăiye, bir baăkasã hakkãnda kiăisel
veri niteliÛinde bilgilerin iletilmesi ile veri güvenliÛinin ihlaline sebebiyet
verilmesi söz konusu olacaktãr.
133
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Madde Bilinmiyor — çüncü bir kiăiye, bir baăkasã hakkãnda kiăisel
veri niteliÛinde bilgilerin iletilmesi ile veri güvenliÛinin ihlaline sebebiyet
verilmesi söz konusu olacaktãr.
133
KVKK | KâĂâSEL VERâLERâN KORUNMASINA âLâĂKâN BANKACILIK SEKTÖRÜ âYâ UYGULAMALAR REHBERâ
Ayrãca, Bankacãlãk Kanunu’nun 73’üncü maddesi uyarãnca da müăteri sãrrãnãn
ihlali niteliÛinde deÛerlendirilebilecek bu durumda bankalara Kanun’un
159’uncu maddesi uyarãnca cezai yükümlülük öngörülmektedir.
ÖrneÛin, Bankaya daha önce bildirilmemiă, dolayãsãyla sistemde kayãtlã
bulunmayan bir elektronik posta ile yapãlmãă bir baăvuruda, baăvurucunun
kimlik tespitinin yapãlmasã mümkün olmadãÛãndan, baăvurunun zorunlu
olarak bulunmasã gereken yasal ăartlarã içermediÛi gerekçesi ile reddedilir.
Kimlik teyidinin yapãlamadãÛã mecralardan yapãlacak baăvurularda,
baăvurunun kabul edilmesi bankanãn ihtiyarãnda olup, ilgili kiăiler kimlik
tespiti yapãlabilen güvenli baăvuru kanallarãna yönlendirilebilecektir.
134
ARALIK 2024
Nasuh Akar Mah. 1407. Sokak No: 4 06520
Balgat - Çankaya / ANKARA
Telefon: +90 312 216 50 00
Web: www.kvkk.gov.tr